issiqlik texnikasi

DOC 9 pages 81.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

termodinamika va issiqlik uzatish asoslari fanining qishloq va suv xo`jaligida tutgan o`rni reja: 1. issiqlik texnikasi fani, uning maqsad va vazifalari. 2. gazning xossalari va energiyasi. 3. texnik termodinamikani asosiy tushunchalari. 4. ideal gazning holat tenglamasi. 5. real gazning holat tenglamasi. issiqlik texnikasi fani, uning maqsadi va vazifalari. issiqlik jarayonlari nazariyalarini egallamasdan turib issiqlikdan oqilona, ratsional foydalanish mumkin emas. energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanish qonunlarini bilish qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida texnologik jarayonlarning asosidir. ko’p miqdordagi issiqlik isitishga, shamollatishga, qishloq ho’jalik mahsulotlarini qurishga, yem tayyorlashga va boshqa maqsadlarga sarf bo’ladi. energetik manbalar asosini o’rganishda termodinamika fani va uning amaliy qismi bo’lgan issiqlik texnikasi asosiy o’rin egallaydi. energetika zaxiralaridan to’g’ri foydalanmaslik oqibatida yerdagi ekologik muvozanat yomonlashib bormoqda. termodinamika (grechka thezme - issiqlik, kuch) issiqlik effektlari hisobiga sodir bo’ladigan turli jarayonlardagi energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanishini moddalarning ichki tuzilishini e‘tiborga olmagan holda nisbatlar orasidagi munosabatlarni o’rganadigan fandir. termodinamika usullari tabiatning universal …

2 / 9

a a.a.gluxman termomodellash nazariyasini ishlab chiqdilar, k.e.tsialkovskiy ko’p bosqichli raketa-dvigatelni hisoblashga asos soldi. gazning xossalari va energiyasi. gazning istalgan miqdori, hatto eng kam miqdordagi gaz ham xajm qanchalik katta bo’lishidan qat‘iy nazar, bu xajmning hammasini to’ldirib turadi. gazning o’zi kirgan xajmning hammasini to’ldirib turish xususiyati gazning molekulalari to’xtovsiz harakatda ekanligini tasdiqlaydi. gaz holatidagi jismning soddalashtirilgan modeli ideal gazdir, gazning molekulalari gaz hajmida bir me‘yorda taqsimlangan, tartibsiz harakat qiladigan moddiy nuqtalar sifatida qaraladi. ideal gazning molekulalari orasidagi ilashish kuchlarini hisobga olmaslik mumkin. bosim qanchalik past va temperatura yuqori bo’lsa, real gazlarning xossalari ideal gazning xossalariga yaqinlashadi. molekulalarning mikroskopik issiqlik harakatining kinetik energiyasi bilan ularning o’zaro ta‘sir etish potentsial energiyasi jismning ichki energiyasi deyiladi. bir-biri bilan va atrofdagi tashqi jismlar bilan o’zaro issiqlik va mexanik ta‘sir etuvchi material jismlar to’plamiga termodinamik sistema deb ataladi. termodinamik muvozanatda bo’lgan mikroskopik sistemalarni termodinamik sistema deb atash qabul qilingan. tsilindirda joylashgan va tashqi muhitdan porshen bilan …

3 / 9

ur. ichki yonuv dvigatellarida gaz, bug’ turbinalarida esa suv bug’i ish jismi hisoblanadi. isitgich vazifasini yonilgining yonish mahsulotlari, sovitgich vazifasini esa ishlab bo’lgan gaz chiqarib tashlanadigan atmosfera yoki ishlatilgan suv bug’ini qabul qiluvchi kondensator o’taydi. sistemaning termodinamik holatini xarakterlovchi eng muhim parametrlar solishtirma hajm v, bosim p va temperatura t dir. agar sistemaning termodinamikaviy holati o’zgartirilsa, ya‘ni issiqlik keltirilsa yoki olib ketilsa, gazni siqilsa yoki unga kengayish uchun imkon berilsa, u holda ko’rib chiqilayotgan sistemaning ba‘zi yoki barcha parametrlari o’z kattaligini o’zgartiradi. bosim - ish jismning xaotik harakatda bo’lgan mikrozarrachalarini idish devoriga urilishi natijasidir. molekulyar kinetik nazariya asosida gaz bosimi quyidagicha aniqlanadi (1) bu yerda p - bir birlik hajmga to’g’ri keluvchi molekulalar soni; m - molekulaning massasi; w2 - molekulaning ilgarilanma harakatining o’rtacha kvadratik tezligi ikkinchi tomondan bosim devoriga normal ta‘sir etadigan kuchning uning yuzasiga nisbati xarakterlanadigan kattalikdir (2) bosim paskallarda o’lchanadi 1 pa = 1 n/m2 termodinamikada doimo …

4 / 9

rametrlari vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan bir xil qiymatga ega bo’ladigan holati sistemaning muvozanat holati deyiladi.agar sistemaning barcha nuqtalarida temperatura bir xil bo’lsa, bu sistema termik muvozanat holatida turibdi degan so’zdir. agar bosim bir xil bo’lsa mexanikaviy muvozanat holatida hisoblanadi. tajriba shuni ko’rsatadiki, muvozanat holatidan chiqarilgan va tashqaridan hech qanday ta‘sir ko’rsatilmaydigan sistema o’z holicha muvozanat holatiga qaytadi. lekin sistema tashqi ta‘sirsiz muvozanat holatidan muvozanatmas holatga o’ta olmaydi. agar ish jismi tashqi yoki ichki faktorlar ta‘sirida muvozanat holatidan chiqarilgan bo’lsa, u holda jismning muvozanat holatini xarakterlovchi barcha parametrlar o’zgaradi, ya‘ni ish jismi holati o’zgarishining termodinamikaviy jarayoni boshlanadi. termodinamikada jarayonni grafikaviy tasvirlash uchun to’g’ri burchakli koordinatalar sistemasidan foydalaniladi. bunda abstsissalar o’qiga hajm v, ordinatalar o’qiga esa absolyut bosim p qo’yiladi. ideal gazning holat tenglamasi. ideal gazning holat tenglamasini keltirib chiqarish uchun boyl moriott va gey-lyussak qonunlaridan foydalanamiz. massasi 1 kg ga teng bo’lgan gaz oldin izotermik kengayib, so’ng izobarik kengayishi t = …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "issiqlik texnikasi"

termodinamika va issiqlik uzatish asoslari fanining qishloq va suv xo`jaligida tutgan o`rni reja: 1. issiqlik texnikasi fani, uning maqsad va vazifalari. 2. gazning xossalari va energiyasi. 3. texnik termodinamikani asosiy tushunchalari. 4. ideal gazning holat tenglamasi. 5. real gazning holat tenglamasi. issiqlik texnikasi fani, uning maqsadi va vazifalari. issiqlik jarayonlari nazariyalarini egallamasdan turib issiqlikdan oqilona, ratsional foydalanish mumkin emas. energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanish qonunlarini bilish qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida texnologik jarayonlarning asosidir. ko’p miqdordagi issiqlik isitishga, shamollatishga, qishloq ho’jalik mahsulotlarini qurishga, yem tayyorlashga va boshqa maqsadlarga sarf bo’ladi. energetik manbalar asosini o’rganishda ter...

This file contains 9 pages in DOC format (81.5 KB). To download "issiqlik texnikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: issiqlik texnikasi DOC 9 pages Free download Telegram