til va nutq

PPTX 25 pages 1.1 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

til va nutq reja: 1. til va nutq tushunchalarining mazmuni 2. tilning jamiyatdagi o‘rni va vazifalari 3. nutqning turlari (og‘zaki va yozma nutq) 4. til va nutq o‘rtasidagi farq til va nutq reja: 1. til va nutq tushunchalarining mazmuni 2. tilning jamiyatdagi o‘rni va vazifalari 3. nutqning turlari (og‘zaki va yozma nutq) 4. til va nutq o‘rtasidagi farq til — bu jamiyatda aloqa vositasi sifatida xizmat qiluvchi, umumxalq tomonidan qabul qilingan belgilar tizimidir. u tovushlar, so‘zlar, grammatik qoidalar va ma’no birliklaridan tashkil topgan murakkab ijtimoiy hodisadir. til inson tafakkurining ifoda vositasi bo‘lib, u orqali insonlar o‘z fikrlarini boshqalarga yetkazadilar. shuningdek, til tarixiy jarayonda shakllanadi va avloddan-avlodga o‘tib boradi. nutq esa til tizimining amaliy qo‘llanilish jarayoni, ya’ni insonning tildan foydalangan holda fikrini og‘zaki yoki yozma shaklda ifoda etishidir. nutq individual hodisa bo‘lib, u shaxsning fikrlash darajasi, so‘z boyligi va madaniyatiga bog‘liq holda shakllanadi. til va nutq o‘zaro uzviy bog‘liq: til – …

2 / 25

1.individual- psixik. 2.ob‟yektiv – sotsial. nutq faoliyatining individual-psixik jihati, bizningcha, izoh talab qilmaydi. chunki inson jamiyat a‟zolari bilan muloqotga kirishish jarayonida har doim o„z ichki kechinmalari, maqsadi ifodasi og„ushida bo„ladi. bir so„z bilan aytganda, so„zlovchining ruhiyati nutqiy faoliyat bilan uzviy aloqadordir. muxtaram prezidentimiz sh.mirziyoyevning “dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo„lgan o„zbek tili xalqimiz uchun milliy o„zligimiz va mustaqil davlatchiligimiz timsoli, bebaho ma‟naviy boylik. kimda-kim o„zbek tilining bor latofatini, jozibasi va ta‟sir kuchini, cheksiz imkoniyatini his qilmoqchi bo„lsa, munis onalarimizning allalarini, ming yillik dostonlarimizni, o„lmas maqolalarimizni eshitsin, baxshi va hofizlarimizni sehrli qo„shiqlariga quloq tutsin”, – deya aytgan jamiyatning har bir sohasida tilning alohida vazifasi mavjud: 1. aloqa (kommunikativ) vazifasi – til insonlar o‘rtasida muloqotni ta’minlaydi, ular bir-birini tushunishlariga imkon yaratadi. 2. ifoda (ekspressiv) vazifasi – inson o‘z his-tuyg‘ularini, kechinmalarini, munosabatini til orqali bildiradi. 3. ta’sir (emotiv) vazifasi – til yordamida inson boshqalar fikriga yoki hissiyotiga ta’sir o‘tkazadi. 4. axborot (informativ) …

3 / 25

h bilan birga, shu tafakkurning shakllanish vositasi hamdir. nutqning turlari nutq — bu insonning tildagi vositalardan (so‘z, so‘z birikmasi, gap) foydalanib, o‘z fikrini og‘zaki yoki yozma shaklda ifoda etish jarayonidir. nutq tildagi imkoniyatlarning real voqelanishi bo‘lib, u ijtimoiy, psixologik va fiziologik hodisalarni o‘zida mujassam etadi. til tizim sifatida hamma uchun umumiy bo‘lsa, nutq individualdir, ya’ni har bir insonning shaxsiy tajribasi, bilim darajasi, madaniy saviyasi va fikrlash qobiliyatiga bog‘liq. ilmiy adabiyotlarda nutq odatda ikki asosiy turga bo‘linadi: og‘zaki nutq va yozma nutq. 1. og‘zaki nutq og‘zaki nutq — bu tildan foydalanib, tovush yordamida fikrni ifoda etish shaklidir. u jonli muloqot jarayonida yuzaga keladi va so‘zlovchi bilan tinglovchi o‘rtasidagi bevosita aloqaga tayanadi. og‘zaki nutqning xususiyatlari: tovush, ohang, pauza, mimika va imo-ishoralar yordamida boyitiladi; asosan tabiiy, tez va erkin shaklda kechadi; muloqot sharoitiga qarab tildagi grammatik me’yorlardan biroz chetga chiqish mumkin; suhbatdoshning holatiga, kayfiyatiga va vaziyatga bog‘liq bo‘ladi. og‘zaki nutqning turlari: suhbat, ma’ruza, …

