tsellyuloza. tabiatda tarkalishi, uning olinishi, tuzilishi va xossalari tsellyulozani tozalash usullari

PPT 12 pages 258.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 258.0 KB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

9 klass (obyazatelniy minimum po ximii) polimeri 2-mavzu. tsellyuloza. tabiatda tarkalishi, uning olinishi, tuzilishi va xossalari tsellyulozani tozalash usullari mashg'ulot rejasi tsellyuloza, tabiatda tarkalishi, olinishi va tarkibi. tsellyuloza tarkibidagi elementar guruxlar va ularning reaktsion kobiliyati. 1. tsellyuloza, tabiatda tarkalishi, olinigi, xususiyatlari va tuzilishi. tsellyuloza tabiatda eng kup tarkalgan tibbiy polimer bulib, u barcha usimliklar, xujayralarning asosiy kismini tashkil etadi. daraxt va usimliklar ogirligining 60 % i tsellyulozadan iborat. jumladan, paxta chigiti tolasining 95 – 98 % i, kanop tolasining 60–65 % i, yogoch tolasi tukimasining 40–55 % i, usimlik yaproklari tolasining 10–15 % i tsellyulozadan iborat. sanoatda tsellyuloza asosan daraxtdan olinadi va u yogoch tsellyulozasi deb ataladi. eng toza tsellyuloza sanoatda paxta lintidan olinadi. lint tarkibida 96% gacha tsellyuloza buladi. kayta ishlash maksadlari uchun sanoatda zarur bulgan tsellyulozaning tozaligi 94% dan yukori bulishi shart. tsellyulozaning fizikaviy, ximiyaviy, mexanikaviy va shunga uxshash xossalari uning polimerlanish darajasi, makromolekulalarning uzaro makromolekula ichra elementlar …

2 / 12

nlari, piranoza xalkalaridan iborat bulib, u “kursi” shakldagi konformatsiya tarzida molekulyar zanjirda joylashgan buladi: (s – konformatsiya). 2) piranoza xalkalari uzaro 1,4 – glyukozid boglanish deb ataluvchi poliatsetal bog xosil kilib boglangan. 3) xar bir molekulyar bugin tarkibida 3 ta gidroksil atomlari guruxi mavjud; birtasi birlamchi bulib, oltinchi uglerod atomida va ikkitasi ikkilamchi bulib, ikkinchi va uchinchi uglerod atomlariga mansubdir. ikkilamchi gidroksillar bir-biri bilan uzviy boglikligiga kura α – glikollarni eslatadi. ikkinchi ugleroddagi gidroksil atsetal bogga nisbatan α – xolatda joylashganidan ishkoriy muxitda boradigan reaktsiyalarda sezilarli kislotali xossaga ega. uchinchi gidroksil reaktsiyalari unga moyillik kursatmaydi. oltinchi ugleroddagi birlamchi gidroksid boshkalariga karaganda eterifikatsiya reaktsiyalariga oson kirishadi. 2. tsellyuloza tarkibi va uni tozalash usullari xamda molekulyar massasi tsellyuloza tabiatda eng kup tarkalgan tabiiy polimerdir. u barcha usimliklar xujayralarining asosiy kismini tashkil kiladi. daraxt va usimliklar ogirligining 60% i tsellyulozadan iborat. paxta, rami, jun va kanop tolalari esa asosan tsellyulozadan iborat buladi. sanoatda …

