quturish kasalligi

PPT 32 pages 347.0 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 347.0 KB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

1o konferentsiya edinogo zdorovya quturish kasalligi situatsiya po zabolevaemosti beshenstvom v respublike uzbekistan za 41 god v respublike uzbekistan umerli ot beshenstva bolee 726 chelovek period srednee chislo sluchaev v god 1970-1979 17,9 1980-1989 16,5 1990-1999 33,9 2000-2011 3,5 quturish (gidrofobiya) – issiqqonli hayvonarda uchraydigan, neyrotrop virus qo'zg'atadigan, kasallangan xayvonning so'lagi bilan muloqot natijasida (tishlashi, tirnashi, so'laklashi va boshqa muloqotlar) yuqadigan, markaziy asab tizimini chuqur shkastlanishi bilan kechadigan va bugungi kunda o'lim bilan yakun topadigan og'ir zooantiroponoz, tabiiy o'choqli o'ta xavfli yuqumli kasallikdir. kxt bo'yicha shifri: a 82 quturish muammosi jsstning ma'lumotiga ko'ra, dunyoda har yili 40 mingdan 70 mingacha odam quturish kasalligidan vafot etadi dunyo bo'yicha har yili 10 mln.dan ortiq odam hayvonlar tishlashidan jabrlanib, antirabik yordamga murojaat qiladi, har 15 daqiqada 1 odam quturish kasalligidan vafot etadi quturish kasalligi afrika va osiyo qit'alari mamlakatlarida ko'proq ro'yxatga olinadi (95%) har yili 5 mln.ga yaqin aholiga antirabik yordam ko'rsatiladi. jahon …

2 / 32

nsub bo'lgan neyrotrop virus qo'zg'atadi. virusning o'lchami 100 – 150 nm.ni tashkil qiladi. quturish virusini ikki xili tafovut etiladi «ko'cha» va «fiksirlangan» viruslar. virus barcha issiqqonli hayvonlar va odamlar uchun patogen xisoblanadi. quturishdan o'lgan odam va hayvonlar nerv to'qimalarida babesh - negri tanachalari bo'lib, ular virus koloniyalarini tashkil qiladi. quturish virusi tashqi muxitga uncha chidamli emas: qaynatilganda 2 min. mobaynida nobud bo'ladi, dezinfektsiyalovchi moddalarning odatdagi kontsetratsiyalari virusga xalokatli ta'sir ko'rsatib, tezda nobud qiladi. biroq virus past haroratga chidamlidir. epidemiologiyasi va epizootologiyasi kasallik qo'zg'atuvchisining asosiy manba va rezervuarlari bo'lib, yovvoyi yirtqich hayvonlar (bo'ri, chiyabo'ri, tulki, ko'rshapalak) va uy xayvonlari (it, mushuklar) xisoblanadi. kamdan - kam hollarda ot, yirik va mayda shoxli hayvonlar, cho'chqa, sichqon va boshqalar kasallik manbalari bo'lishi mumkin kasallik virusi ushbu kasallikga chalingan xayvonlarning tishlashi, tirnashi, tishlarinig qadalii va jaroxatlangan teri va shilliq qavatlarga so'lakninig tushishi natijasida yuqadi quturish kasalligi hayvonlardan hayvonlarga, hayvonlardan odamlarga yuqadi, lekin mazkur kasallik odamlardan …

3 / 32

epizootologiyasi (davomi) quturish kasalligining rezervuarlari yovvoyi hayvonlar (bo'ri, chiyabo'ri, tulki va x.k) ko'rshapa-laklar uy hayvonlari (it va mushuklar) patogenezi quturish neyroinfektsion kasallik bo'lib, so'lak – nevral yo'l bilan o'tadi. virus odam organizmiga quturish kasalligiga chalingan hayvonning tishlashi va so'laklashi natijasida jaroxatlangan joydan kiradi. hayvon so'lagidan viruslar nerv tolalari bo'ylab bosh va orqa miyaga etib bradi xamda u erda ko'payib nerv xujayralarini shikastaydi va nerv to'qimalaridagi chuqur o'zgarishlar yuz berishiga sabab bo'ladi. bosh va yuzdan og'ir jaroxatlar olinganda virus tishlangan joydan markaziy asab tizimiga 7 – 20 kun davomida etib boradi.agar jaroxatlar oyoqlarda joylashgan bo'lsa, bu davr bir necha oylarga, xattoki 1 – 1,5 yilgacha cho'zilishi mumkin. virus markaziy asab tizimiga etib borgach, bosh va orqa miya to'qimasiga, xususan uzunchoq miyaga, ammon shoxiga, miyaning asosiga joylashadi. virus markaziy asab tizimidan nerv tolalari bo'ylab so'lak beziga etib boradi va u erda ko'payadi xamad so'lak bilan ajraladi. klinikasi kasallikda yashirin davr o'rtacha 1 …

