milliy dinlar

PPTX 22 pages 374.3 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 374.3 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu. milliy dinlar reja dinning ibtidoiy shakllari yahudiylik dini, tarixi, ta’limoti hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta’limotlari konfusiylik, daosizm, sintoizm ta’limotlari hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta'limotlari milliy dinlar deb, odatda, bir millatga mansub xalkdar e'tiqod qiladigan dinlar tushuniladi. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo'lib, odatda, politeistik, ya'ni ko'p xudolik dinlari bo'lgan. masalan, qadimgi grek dini ko'p xudolikning o'zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi- er osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. shuningdek, muhabbat va go'zallik ma'budasi, urush xudosi, quyosh xudosi va san'at homiysi va boshqa yana bir qancha xudolar bo'lgan. xuddi shunga o'xshash kadimgi yahudiylar dinning xudosi - yaxve ham ko'p xudolilikning yaqkol namunasidir milliy dinlar elat-millat dinlari deb ham yuritiladi iudaizm - eng qadimgi dinlardan bo'lib, eramizdan oldingi xiii asrda yahudiylarning milliy dini sifatida vujudga kelgan. bu din o'zining asosiy aqidalarini bevosita o'sha davrda mavjud bo'lgan politeistik dinlardan olgan. uning paydo …

2 / 22

i bo'lgan, shuningdek moddiy olam hodisalarining har bir guruhi alohida xudoning nomi bilan bog'langan. "sening shaharlaring qancha bo'lsa, xudolarning shahri ham shunchadir", deyiladi tavrot yozuvlarida. iudaizmda mahalliy avliyolar xisoblanmish iso (iisus), ravin, ibrohim (avraam), ishoq (isaak) yoqub (iakov), yusuf (iosif) va boshqalar. bular boshqa dinlarda ham payg'ambar deb tan olingan. rivojlanishning muayyan davrida eng kuchli qabilalar xudosi boshqa qabila xudolaridan yuqori turuvchi bosh xudo hisoblana boshlagandi. falastindagi ruvim, simon, levin va iuda singari eng mashhur qabilalar obro'si ko'tarila boshlagan. bularning orasida iuda qabilasi kuchli hisoblanib, obro'si juda oshib ketgan, uning xudosi yaxve esa barcha xudolardan yukori turuvchi yakka hukmron xudo sifatida qabul qilingan. yahudiy davlati vujudga kelishi bilan yahudiy qabilalari o'zlarini erda hukmdor deyish bilan cheklanmasdan, yagona xudoni ham osmon hukmdori sifatida tan olishgan yahudiy diniy yozuvlari asosan 2 qismdan: tavrot va talmuddan iborat. yahudiy dinida muqaddas hisoblangan tavrot eramizdan ilgarigi ming yillik ichida shakllangan 5 ta kitobdan iborat. tavrotni …

3 / 22

ni xudo uchun bag'ishlash; ota-onani hurmat qilish; nohaq odam o'ldirmaslik; zino qilmaslik; o'g'rilik qilmaslik; yolg'on guvohlik bermaslik; yaqinlarning narsalariga ko'z olaytirmaslik. yahudiy dinidagi asosiy aqida yakka xudo - yaxvega e'tiqod qilishdir. muso xudoning amrini erga etkazib turuvchi payg'ambar tariqasidagina emas, balki insonlarni yovuzlikdan, gunoxdan saqlash maqsadida xudo erga yuborgan vakil sifatida ham tasvirlangan. iudaizm ta'limoti inson hayotini 600 turdan zied toat-ibodat, urf-odat bilan bog'laydi. yahudiylar turli joylarda mahalliy yig'ilishlar – sinagogalarda bo'ladi. ruxoniylari - ravvinlardir iudaizmning aqidalari 1-aqida: «qadimiy ahd» va talmudning (talmud tavrotdagi va xalq og'zaki aytib yurgan duolar to'plami) muqaddasligiga ishonish va ularga e'tiqod qilish to'g'risidagi ta'limot. 2-aqida: yagona xudo yaxve (iegova)ga sig'inish, unga iymon keltirib e'tiqod etish to'g'risidagi ta'limot. 3-aqida: xudo yaxve isroil davlatini er yuzidagi jannat qilib yaratgan va yahudiy millatini oliy irq, tanlab olingan mumtoz millat qilib yaratgani to'g'risidagi ta'limot. shuningdek yahudiy xalqi xudoning eng sevgan bandasi ekaniga ishonishdir. 4-aqida: g'oyib bo'lgan payg'ambarlar madhining er …