3 / 12

int 1,5% li ishkor eritmasi bilan okartiriladi. bunday usul bilan tozalangan paxta linti tarkibida 98-99% tsellyuloza buladi. bu tozalash jarayonidan keyin xam uzining dastlabki toza shaklini saklaydi. tsellyulozaning tarkibi tsellyulozaning tarkibi asosan 3 kismdan iborat buladi: 1) α,β, γ -tsellyuloza. 2) gemitsellyuloza. 3) lignin. odatda polimerlanish darajasi 800-2000 bulgan texnik tsellyuloza α-tsellyuloza va gemitsellyulozaga bulinadi. texnik tsellyulozaga 17,5% ni natriy ishkorining eritmasi bilan ishlab ajratib olinadigan, ishkorda erimaydigan turi α-tsellyuloza deyiladi. ishkorning 17,5% li eritmasidan kolgan tsellyuloza gemitsellyuloza deyiladi. uning polimerlanish darajasi 150 dan kam. gemitsellyulozani kislota muxitida chuktirib, ajratilgan turi β-tsellyuloza, ishkoriy eritmadagi eriydigan kismi esa γ-tsellyulozaning polimerlanish darajasi esa 50 dan kam buladi.α-tsellyulozaning sulfit tsellyuloza tarkibidagi mikdori 90% dan kam bulmasligi, paxta tsellyuloza tarkibida esa 98-99% tsellyuloza bulishi kerak. tsellyulozaning molekulyar massasi tsellyulozaning zichligi 1,4-1,55 ga teng. uning molekulyar massasi usimlikning usish sharoiti va turiga karab, xar xil kiymatlarga ega buladi. jadvalda xar xil tsellyulozaning molekulyar massasi keltirilgan: …

4 / 12

ruxiga kiruvchi polisaxaridlarni ajratib olish usimlikni uyuvchi natriyning suvli eritmasi bilan ishlov berish natijasida amalga oshiriladi. suvli eritmalardan gemitsellyulozalarni spirt kushib chuktirib olsa buladi. ular ancha kiyinchilik bilan ajratiladigan polisaxaridlar aralashmasidan iborat amorf kattik moddalardir. bu moddalar polimerlanish darajasi past bulgan α-ksiloza, α-arabinoza, α-glyukuron kislota, α-galak-tozalardan tashkil topgan shakar koldigidan iborat polimerlardir. ular ichidan eng namunaviysi α-ksiloza (s5 n10o5)p gemitsellyulozadir. ksilan. bu maxsulot usimlikning yogoch katlamlaridan olinishi mumkin. ksilanning kislotali gidrolizm natijasida α-ksiloza xosil buladi. osmotik bosim buyicha aniklangan ksilanning molekula massasi uni polimerlanish darajasi 80 ga tengligini kursatadi. tekshirishlar gemitsellyuloza molekulasi tarmoklangan polimerlardan iborat ekanligini kursatdi: lignin usimliklar tarkibida karbonsuvlar va ekstraktsiya kilinadigan moddalardan tashkari lignin ded ataluvchi amorf polimer moddalar xam bulib, ular xujayralarning devorlarida tsellyuloza va boshka karbon suvlar bilan bir katorda mustaxkam kompozitsiya xosil kilishda ishtirok etadi. usimliklarda lignin xujayralararo oralikda tuplanadi. kanopda lignin poyaning markazida, ya'ni pustlok xujaralariida tuplanadi. ligninlashtirilgan matolar egiluvchan, namni kam yutadigan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tsellyuloza. tabiatda tarkalishi, uning olinishi, tuzilishi va xossalari tsellyulozani tozalash usullari"

9 klass (obyazatelniy minimum po ximii) polimeri 2-mavzu. tsellyuloza. tabiatda tarkalishi, uning olinishi, tuzilishi va xossalari tsellyulozani tozalash usullari mashg'ulot rejasi tsellyuloza, tabiatda tarkalishi, olinishi va tarkibi. tsellyuloza tarkibidagi elementar guruxlar va ularning reaktsion kobiliyati. 1. tsellyuloza, tabiatda tarkalishi, olinigi, xususiyatlari va tuzilishi. tsellyuloza tabiatda eng kup tarkalgan tibbiy polimer bulib, u barcha usimliklar, xujayralarning asosiy kismini tashkil etadi. daraxt va usimliklar ogirligining 60 % i tsellyulozadan iborat. jumladan, paxta chigiti tolasining 95 – 98 % i, kanop tolasining 60–65 % i, yogoch tolasi tukimasining 40–55 % i, usimlik yaproklari tolasining 10–15 % i tsellyulozadan iborat. sanoatda tsellyuloza asosan daraxtdan olinadi...

This file contains 12 pages in PPT format (258.0 KB). To download "tsellyuloza. tabiatda tarkalishi, uning olinishi, tuzilishi va xossalari tsellyulozani tozalash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: tsellyuloza. tabiatda tarkalish… PPT 12 pages Free download Telegram