4 / 32

- qo'zg'alish davri o'rtacha 2-3 kundan 5-6 kungacha davom etadi. bemorning tana harorati ko'tariladi, qon tomirlarning urishi tezlashadi, bemorda gidrofobiya, aerofobiya, fotofobiya, akustofobiya kuzatiladi. bemorning ovozi bug'iladi, badani terlaydi, so'lagi oqadi, ko'z qorachig'i kengayadi, oyoq – qo'llari og'riydi, ko'ziga har narsalar ko'rinadi, nafas olishi yuzaki va tartibsiz bo'ladi, vaqti – vaqti bilan bemor chuqur nafas oladi. muskullari tortishib, talvasalanish nafas va yutish muskullaridan boshlanadi va keyinchalik barcha muskullarga tarqaladi, yutinish qiyinlashadi. bemorni uyqusi buziladi, o'z-o'zini tishlaydi, es - xushi kirdi – chiqdi bo'lib qoladi, keyinchalik bemorning ko'ziga yo'q narsalar ko'rinadi, u alaxsiraydi. iii falajlanish bosqichi - bemorda gidrofobiya, aerofobiya, fotofobiya, akustofobiya alomatlari ancha kamayib, bemor tinchlanadi, suyuqlik icha boshlaydi, ovqatlangisi keladi, lekin tana harorati yuqori bo'lib qolaveradi, so'zlarini aniq va tiniq ayta olmaydi. shundan keyin oyoqlar falaji boshlanadi. oradan 15-20 soat vaqt o'tgach, tananing boshqa muskullari xam falaj bo'la boshlaydi. bemordan ko'p so'lak oqishi davom etadi, tana harorati yana ko'tariladi. …

5 / 32

erinning fiziologik eritmasiga solinadi. konservant xajmi olingan patologik material xajmidan 10 marta ko'p bo'lishi kerak (1:10). olingan pat.namuna respublika dsenmning o'ta xavfli yuqumli kasalliklar laboratoriyasiga yuboriladi. qiyosiy tashxisoti quturish kasalligi quyidagi kasalliklar bilan qiyosiy tashxislanadi: qoqshol, entsefalitlar, atropin va i strixnindan zaxarlanish, isteronevroz (soxta quturish ko'rinishi) va h.k qoqsholda titanik talvasalanish, trizm, «sardonik kulgi», xushining bo'lmasligi, lekin ruxiyatida uzgarishlar kuzitilmaydi entsefalitlarda falajlanish bosqichigacha qo'zg'alish kuzatilmaydi, gidrofobiya, aerofobiya alomatlari esa kuzatiladi (davomi) soxta quturishda epid.anamnezi aniq bo'lmaydi (jaroxat etkazgan it odatda tirik bo'ladi), kasallikning ob'ektiv belgilari kuzatilmaydi (nafas olishning buzilishi, taxikardiya, qorachiqlarning kengayishi) va kasallik uzoq davom etadi atropin va trixnindan zaxarlanishlarda kasallikning o'ziga xos davriyligi kuzatilmaydi. kasallikning tashxisotida bemordan olingan epid.anamnez muxim rol o'ynaydi quturish kasalligining davolash usullari hozirgi kungacha quturish kasalligining samarali davolash usullari ishlab chiqilmagan. quturish kasalligi bilan kasallangan bemorlar yuqumli kasalliklar shifoxonalariga yotqizilib, simptomatik davo muolajalari amalga oshiriladi. bemor alohidalangan, qorong'i va shovqin kam bo'lgan xonaga yotqiziladi. …

6 / 32

(shtb) travmatologiya (xirurgiya) bo'limi yoki punktiga ,ularga antirabik yordam ko'rsatiladi, shartsiz emlash kursni olgan shaxslar dispanser nazoratiga olinadi va aholi o'rtasida quturish kasalligini oldini olish bo'yicha sanitariya – targ'ibot ishlarini o'tkaziladi; qo'llaniladigan terminlar: muloqot – odamlarni hayvonlar tomonidan tishlanishi, tirnalishi, tishlarini badanga qadalishi va so'laklanishi; tishlanish – hayvonlarning tishlashi, tirnashi, tishlarining badanga qadalishi natijasida odam terisi va shilliq qavatlari butunligini buzilishi bilan kechadigan turli xildagi jarohatlar; so'laklanish – hayvonlar so'lagini odam terisi va shilliq qavatlariga to'g'ridan – to'g'ri tushishi, shuningdek so'lakni ayrim jismlar orqali badanga tegishi; davomi yakka tishlanish – hayvonlar tomonidan odam badanini bir joyidan bir marta tishlanishi va ajralgan so'lakni jarohatga tushishi; ko'p joyidan tishlanish – hayvonlar tomonidan odam badanini ikki va undan ortiq joylaridan tishlanilishi; «a» toifadagi tishlanish - quturish kasalligi laboratoriya usulida tasdiqlangan hayvon tomonidan tishlash natijasida odamlarga etkazilgan jarohat; «v» toifadagi tishlanish – quturish kasalligining klinik belgilari namoyon bo'lgan hayvon tomonidan tishlash natijasida odamlarga etkazilgan …