4 / 25

lib aytganda, nutqning barcha turlari inson faoliyatining muhim vositasidir. og‘zaki nutq bevosita muloqot uchun xizmat qilsa, yozma nutq ilmiy, adabiy va madaniy merosni saqlab qoladi. har ikkisi bir-birini to‘ldiradi va tilning amaliy hayotdagi mavjudligini ta’minlaydi. til va nutq o‘rtasidagi farq til va nutq o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lsa-da, ular bir-biridan mohiyat jihatidan farqlanadi. til — bu ijtimoiy tizim, ya’ni jamiyat tomonidan yaratilgan va umumiy qabul qilingan belgilar majmui. nutq esa shu til tizimining individ tomonidan amalda qo‘llanishidir. til umumxalq mulki hisoblanadi, u tarixan shakllanib, avloddan-avlodga o‘tadi. nutq esa individual hodisa bo‘lib, har bir insonning shaxsiy fikrini, tafakkur darajasini, madaniyatini ifodalaydi. tilning asosiy xususiyatlari: 1. ijtimoiy hodisa — til jamiyatga tegishli bo‘lib, barcha insonlar uchun umumiydir. 2. tizimli tuzilishga ega — fonetika, leksika va grammatika birliklaridan tashkil topgan. 3. barqarorlik xususiyatiga ega — til tez o‘zgarmaydi, uzoq davr davomida shakl va mazmunini saqlaydi. 4. muloqot vositasi sifatida xizmat qiladi — insonlar o‘rtasidagi …

5 / 25

uch keladi va uni jamiyat orqali o‘zlashtiradi. shu bois til ijtimoiy me’yorlarga bo‘ysunadi, individual xususiyatlardan holi bo‘ladi. nutqning mohiyati nutq esa — tildan foydalanish jarayonidir. inson tildagi vositalarni amalda qo‘llab, u orqali o‘z fikrini ifodalaydi. shu sababli nutq tilning hayotdagi konkret ko‘rinishi deb hisoblanadi. nutq individual hodisa bo‘lib, u shaxsning bilim darajasi, tajribasi, so‘z boyligi, tafakkur madaniyati va hatto ruhiy holatiga ham bog‘liq. har bir inson nutq orqali o‘zining dunyoqarashi, ma’naviy saviyasi va madaniy darajasini namoyon etadi. xulosa til va nutq — insoniyat madaniy hayotining ajralmas ikki qirrasidir. til — jamiyat tomonidan yaratilgan va barcha uchun umumiy bo‘lgan ijtimoiy tizim bo‘lsa, nutq — shu tizimning inson ongida va amaliy faoliyatida namoyon bo‘lishidir. til orqali insonlar o‘zaro aloqa qiladi, bilim va tajribani avloddan-avlodga yetkazadi, madaniyat va tafakkur rivojlanadi. nutq esa bu imkoniyatni hayotga tatbiq etuvchi, tildagi birliklardan foydalangan holda fikrni ifoda etuvchi faol jarayondir. eʼtiboringiz uchun tashakkur image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg …

6 / 25

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til va nutq"

til va nutq reja: 1. til va nutq tushunchalarining mazmuni 2. tilning jamiyatdagi o‘rni va vazifalari 3. nutqning turlari (og‘zaki va yozma nutq) 4. til va nutq o‘rtasidagi farq til va nutq reja: 1. til va nutq tushunchalarining mazmuni 2. tilning jamiyatdagi o‘rni va vazifalari 3. nutqning turlari (og‘zaki va yozma nutq) 4. til va nutq o‘rtasidagi farq til — bu jamiyatda aloqa vositasi sifatida xizmat qiluvchi, umumxalq tomonidan qabul qilingan belgilar tizimidir. u tovushlar, so‘zlar, grammatik qoidalar va ma’no birliklaridan tashkil topgan murakkab ijtimoiy hodisadir. til inson tafakkurining ifoda vositasi bo‘lib, u orqali insonlar o‘z fikrlarini boshqalarga yetkazadilar. shuningdek, til tarixiy jarayonda shakllanadi va avloddan-avlodga o‘tib boradi. nutq esa til tizimining amaliy qo‘ll...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "til va nutq", click the Telegram button on the left.

Tags: til va nutq PPTX 25 pages Free download Telegram