4 / 22

agona tashkilotiga ega emas. hinduizm insonning tug'ilganadan to vafot etishigacha bo'lgan huquq va vazifalarini belgalab va cheklab qo'yadi. shuning uchun unda marosimchilikka keng o'rin berilgan. hinduizm kishilarning ijtimoiy tengsizligini oklaydi va abadiylashtiradi, ruhning o'lmasligi va ko'chib aylanib yurishi (sansara ta'limoti), qayta tug'ilishi (karma ta'limoti), gunoh ishlar uchun javob berishi, jannat va do'zax kabi aqidalarni o'z ichiga oladi dindorlar tasavvurida bosh xudo braxman koinotning ijodkori va yaratuvchisidir. bundan tashkari hindlar vishnu va shiva xudolariga ham e'tiqod qiladilar. 4) moksha - o'zgarish zanjiridan butunlay xalos bo'lish. hinduizm jamiyatning tabaqalarga bo'linishini aks ettiruvchi savob va jazo (karma) g'oyasiga asosan, inson hayotida 4 ta asosiy maqsad bor, deb da'vo kilinadi: 1) dxarma - oila va jamiyatda diniy talablarni bajarish: 2) artxa - foydali ishlar qilish, zarur materiallarga ega bo'lish; 3) kama - muhabbat tuyg'ulariga erishish, his-tuyg'ularni qondirish; hind xalqi orasida yovuz ruhlarga e'tiqod qilish keng tarqalgan. ular turli hayvonlar - ho'kiz, sigir, maymun va …

5 / 22

do bo'lgan. "veda" - qadimgi hind tili - sankskritda "bilim" demakdir. ular 4 to'plamdan iborat: 1) gimnlar va duolar; 2) marosimchilikda ijro etiladigan gimnlar; 3) qurbonlikka oid qoidalar va duolar; 4) yovuz kuchlarga karshi duo va afsonalar. jaynizm - dinning asoschisi sifatida e'tiqod qilinadigan yarim afsonaviy payg'ambar - jina nomi bilan atalgan bo'lib, eramizdan oldingi vi asrda paydo bo'lgan. jaynizm braxmanizmdagi kishilarni tabaqalarga ajratish sistemasiga qarshi paydo bo'lgan. uning ta'limotida 24 payg'ambarga, ayniqsa oxirgi payg'ambar - vardxamana maxaviraga sig'inish talab etiladi. jaynizmda jonning o'lmasligiga, uning bir moddiy shakldan ikkinchisiga ko'chib yurishiga ishonish markaziy o'rinni egallaydi. jaynizmda digambarlar va shvetambarlar nomli yo'nalishi ham mavjud. sikxizm - (sikx - o'quvchi demakdir) xv asrning oxiri va xvi asrning boshlarida shimoliy-g'arbiy xindistonda hinduizmga qarshi yo'nalish sifatida paydo bo'lgan. u mayda hunarmand va savdogarlarning feodal zulm va jamiyatning tabaqalanishiga qarshiligini o'zida aks ettirgan sikxizm monoteistik din hisoblanib, jamoa bo'lib birgalikda ibodat qilishni inkor etadi, ruhoniylikni …

6 / 22

olamni boshqaruvchi uch xudolikdan iborat xudolar pantioni - qarorgohi (shan di, dao tszi, pan gu) paydo bo'lgan daosizm dastlab mulkdorlar hokimiyatiga qarshi bo'lib, kambag'allar manfaatini himoya qilgan. hozirgi vaqtda daosizm diniga e'tiqod qiluvchilar juda kamchilikni tashkil etadi. konfutsiychilik qadimga xitoyda eramizdan avvalgi vi-v asrlarda paydo bo'lgan. keyinchalik diniy mazmun kasb etgan bu ta'limotga ma'rifatparvar konfutsiy (kun-tszi, 551-479 yillar) asos solgan. konfutsiychilik ta'limotida dunyoqarash masalalariga emas, balki ijtimoiy axloq muammolariga ko'proq o'rin berilgan. unda "axloqli kishi" bo'lish, donishmandlardan ta'lim olish haqidagi g'oyalar ilgari suriladi. bu ta'limotga ko'ra jamiyatda hukm surgan "jen" insonparvarlikka rioya qilmog'i lozim. bu esa kamtarlik, onglilik, vazminlik, mehribonlik, odillik, saxiylikdan iborat. inson "jen" qonunini o'zlashtirish uchun jamiyatda tutgan o'rniga qarab "li" me'yorlarini bajarishi talab etiladi. konfutsiychilikda kishilarni yuqori va quyi tabaqalarga ajratishda ularning boyligi yoki ijtimoiy kelib chiqishi asosiy rol o'ynamagan, balki bunda yuksak axlokiy fazilatning xizmati katta deb hisoblangan eramizning boshida konfutsiychilikka diniy g'oyalar kiritilgan va u …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlar"

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu. milliy dinlar reja dinning ibtidoiy shakllari yahudiylik dini, tarixi, ta’limoti hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta’limotlari konfusiylik, daosizm, sintoizm ta’limotlari hinduiylik, jaynizm, sikxizm ta'limotlari milliy dinlar deb, odatda, bir millatga mansub xalkdar e'tiqod qiladigan dinlar tushuniladi. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo'lib, odatda, politeistik, ya'ni ko'p xudolik dinlari bo'lgan. masalan, qadimgi grek dini ko'p xudolikning o'zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi- er osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. shuningdek, muhabbat va go'zallik ma'budasi, urush xudosi, quyosh xudosi va san'at homiysi va boshqa yana bir qancha xudolar bo'lgan. x...

This file contains 22 pages in PPTX format (374.3 KB). To download "milliy dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlar PPTX 22 pages Free download Telegram