7 / 32

, ko'rsatma bo'yicha immunoglobulin bilan emlash; davomi davolash – profilaktik immunizatsiyasi (ekspozitsiyadan keyin) – bu emlash odamlarni hayvonlar tomonidan tishlanishi, tirnalishi, tishining badanga qadalishidan olgan jarohatlar va so'laklanishi natijasida tibbiy yordamga murojaat qilgan shaxslarni quturishga qarshi emlash; profilaktik immunizatsiya (ekspozitsiyadan oldin) – qarovsiz qolgan hayvonlarni tutish bo'limlari hamda o'rmon xo'jaligi ishchi-xizmatchilari va ovchilar kabi, kasallik yuqish xavfi yuqori bo'lgan soha mutaxassislarini, quturishga qarshi profilaktik emlash; davomi emlashning shartli kursi – ko'rinishidan sog'lom («d» toifaga kiradigan) hayvonlar tishlashidan va boshqa muloqotlar natijasida jarohat olgan shaxslarga quturishga qarshi tayinlanadigan emlash kursi ( murojaat kuniga qarab, 1 - 3 ta emlash tayinlanishi); emlashning shartsiz (to'liq) kursi - quturish kasalligi laboratoriya usulida tasdiqlangan («a» toifadagi), quturish kasalligining klinik belgilari namoyon bo'lgan («v» toifadagi), qarovsiz bo'lgan hayvonlar, shuningdek, yovvoyi («s» toifadagi) hayvonlar tomonidan tishlanganda va boshqa muloqotlar natijasida jabrlangan shaxslarga tayinlanadigan emlash kursi. davomi jarohat olganlarga antirabik yordam ko'rsatish jarohatga birlamchi 20% sovunli eritma bilan …

8 / 32

idan tishlanganda, agar mato hayvonning tishlari bilan teshilgan yoki yirtilgan bo'lsa sog'lom hayvon tomonidan yuz, bosh, bo'yin, panjalardan, ko'p joylaridan va badanning boshqa qismlaridan tishlaganda tishlaganidan va boshqa muloqotlardan so'ng 10 kun mobaynida, tishlagan hayvon kasal bo'lsa, o'lsa yoki yo'qolsa quturish kasalligi bilan kasallangan odam odamni tishlasa, so'lagi sog'lom odamning jarohatlangan terisi va shilliq qavatlariga tushganda davomi quturishga qarshi emlash quyidagi hollarda tayinlanmaydi: ko'p qavatli mustahkam matodan tayyorlangan kiyim ustidan tishlanganda parrandalardan (yirtqich qushlardan tashqari) jarohat olganda tishlaganidan va boshqa muloqotlardan so'ng 10 kun o'tganidan keyin tishlagan hayvon tirik bo'lsa quturish kasalligiga chalingan bemor bilan muloqotda bo'lib, teri va shilliq qavatlarga so'lak tegmagan holatlarda (bemor bilan qo'l berib ko'rishganda, yaqin turib gaplashganda, birga ovqatlanganda, bemorni ko'rganda, isitmasini o'lchaganda, in'ektsiya qilganda) quturishga qarshi emlash quyidagi hollarda tayinlanmaydi: tasodifan hayvon suti yoki go'shtini is'temol qilganda sudraluvchilar (echki emar, timsox va boshqalar) tishlaganda quturmagan, sog'lom odam tishlaganda davomi e'tiborlaringiz uchun tashakkur! diagramma1 1974 …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quturish kasalligi"

1o konferentsiya edinogo zdorovya quturish kasalligi situatsiya po zabolevaemosti beshenstvom v respublike uzbekistan za 41 god v respublike uzbekistan umerli ot beshenstva bolee 726 chelovek period srednee chislo sluchaev v god 1970-1979 17,9 1980-1989 16,5 1990-1999 33,9 2000-2011 3,5 quturish (gidrofobiya) – issiqqonli hayvonarda uchraydigan, neyrotrop virus qo'zg'atadigan, kasallangan xayvonning so'lagi bilan muloqot natijasida (tishlashi, tirnashi, so'laklashi va boshqa muloqotlar) yuqadigan, markaziy asab tizimini chuqur shkastlanishi bilan kechadigan va bugungi kunda o'lim bilan yakun topadigan og'ir zooantiroponoz, tabiiy o'choqli o'ta xavfli yuqumli kasallikdir. kxt bo'yicha shifri: a 82 quturish muammosi jsstning ma'lumotiga ko'ra, dunyoda har yili 40 mingdan 70 mingacha odam qut...

This file contains 32 pages in PPT format (347.0 KB). To download "quturish kasalligi", click the Telegram button on the left.

Tags: quturish kasalligi PPT 32 pages Free download Telegram