muvozanat

PDF 27 pages 433.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 433.9 KB

File type PDF

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

25 ii bob. ulug‟bek hamdam romanlari poetikasidagi xos xususiyatlar 1-fasl. “muvozanat” romanida an‟anaviylik va o„ziga xoslik ulug‟bek hamdamning “muvozanat”romanida ko„pchilikning ongu-qalbidan kechib o„tgan yoki kechib turgan holat tasvirlangan. “muvozanat”da yaqin o„tmishimiz, odatlanilgan turmush-tarzidagi o„zgarishlar ruhiyatimizda keskin evrilishlarni keltirib chiqargan davrdagi muvozanatsizlik holati qalamga olingan. asar mavzu jihatidan g‟oyat dolzarb muammoga bag‟ishlangan. “muvozanat” romanida tanlangan mavzu, asar g„oyasi roman nomidan seziladi. romanda yangi davr ostonasida turgan insonning qalbidagi mezonni ijtimoiy tuzum, davr va makon o„zgarishlari oqibatida ma‟lum darajada buzilishi, saqlab turilgan muvozanatni qalqib ketishi keng ko„lamda yoritiladi. asar haqida adabiy tanqidchi o.sharafiddinov shunday e‟tirof etadi: “men yaqinda ulug„bek hamdamning “muvozanat” deb nomlangan yangi romanini o„qib chiqdim. romanni o„qib chiqar ekanman, bugungi kun odamini tasvirlashda hali realizmning ochilmagan imkoniyatlari ko„p ekaniga imon keltirdim. demak, gap bu yerda realizmda yoki modernizmda emas. gap san‟atkorda, uning tafakkurida va mahoratida. adabiy asar esa chinakam asar namunasi bo„lmog‟i uchun, realizmga mansub bo„ladimi, romantizm uslubida yozilgan bo„ladimi …

2 / 27

ning bosh 18 sharafiddinov o. ijodni anglash baxti. –t.: 2004. 245-bet. 26 g„oyasi, mavzusi bilan bog„laydi. asar kompozitsiyasi va syujeti ham ana shu asosda tuziladi. asardagi ilgari surilgan g„oya jamiyat evrilishlarida yuzaga kelgan ijtimoiy o„zgarishlarning insonga ta‟siri. bunda odamlarni qanday harakatga kelishi, to„g„ri yo„lni topa olishi yoki asliga mos yashamasligi ko„rsatiladi. romanda bugungi davrni xarakterlaydigan bir qancha obrazlar yaratilganki, ulardan har birining mavjud davr manzarasini va romanda ifodalanayotgan ma‟noni yaratishda o„ziga xos o„rni bor. roman jami 110 sahifadan iborat bo„lib, unda 60 ga yaqin faol va nofaol bo„lgan qahramonlar ishtirok etadi. roman uslubida ko„proq ijtimoiy-falsafiy mazmun yetakchilik qilsa-da, voqealar maishiy fonda olib boriladi. romandagi badiiy g„oyani ochishda muallif bosh qahramon yusufdan foydalanadi: “ya‟ni jamiyatdagi muvozanat har birimizning boshimizdagi moddiyat va ma‟naviyat aro o„rnatilan me‟yordan boshlanadiganga o„xshaydi. shunday ekan, akam amirning butunlay zohidlik yo„lini tutishi zamon tabiatini yetarlicha tushunmaslikdan kelib chiqmayaptimi? axir u xuddi moziydagi zohidlar ishini qilmoqchi bo„lyapti. holbuki, zamon …

3 / 27

q. –toshkent.: akademnashr, 2014-yil, 100-101 betlar. 27 bugungi kishilarning o„ylari, qarashlari sifatida e‟tibor topdi” 20 . romandagi yusuf, amir, odil aka, said, zahro, manzuraning o„z qarashlari, hayotiy munosabatlari mavjud. romanda qahramonlar o„ylari, tushunchalari, hayotga qarashlari bilan tezoqar vaqtaro bahs bo„layotganligi ochiq-oydin seziladi. ulug„bek hamdam “badiiylik mezonlarining umrzoqligi” maqolasida: “adabiyot millatning orzu-umidlarini o„zida mujassam aylaydi. orzu-umidlari, hoyu-havaslari mo„l-ko„l bo„lgan xalqning adabiyoti ham shunga mos bo„ladi. yana bir gap: adabiyoti ana o„sha orzu-umidlarning boshqa tarafini ham aks ettiradi. ya‟ni armonni! katta millatning katta adabiyoti bo„ladi... ushalmagan orzusidan tug„ilgan armonni adabiyot deb atalmish “maydon”da yarata olgan millat ruhiy-ma‟naviy jihatdan sog„lom bo„ladi. butun boshli xx yuz yillik psixoanalizi tarixidan adabiyotga dahldor eng ulkan kashfiyot ana shu!” 21 - degan fikrlarni yozgan edi. darhaqiqat, har bir asar tasvir obyektiga inson, u yashayotgan millat ommasini oladi. bu jarayonda yozuvchining uslubi, tasvirlash san‟ati, badiiy mahorati yetaklichilik qiladi. ulug„bek hamdamning “muvozanat” romani hozirgi o„zbekning o„ylari, izlanishlari, ruhiy-ma‟naviy iztiroblari …

