kurs ishi

DOCX 47 pages 857.0 KB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 857.0 KB

File type DOCX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5-3 tar-23 guruh talabasi nurxonova sevaraning o’zbekiston tarixi fanidan bajargan kurs ishi mavzu:amir shohmurod- shariatpanoh buxoro amiri ilmiy rahbar: d.abdullayeva bajardi: s.nurxonova tekshirdi: o.klichev buxoro 2025 “arxeologiya va buxoro tarixi” kafedrasi mudiri f.u.temirovga _________________________ mutaxasisligi ___ - kurs talabasi ______________________ dan ariza sizdan menga ____________________________________________ fanidan “_________________________________________________________________ _________________________________________________________________” mavzusidagi kurs ishini biriktirishga ruxsat berishiningizni so`rayman. kurs ishi buxdu tarix va yuridik fakulteti “arxeologiya va buxoro tarixi” kafedrasi “_______________________________________________________” fan dasturi rejasi asosida hamda fanga oid manbalardagi ma’lumotlar asosida bajariladi. sana: / / imzo 2 buxoro davlat universiteti “tarix va yuridik” fakulteti tarix (mamlakatlar va yo’nalishlar bo‘yicha) ta’limi yo‘nalishi 2-kurs 5- 3tar 23 guruhi __________________________________________________ talabasi___________________________ning____________________________ __________________________________________________________________ mavzusi bo‘yicha kurs ishiga t a q r i z mavzuning dolzarbligi______________________________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ yutuqlari_________________________________________________________ _ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________

2 / 47

________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ kurs ishi kamchiliklar___________________________________________ _________________________________________________________________ ________________________________________________________________ xulosa(himoyaga tavsiya etiladi, himoyaga tavsiya etilmaydi) __________________________________________________________________ ilmiy rahbar: ______________________________________________________ (f.i.sh., imzo) 4 mundarija kirish……………………………………………………………………2-4 i bob. amir shohmurod hokimiyatining o’rnatilishi va uning ichki siyosati. 1.1 amir shohmurodning hokimiyat tepasiga kelishi va markazlashtirish uchun kurash……………………………………………………………………5-12 1.2 amir shohmurod o’tkazgan islohotlarning omillari va ularning ahamiyati……………………………………………………………….13-19 ii bob. amir shohmurod davrida davlat tuzilishi, ijtimoiy - iqtisodiy va madaniy hayot. 2.1 amir shohmurodning xiva va qo’qon xonliklari, hamda sharq mamlakatlari bilan munosabatlari…………………………………………………….20-26 2.2 amir shohmurod davrida davlat tuzilishi, ijtimoiy - iqtisodiy va madaniy hayotning ahamiyati……………………………………………………27-35 xulosa………………………………………………………………….36-37 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………38 kirish mavzuning dolzarbligi. mustaqillik yillarida jamiyatimiz hayotining barcha sohalarida bo’lganidek, ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy yo’nalishlarda ham milliy o’zligimizni anglash, davlatchiligimiz tarixining noma’lum sahifalarini qaytadan o’rganish, asossiz ravishda unutilgan davlat arboblarimiz hamda mutafakkirlarimizning boy ilmiy ijodiy me’rosini yoritish bilan bog’liq izlanishlarga keng yo’l ochildi. ta’kidlash joizki, o’zbek xalqining tarixiy-madaniy me’rosida davlatchilikka bag’ishlangan asarlar salmoqli o’rin egallaydi. ana shunday tariximizni, …

3 / 47

an biridir. bu masalada birinchi prezidentimiz islom karimov ta’kidlaganidek: «bugun kutubxonalarimiz xazinasida saqlanayotgan 20 mingdan ortiq qo’lyozma, ularda mujassamlashgan tarix, adabiyot, san’at, siyosat, axloq, falsafa, tibbiyot, matematika, fizika, kimyo, astranomiya, me’morchilik, dehqonchilikka oid 10 minglab asarlar bizning beqiyos ma’naviy boyligimiz, iftixorimizdir. ota-bobolarimizning asrlar davomida to’plangan hayotiy tajribalari, diniy, axloqiy, ilmiy qarashlarini o’zida mujassam etgan bu nodir qo’lyozmalarni jiddiy o’rganish davri keldi»[footnoteref:0]. darhaqiqat, bugungi kunga kelib, o’zbek milliy davlatchiligini tadqiq etish va ilmiy jihatdan o’rganish respublika tarixchilari oldida turgan dolzarb vazifalardan biriga aylandi. muhtaram prezidentimiz ta’biri bilan aytganda: «o’zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi. isbot talab bo’lmagan ushbu haqiqat davlat siyosati darajasiga ko’tarilishi zarur». o’zbekiston davlatchiligi boy tarixga ega bo’lib, uning uzoq davrlar davomida tarkib topgan nazariy-huquqiy tajribalarni zamonaviy, demokratik huquqiy qadriyatlar bilan uyg’unlashtirish va jamiyatimiz turmushida ulardan yanada kengroq va samaraliroq foydalanish hozirgi kunning dolzarb masalalaridan biridir. shu bois xalqimizning boy ilmiy ma’naviy merosini, xususan milliy davlatchiligimiz tarixida o’ziga xos davlat …

