borliq.uning asosiy shakillari va mavjudlik usullari

DOCX 17 sahifa 50,9 KB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 50,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

falsafa asoslari fanidan “borliq.uning asosiy shakillari va mavjudlik usullari”mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi. borliq tushunchasi. insonni o‘zining katta va kichikligi,jonli va jonsizligi,yumshoq va qattiqligi, chekli va cheksizligi, harakatchanligi va harakatsizligi, soddaligi va murakkabligi, to‘qligi va ochligi, rangsizligi va rangliligi, go‘zalligi va xunukligi, yaxshiligi va yomonligi, foydaliligi va foydasizligi, halolligi va haromligi, aqlliligi va axmoqliligi kabi xususiyatlari bilan bir biridan farq qiluvchi behisob narsalar, voqealar, hodisa va jarayonlar qurshab turadi. buni odamlar borliq deb atashadi. demak, borliq – odamzodni o‘rab turgan barcha narsa,voqea, hodisa va jarayonlarni umumiy tarzda ifodalovchi falsafiy tushuncha hisoblanadi. har bir inson o‘zini o‘rab turgan narsa,voqea,hodisa va jarayonlarning boshlang‘ich ibtidosini, ya‘ni aynan nimalardan tashkil topganini,makon va zamonning qaysi nuqtasida joylashganligini,nima hisobidan, qanday tarzda harakatlanishini bilishni istaydi. bu masalaga turli davrlarda yashagan faylasuflar bir xilda javob berishmagan. masalan, borliqning mohiyati haqida qadimgi yunon faylasufi parmenid borliq mavjuddir, u mutlaqo harakatsiz, bir tarkibli, o‘zgarmasdir. borliqdan boshqa hech narsa yo‘qdir, ya‘ni borliq …

2 / 17

lang‘ich ibtidosi xudo tomonidan yaratilgan, ruhiy-ma‘naviy mazmunga ega bo‘lgan «sof borliq»gina mavjuddir, neopozitivizm esa obyektiv borliq tajriba bilan birdir, tajribadan tashqarida obyektiv reallik yo‘qdir, degan falsafiy fikrni asoslashga harakat qilganliklarini ko‘rish mumkin. mustaqillik sharofati tufayli shakllanayotgan o‘zbek falsafasida borliqqa nisbatan bo‘lgan munosabat masalasi i.a.karimovning ”...inson o‘z timsolida ham moddiy, ham ma‘naviy xususiyat va alomatlarni mujassam etgan noyob xilqat, y a ratganning buyuk va sirli mo‘jizasidir. shuning uchun ham uning ichki dunyosi, unga ato etilgan fazilat va xislatlarni oxirigacha anglash, tushunishning o‘zi o‘ta murakkab bir masala. mana shunday qarash va fikrlarni umumlashtirib, insonga xos orzu- intilishlarni ro‘yobga chiqarish, uning ongli hayot kechirishi uchun zarur bo‘lgan moddiy va ma‘naviy olamni bamisoli parvoz qilayotgan qushning ikki qanotiga qiyoslasak, o‘ylaymanki, o‘rinli bo‘ladi. qachonki ana shu ikki muhim omil o‘zaro uyg‘unlashsa, tom ma‘nodagi qo‘sh qanotga aylansa, shundagina inson, davlat va jamiyat hayotida o‘sish- o‘zgarish, yuksalish jarayonlari sodir bo‘ladi” 1 ,– degan fikrlarga asoslangan holda o‘z …