4 / 27

olmagani aytilgan. 20 rasulov a. badiiylik – bezavol yangilik. –toshkent, ”sharq “. 2007 21 hamdam u. badiiylik mezonlarining umrzoqligi// jahon adabiyoti, 2010-yil, 4-son. 28 professor, taniqli adabiyotshunos y.solijonovning “muvozanat” romani haqidagi fikrlari esa ijobiy: “jamiyatda kechayotgan yangilanish jarayonini badiiy tadqiq etish so„nggi yillar adabiyoti va san‟atining asosiy mavzusi hamda bosh muammosiga aylanganligi sir emas. yozuvchilarimiz asarlarida insonning o„zligni anglash, o„zini kashf etish, e‟tiqod va imonlilik, nafs va yovuzlikka qarshi kurasha bilish qobiliyatini ko„rsatishni asosiy masala qilib olyaptilar. ulug„bek hamdamning “muvozanat” romani uchun aynan mana shu muammo tanlab olingan. muallif har bir bobda ilgari surilayotgan g„oyaviy mundarijaga mos ohang tanlay biladi. masalan, amirning qismati hikoya qilingan boblarda sokin g„amginlik, uning tabiati va intilishiga mos tasavvufiy ruh, achinish ohangi yetakchilik qilsa, said faoliyati tahlil etilgan boblarda osoyishta falsafiy mushohada ohangi ustuvor. aksincha, boylik inkanjasida o„ralashib qolgan, na jisman, na ma‟nan qiynalib yashayotgan mirazim haqidagi boblar qandaydir loqaydlik, beparvolik ohangi bilan sug„orilgan. yusufning …

5 / 27

an chog„ida said qanaqa edi, bugun-ishdan ketib, uyda o„z qismati bilan o„zi yolg„iz qolganda qanday? kecha uning yuzlaridan, gap-so„ziyu butun harakatlaridan kuch yog„ilardi. o„zini juda azim va arzigulik maqsadga bag„ishlagani hamda o„sha yo„lda dadil qadam 22 solijonov y. haqiqatning sinchkov ko„zlari. toshkent.:2009-yil. 138-bet. 23 qo„chqorova m. “muvozanat” romanida shartli ramzlar// o„zbek tili va adabiyoti, 2014-yil, 4-son. 35-bet 29 bosayotgani sezilib turardi. erishgan muvaffaqiyatlari shu qadar zo„r ediki, esiga bir paytlardagi qadrdon do„sti yusuf ham kelmasdi. bugunchi? bugun u hammasidan mosuvo etildi va ilgarigi g„ayratidan, ko„zida chaqnab turgan olovdan asar ham qolmadi: cho„kdi-ketdi. demakki, u o„zini tutib turgan maqsadu manfaatidan, ko„pchilik bilan bir deb his qilish yuksakligidan judo bo„lib, ijtimoiy- ma‟naviy jihatdan yakkalanib qoldi” 24 . yusufning ikkinchi do„sti mirazimning holati shunday tasvirlanadi: “mirazim-chi? bolalikning barcha havaslari ro„yobga chiqib, yuragi huvillab qolgan mirazim! orzularining birontasiga ham yetolmagan amir bu yoqda aqldan judo bo„lsa, u yonda barcha niyatlari amalga oshgan mirazim o„zini …

6 / 27

m qilingan jo„jaday sezdi va ba‟zi hollarda davlatga xo„mrayib qaradi. ayrimlar yo„lini topmoqchi bo„lib kim puldan homiy izlasa, kimi dindan, mansabdan, g„amdan, alamzadaligu nafratdan o„ziga panoh qidirdi. xullas, hamma ilojini topib o„z mushkulini hal qilmoqchi bo„ldi... nihoyat, endigi o„zgarishlar, yuqoriyu quyidagi kayfiyat... bo„lajak ezgu yurishning dastlabki shonli odimlaridek tuyulardi yusufga” 26 . 24 hamdam u.muvozanat // vatan haqida qo„shiq. –toshkent., akademnashr, 2014-yil.262-263 betlar. 25 hamdam u. muvozanat // vatan haqida qo„shiq. –toshkent., akademnashr, 2014-yil. 263-bet 26 hamdam u. muvozanat // vatan haqida qo„shiq. –toshkent., akademnashr, 2014-yil. 263-264 betlar 30 shunday qilib, yuqoridagi misollardan ko„rinadiki, yozuvchi davr va qahramon masalasiga ham yangicha o„ziga xos yondashadi. aytish mumkinki, davr konsepsiyasini anglaydi. bu borada professor d.quronov shunday deydi: “muvozanat” yaqin o„tmishimiz – odatlanilgan turmush tarzidagi turli o„zgarishlar ruhiyatimizda keskin burilishlarni keltirib chiqargan davrdagi muvozanatsizlik holatini qalamga oldi” 27 yozuvchi insonni yaratgan qarshisida muvaqqat va ojiz deb biladi, inson haddini bilmog‟i kerak deb hisoblaydi. …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muvozanat"

25 ii bob. ulug‟bek hamdam romanlari poetikasidagi xos xususiyatlar 1-fasl. “muvozanat” romanida an‟anaviylik va o„ziga xoslik ulug‟bek hamdamning “muvozanat”romanida ko„pchilikning ongu-qalbidan kechib o„tgan yoki kechib turgan holat tasvirlangan. “muvozanat”da yaqin o„tmishimiz, odatlanilgan turmush-tarzidagi o„zgarishlar ruhiyatimizda keskin evrilishlarni keltirib chiqargan davrdagi muvozanatsizlik holati qalamga olingan. asar mavzu jihatidan g‟oyat dolzarb muammoga bag‟ishlangan. “muvozanat” romanida tanlangan mavzu, asar g„oyasi roman nomidan seziladi. romanda yangi davr ostonasida turgan insonning qalbidagi mezonni ijtimoiy tuzum, davr va makon o„zgarishlari oqibatida ma‟lum darajada buzilishi, saqlab turilgan muvozanatni qalqib ketishi keng ko„lamda yoritiladi. asar haqida adabiy ta...

This file contains 27 pages in PDF format (433.9 KB). To download "muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: muvozanat PDF 27 pages Free download Telegram