4 / 47

dullaxon ii, abdulg’ozi bahodirxon, subhonqulixon va boshqalar. amir shohmurod ham ana shunday hukmdorlardan biri bo’lgan. uning hukmronlik yillarida buxoro amirligi siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotidagi ijobiy o’zgarishlar va yutuqlarning sabablari va ahamiyatini o’rganish dolzarb tadqiqot mavzularidan biri sanaladi. mavzuning ob’ekti amir shohmurod davrida buxoro davlatidagi siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayot, undagi o’zgarishlarning omillari va natijalari mavzuning predmeti esa amir shohmurod yuritgan ichki siyosat, olib borgan islohotlari, hamda qo’shni va chet mamlakatlar bilan munosabatlarini o’rganib, tahlil qilish. mavzuning xronologik chegarasi. tadqiqotning xronologik ko’lami – asosan amir shohmurodning hukmronlik davri ya’ni 1785-1800 yillarni o’z ichiga olsada, 1740-70-yillarda buxoro davlatida ro’y bergan tarixiy voqealar ham mavzuda aks etgan. mavzuning maqsad o’zbekiston davlatchiligi tarixida muhim o’rin egallagan amir shohmurod davrida buxoro davlati tarixini har tomonlama, ayniqsa bugungi kunimiz uchun ibratli jihatlarini o’rganib, tahlil qilib, uni tadbiq etish tadqiqotning muhim maqsadi bo’lib xizmat qiladi. mavzuning vazifalari. ishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: - amir …

5 / 47

mronligi bo’yicha hamid ziyayevning “xviii asrda o’rta osiyo va sibir”, b.eshovning “o’zbekistonda davlat va mahalliy boshqaruv tarixi”, rustam shamsutdinovning “vatan tarixi”, p.p. ivanovning “ocherki po istorii sredney azii(xvi-xix vv.)”, anke fon kyugelkenning “legitimizatsiya sredneaziatskoy dinastii mangitov v proizvedeniyax ix istorikov(xviii-xix vv.)”, veselovskiy n. “mangitskaya dinastiya, nine tsarstvuyushaya v buxare”, bartold v.v. “sochinenie”, sadriddin ayini “ta’rixi amironi mangitiyai buxoro”, r.burnasheva "moneti buxarskogo xanstva pri mangitax”, e.a. davidovich “o merax vesa pozdnesrednevekovoy buxari”, m.a.abduraimov “ocherki agrarnix otnosheniy v buxarskom xanstve v xvi pervoy polovine xix veka” n.v.xanikov “opisanie buxarskogo xanstva”, p.i.demezon “zapiski o buxarskom xanstve”, a. zamonov, a. egamberdiyev “buxoro amirligi tarixi” va boshqa asarlarda ma’lumotlar uchraydi[footnoteref:1]. tadqiqotning usullari: tarixiylik, tizimlashtirish, qiyosiy, muammoviy xronologik hamda fanlararo yondashuv kabi ilmiy tadqiqot usullari hamda xolislik tamoyillaridan foydalanildi. kurs ishi tarkibining qisqacha tavsifi. tadqiqot ishi kirish, 2 ta bob, 4 ta paragraf, xulosa, foydalanilgan manbalar va adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. [0: karimov i.a. biz kelajagimizni o'z …

6 / 47

irligi tarixi., toshkent., “tamaddun”., 2022.] i bob. amir shohmurod hokimiyatining o’rnatilishi va uning ichki siyosati. 1.1 amir shohmurodning hokimiyat tepasiga kelishi va markazlashtirish uchun kurash xviii asrda o’zbek davlatchiligi tarixida o’rta osiyoda jiddiy siyosiy o’zgarishlar ro’y berdi, xususan, 1709-yilda chodak din peshvolarining qo’llab-quvvatlashi natijasida minglar farg’ona vodiysida o’zlarining davlati— qo’qon xonligiga asos solishib, ashtarxoniylarning buxoro xonligidan ajralib chiqishdi, 1753-yilda mang’itlar sulolasi rasman buxoro davlatini qo’lga olishdi va buxoro amirligiga asos solishdi, 1770-yilda esa xiva xonligida ham sulolaviy almashinuv yuz berdi — shayboniylar o’rniga qo’ng’irotlar sulolasi keldi. bularning oqibatida o’rta osiyoda yangi sulolalar hukmronligi ostida 3 ta davlat shakllandi. lekin bu davlatlar oldida murakkab bir vazifa ya’ni markazlashtirish siyosatini olib borish turardi. ayniqsa, buxoro davlatini mahalliy qabilalar boshliqlarining separatizmi, markazga bo’y so’nmaslik harakatlari bilan juda ko’p vaqt qiynadi[footnoteref:2]. 1753 yildan 1920-yilgacha mavjud bo’lgan mazkur davlat o’tmishida tarixda “amiri ma’sum” (“begunoh amir”) nomi bilan mashhur hukmdor - buxoro amiri amir shohmurod davrida …

7 / 47

ega bo’lib olish niyatidan qaytmagan qarshi hukmdori muhammad hakimbiy nodirshoh tomoniga o’tib ketdi. abulfayzxon eron bosqiniga qarshi kurashni uyushtira olmadi va taslim bo’ldi. nodirshoh buxoro xonligining taslim bo’lish shartlarini muhammad hakimbiy orqali abulfayzxonga jo’natdi. taslim bo’lish haqidagi shartnomani imzolash uchun abulfayzxon zarafshon daryosining bo’yidagi chorbakr qo’rig’iga — nodirshoh huzuriga borishga majbur bo’ldi. shartnomada, nodirshoh qo’shinlari uchun 8 yilga yetadigan 200 ming xarbor bug’doy va arpa to’plab berish, buxoro xonligi aholisidan 10 ming nafarli qo’shin to’planib nodirshoh ixtiyoriga jo’natilishi nazarda tutilgan edi. bu qo’shinga muham mad hakimbiyning o’g’li muhammad rahim qo’mondon etib tayinlandi. shu tariqa buxoro eronga qaram davlatga va abulfayzxon amalda qo’g’irchoq hukmdorga aylanib qoldi. muhammad hakimbiy esa qb’shbegi lavozimini egalladi. butun hokimiyat amalda uning qo’l ostida to’plandi. endi ashtarxoniylar hukmronligining barham topishi muqarrar bo’lib qoldi. buxoroda ashtarxoniylar sulolasi hukmronligi davrida o’zbek qabilalaridan mang’itlar va qo’ng’irotlarning nufuzi baland edi. bu ikki qabila haqiqiy hokimiyat ashtarxoniylar qo’lida bo’lib turgan davrlarda ularga …

8 / 47

mmad rahimbiy taxtga abulfayzning o’g’li abdulmo’minni o’tqazdi va uni o’ziga kuyov qilib oldi. ko’p o’tmay muhammad rahimbiy kuyovi abdulmo’minni ham qatl ettirdi. tez orada muhammad rahimbiy buxoro aslzodalari va ruhoniylarining qo’llab-quvvatlashi bilan 1756- yilda o’zini xon deb e’lon qildi. biroq mang’itlar chingiziylar nasliga mansub bo’lmaganligi uchun undan keyingi mang’it hukmdorlari o’zlarini xon deb emas, amir deb ataganlar. ular buxoro mintaqasining diniy hukmdori — amir ul-mo‘minin hisoblanganlar. shunday qilib, 1756- yili buxoroda hokimiyat tepasiga yangi sulola - mang’itlar sulolasi keldi va davlatni 1920- yilgacha idora qildi. shundan boshlab buxoro xonligi endilikda buxoro amirligi deb ataladigan bo’ldi. mang’it hukmdori muhammad rahimxon (1756-1758) mamlakatda o’zining mutlaq hukmdorligini o’rnatish hamda ichki boshboshdoqlikni tugatish siyosatini tutdi. bunday siyosatdan ko’zlangan maqsad - markazlashgan davlatni tiklash edi. muhammad rahimxon bu siyosatni ro’yobga chiqarishga qat’iy kirishdi. u barcha mahalliy hukmdorlarni o’z huzuriga chorlab, ularga o’zining asl maqsadini, o’z boshqaruv dasturini ma’lum qildi. lekin davom etayotgan ichki nizolar, urushlar …

9 / 47

davlatni boshqarish ishlarida shu vaqtgacha davom etib kelgan aralashuvlarini keskin kamaytirishga erisha oldi. shunday bo’lsa-da, u barcha bekliklarning markaziy hokimiyatni tan olishlariga to’la muvaffaq bo’la olmadi. muhammad rahimxon vafotidan so’ng uning amakisi doniyolbiy otaliq hokimiyatni o’z qo’liga oldi (1758-1785). u o’zini xon atamadi va abulfayzxonning nabirasi abulg’ozini taxtga o’tqazdi. doniyolbiy ham otaliq mansabini, ham amaldagi hukmdorlikni o’z qo’lida saqlab qoladi. u o’z qo’shinlarini mustahkamlashga, unga tayanib ish ko’rishga harakat qildi. barcha mang’it beklariga katta yer-mulkni tanho qilib berdi. xalqdan olinadigan soliqlarni ko’paytirdi. uning davrida balx, hisor, ko’lob, o’ratepa bekliklarining mustaqillikka intilishlari kuchaydi. katta yer egalari, qushbegi va qozikalonlarning o’zboshimchaligini esa sindira olmadi. miyonqal’a va samarqanddagi qabilalarning qarshiligini bartaraf eta oldi, lekin shahrisabz kenagas qabilasini bo’y so’ndira olmadi. doniyol otaliq davrida notinchlik hukm surdi: madrasalar faoliyati zaiflashdi, qishloq xo’jaligi og’ir ahvolga kelib qoldi, ichki va tashqi savdo qisqardi, xalq hayoti juda ham og’irlashib qoldi. bundan tashqari qabilalar o’rtasida qabilaviy mavqei, markaziy …

10 / 47

a’lumotlar yo’q). doniyolbiy otaliq o’g’illaridan aynan shohmurodga mehri va e’tibori ko’proq bo’lgan, uni begijon deb erkalagan. shohmurod yoshligidan diniy va dunyoviy bilimlarga qiziqqan, uning e’tiborini ko’proq tasavvuf ilmi hamda fiqh o’ziga tortadi, bunda albatta bevosita otasining ta’siri ham bor. doniyolbiy otaliq diniy bilimlarga qiziqqanligi sababli amirlikdagi mashhur din peshvolari, madrasalarda islom ta’limotidan dars beruvchi kishilar va so’filar bilan suhbatlashishni kanda qilmagan, ularni saroy yoki uyiga chaqirib diniy masalada tadbirlar uyushtirib turgan, bu esa o’z navbatida shohmurodning diniy bilimlarga qiziqishining omillaridan biridir. diniy va dunyoviy ta’lim ko’rgan shohmurod butun hayotini so’fiylikka bag’shlab, umr bo’yi darveshona kun kechirish yo’lini tanlaydi va buxorodagi eng mashhur tasavvuf ilmi sohiblaridan, pirlardan biri, naqshbandiya-mujodadiya tariqatining yirik namoyondasi shayx muhammad safarga ixlos quyib, unga murid bo’ladi, hamda ustozidan ko’p vaqt ta’lim oladi. shohmurod ko’pincha buxoroning jome’ masjidida yashab, hujraga qamalib, nafsni tiyish, o’zini idrok etish, o’z ruhiyatini boshqarish mashqlari(meditatsiya) bilan tinimsiz shug’ullangan. shohmurod o’zining qati’yatligi, tirishqoqligi, qobiliyati …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs ishi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5-3 tar-23 guruh talabasi nurxonova sevaraning o’zbekiston tarixi fanidan bajargan kurs ishi mavzu:amir shohmurod- shariatpanoh buxoro amiri ilmiy rahbar: d.abdullayeva bajardi: s.nurxonova tekshirdi: o.klichev buxoro 2025 “arxeologiya va buxoro tarixi” kafedrasi mudiri f.u.temirovga _________________________ mutaxasisligi ___ - kurs talabasi ______________________ dan ariza sizdan menga ____________________________________________ fanidan “_________________________________________________________________ _________________________________________________________________” mavzusidagi kurs ishini biriktirishga ruxsat berishiningizni so`rayman. kurs ishi buxdu tarix va yu...

This file contains 47 pages in DOCX format (857.0 KB). To download "kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs ishi DOCX 47 pages Free download Telegram