3 / 17

oradi. bu kurashda esa dunyo ichki qarama-qarshiliklardan, ziddiyatlardan iborat ekanligini bilib oladilar. chunki, uning atrofini o‘rab turgan borliqdagi narsalar bir vaqtning o‘zida ham o‘zgaruvchan va ham o‘zgarmasdir. bu kim uchun borliq, yana kim uchun yo‘qlikdir. bugungi kunda insoniyat yo «bor bo‘lmoqlik (hayot); yoki yo‘q bo‘lib ketmoqlik (o‘lim)» nima degan savolga javob qidirmoqda. darhaqiqat, yadro falokati, ekologik bo‘xronliklar, turli xil bedavo yuqumli kasalliklar (koronovirus pandemiyasi va shu kabilar) ye r sayyorasidagi million yillar bilan hisoblanadigan insoniyat mavjudligining tabiiy vaqtini o‘nglab bo‘lmaydigan darajada to‘xtatib qo‘yishi mumkin. gap «bor bo‘lmoqlik» yo «yo‘q bo‘lmoqlik» haqiqatan ham umumbashariy va mislsiz keskin masala bo‘lib qolayotgan ekan, borliq va yo‘qlik muammosini anglab olish ayniqsa muhimdir. bunda uning oddiy hayotiy zaminlaridan tobora murakkabroq falsafiy mulohazalar va xulosalari tomon izchil siljib borish kerak bo‘ladi. odamzod yashayotgan borliq – dunyo hamma vaqtda bo‘lgan, hozir ham bor va bundan keyin ham bo‘laverad i , u o‘tkinchi emas. borliqdagi alohida narsa, organ …

4 / 17

i o‘zida birlashtiradi. tabiatdagi tabiiy obyektlar, ularning xossalari, aloqadorliklari va munosabatlari, kishilar jamoasi va ayrim odamlar, ijtimoiy tashkilotlar, inson ongining holati va boshqalar ham borliq tushunchasiga kiradi. borliq nafaqat narsalarni, jismlarni, obyektiv reallikni, balki, ma‘naviy hodisalarni, ruhiyatni, ong va tasavvurni, subyektiv reallikni ham o‘z ichiga oladi. s h unday qilib, « borliq» kategoriyasi – bu tabait va jamiyatdagi xilma xil narsa,hodisa va jarayonlarni, alohida shaxs, ijtimoiy guruh va jamoalarni, inson ongining holati, darajasi va shakllarini mavjudlik belgilari asosida ifodalaydigan umumiy falsafiy abstraksiyadir. umuman olganda, borliq falsafadagi eng umumiy tushunchadir. borliqqa aksil tushuncha sifatida «yo‘qlik» tushunchasini ishlatishadi. yo‘qlik hech nimani, ya‘ni nazarda tutilgan joyda hech nima mavjud emasligini anglatadi. yo‘qlik esa nisbiy mazmundagi tushuncha bo‘lib, qa y erdadir yoki nimadadir, nimaningdir ayni paytda mavjud emasligini ifodalaydi. masalan, yo‘qlik deb o‘tmishdagi va kelajakdagi hodisalarning hozirgi zamonda (ayni shu vaqtda) yo‘qligini aytishadi. bugungi hodisa kecha hali yo‘q edi, ammo imkoniyatdagi borliq sifatida mavjud …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"borliq.uning asosiy shakillari va mavjudlik usullari" haqida

falsafa asoslari fanidan “borliq.uning asosiy shakillari va mavjudlik usullari”mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi. borliq tushunchasi. insonni o‘zining katta va kichikligi,jonli va jonsizligi,yumshoq va qattiqligi, chekli va cheksizligi, harakatchanligi va harakatsizligi, soddaligi va murakkabligi, to‘qligi va ochligi, rangsizligi va rangliligi, go‘zalligi va xunukligi, yaxshiligi va yomonligi, foydaliligi va foydasizligi, halolligi va haromligi, aqlliligi va axmoqliligi kabi xususiyatlari bilan bir biridan farq qiluvchi behisob narsalar, voqealar, hodisa va jarayonlar qurshab turadi. buni odamlar borliq deb atashadi. demak, borliq – odamzodni o‘rab turgan barcha narsa,voqea, hodisa va jarayonlarni umumiy tarzda ifodalovchi falsafiy tushuncha hisoblanadi. har bir inson o‘zini o‘rab turgan...

Bu fayl DOCX formatida 17 sahifadan iborat (50,9 KB). "borliq.uning asosiy shakillari va mavjudlik usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: borliq.uning asosiy shakillari … DOCX 17 sahifa Bepul yuklash Telegram