tabiiy va anik fanlar kafedrasi

PDF 27 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,9 МБ

Тип файла PDF

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

1 tabiiy va anik fanlar kafedrasi 2023 avtorlar: k.p. abduraxmanov, o.e.tigay , v.s.xamidov. ma'ruzachi: f.k. kalilaev ma'ruza rejasi • moddiy nuqta kinematikasi. • nuqtaning aylana bo'ylab harakati. • egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. • normal va tangentsial tezlanishlar. • aylanma harakatning kinematikasi. • burchakli tezlik va burchakli tezlanish. • harakatning chiziqli va burchakli tavsiflari bog'lanishi. notekis harakatda nuqtaning t1 - t2 vaqt oraligida bosib o'tgan yo'li s quyidagi integral bilan ifodalanadi istalgan teng vaqt oraliklarida jism har xil ko'chsa, bu harakat notekis harakat deb ataladi. agarda vaqt o'tishi bilan tezlik moduli oshib borsa, u holda harakat tezlanuvchan harakat deb ataladi, tezlik moduli kamaygan holda - sekinlanuvchan deb ataladi. v(t)dts = 2 1 t t tekis tezlanuvchan harakatda jismning teligi istalgan teng vaqt oraliklarida bir xil o'zgaradi. xalqaro birliklar tizimida tezlanish 1 m/s2 bilan o'lchanadi. tt a   =  − = vvv   0 harakatning kinematik tenglamasi …

2 / 27

jadalligini tavsiflaydi. harakatning o'rtacha tezligi t r   =   v oniy tezlik oniy tezlik - bu o'rtacha tezlikning t vaqtni nolga intilishida olgan chegaraviy qiymati va radius - vektor dan vaqt bo'yicha olingan hosilaga teng kattalikdir: oniy tezlik yo'nalishi harakatlanayotgan moddiy nuqta traektoriyasiga urinma yo'nalishda bo'ladi. dt ds =v dtvds = bu erdan dt ds =v oniy tezlik vektori jism harakati bo'yicha traektoriyaning berilgan nuqtasiga o'tkazilgan urinmaga yo'nalgandir ( rasmda v1= v(t1) tezlik vektori a nuqtada, v2= v(t2) tezlik vektori v nuqtada keltirilgan). o'rtacha tezlik vektori ham δr ko'chish vektoriga o'xshash yo'nalgan ( a va v nuqtalarni birlashtiruvchi to'g'ri chig'iq bo'ylab) . a b o'rtacha bosib o'tilgan s yo'lning t vaqtga bog'liq grafigi t vaqt momentida v(t) tezlik vektori s(t) egri chiziq urinmasiga yo'nalgan bo'ladi. t o'q bilan urinmaning xosil qilgan burchagi quyidagiga teng t ds  s dt = tg dt ds bosib o'tilgan yo'l chizmasining …

3 / 27

shning nuqtadagi chegaraviy qiymatidir. t a   = v   r dt rd dt d t a t    ===== → 2 2 0 δ δ lim v vv tezlanish vektorini dekart koordinata tizimi o'qlari bo'yicha tashkil etuvchilarga ajratish mumkin. yo'nalishlar bo'yicha tezlanish tashkil etuvchilari tegishli koordinatalardan vaqt bo'yicha olingan ikkinchi xosilalar yoki tegishli tezliklardan olingan birinchi xosilalar bilan aniqlanadi. to'la tezlanish moduli 22 2 2 2 2 x y z a a i a j a k k d yd x d z i j k dt dt dt = + + =      = + + =                = + +          yx z dvdv dv i j dt dt dt 22 2 2 2 2 , , …

4 / 27

talikdir burchakli tezlanish - burchakli tezlikdan vaqt bo'yicha olingan birinchi xosilaga teng veektor kattalikdir 2 2 d d dt dt      • •• = = = =   2 rad s    =       , , grad rad c s c     =     d dt    • = =  vektor aylanish o'qi bo'ylab  burchak tezlik vektori o'sishi tomon yo'nalgan : • tezlanuvchan aylanishda  vektor  vektor yo'nalishiga mos tushadi ; • sekinlanuvchan aylanishda burchakli tezlanish vektori  vektor yo'nalishiga teskari yo'nalgandir. burchakli tezlanish chiziqli tezlik nuqtaning chiziqli tezligi burchaq tezlik va traektoriya radiusi bilan quyidagi o'zaro nisbat orqali bog'langan chiziqli tezlik ifodasini vektor ko'rinishda quyidagi vektor ko'paytma ko'rinishda yozish mumkin: chiziqli tezlik moduli 0 0 0 lim lim lim t t t s r r r …

5 / 27

s fiziki. m.: visshaya shkola, 1989 g. 7. epifanov g.i. fizika tverdogo tela. m. visshaya shkola, 1977. 8. ogurtsov n.a. kurs lektsiy po fizike, xarkov,2007. 9. kolmakov yu.n. kurs lektsiy po fizike, tula, 2002. 10. oplachko t.m.,tursunmetov k,a. fizika, tashkent, 2007. ta'lim saytlari va internet resurslari 1. fizika.uz – talabalar va fizika o'qituvchilari uchun sayt. 2. neutrino.ucoz.ru- tatu fizika kafedrasi dotsenti o.e.tigayning shaxsiy sayti. 3. fizik.uz - tatu fizika kafedrasi katta o'qituvchisi v.s.xamidovning shaxsiy sayti. 4. estudy.uz- tatu talabalari uchun fizikadan masofaviy ta'lim tizimi. 5. yenka.com. 6. http://phet.colorado.edu/ 7. http://www.falstad.com/mathphysics.html 8. http://www.quantumatomica.co.uk/download.htm

6 / 27

tabiiy va anik fanlar kafedrasi - Page 6

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy va anik fanlar kafedrasi"

1 tabiiy va anik fanlar kafedrasi 2023 avtorlar: k.p. abduraxmanov, o.e.tigay , v.s.xamidov. ma'ruzachi: f.k. kalilaev ma'ruza rejasi • moddiy nuqta kinematikasi. • nuqtaning aylana bo'ylab harakati. • egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. • normal va tangentsial tezlanishlar. • aylanma harakatning kinematikasi. • burchakli tezlik va burchakli tezlanish. • harakatning chiziqli va burchakli tavsiflari bog'lanishi. notekis harakatda nuqtaning t1 - t2 vaqt oraligida bosib o'tgan yo'li s quyidagi integral bilan ifodalanadi istalgan teng vaqt oraliklarida jism har xil ko'chsa, bu harakat notekis harakat deb ataladi. agarda vaqt o'tishi bilan tezlik moduli oshib borsa, u holda harakat tezlanuvchan harakat deb ataladi, tezlik moduli kamaygan holda - sekinlanuvchan deb ataladi. v(t)dts = 2...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PDF (1,9 МБ). Чтобы скачать "tabiiy va anik fanlar kafedrasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy va anik fanlar kafedrasi PDF 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram