kishilik jamiyati shakllanishi jarayoni

PPT 23 pages 895.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 895.5 KB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

dunyoviy davlatning va dinga munosabati dunyoviy davlatning va dinga munosabati kishilik jamiyati shakllanishi jarayonida qator boqichlarni bosib o’tdi. ma’lumki, inson qator moddiy va m’anaviy ehtiyojlarga ega bo’lib, hayoti davomida imkoniyati darajasida ularni qondirib boradi. ehtiyojni qondirishning asosiy omili mehnatdir. jamoa bo’lib mehnat qilish jarayonida ko’nikma, malaka tajriba shakllanib boradi. kishida vujudga kelgan tajriba oqibatida axloqy munosabatlar shakllanadi, atrof muhitga munosabat, ma’lum bir ongli yondashuv vujudga keladiki, buni fan tilida dunyoqarash deymiz. albatta ongli ravishda bo’lsada ilmiy dunyoqarash bilan omi odam qarashida katta farq bor. ilmi komil inson taxlilga moil bo’lsa, omi odam ko’proq ko’r ko’rona taqlidga, isbotsiz – asossiz turli afsona, rivoyat va ta’limotlarga ishonaveradi. lekin ilmli yo ilmsizlikdan qa’tiy nazar har bir odam ezgulik, adolat, yaxshilik kabi insoniy fazilatlar tarafdori bo’lishi tabiiydir. ana shunday insoniy tuyg’ular natijasi o’laroq kishi qalbida qat’iy, hayotning yo’nalishi va mazmunini belgilab beruvchi tushuncha, ya’ni e’tiqod shakllanadi. kuchli e’tiqod egasi butun hayoti davomida o’z qarashi, …

2 / 23

riladi. prezidentimiz islom dini peshvolariga yuzlanib shunday dedi: «ulamolar safiga turli baqiroqlar, kuni kecha partbiletini ko’tarib raykomga yugurgan, bugun sallani qiyshiq o’rab masjitga yo’rg’alagan beburd kimsalar adashib kirib qolmasin. yaxshi odam har kuni e’tiqodini almashtirmaydi. e’tiqod va imon bir libos emaski, bugun bunusini yechib tashlab, ertaga yangisini kiysang» www.arxiv.uz www.arxiv.uz insondagi ongida shakllangan qdriyatlar, porloq kelajak, ozod va obod vatan orzusida sobitlik, erkin va farovon hayot qurishga intilish va ishonch sog’lom e’tiqod natijasi, ifodasi yoki namoyon bo’lishidir. yoshlar ongida sog’lom e’tiqodni shakllantirish muammosi hech qachon o’z dolzarbligini yo’qotmaydi. inson e’tiqodi, deyilganda faqat din tushunilmaydi. din e’tiqodning o’ziga xos ko’rinishi bo’lib, u ham jamiyatda o’ziga xos vazifalarni bajaradi. diniy e’tiqod deyilganda insonning o’z irodasidan yuqori turuvchi oliy ruhiy zotga qat’iy ishonch, ilohiy madaddan umidvorlik, ma’lum bir tasavvur, aqida, muqqaddas kitob, payg’ambarlar, avliyolar va boshqalarga ishonchni tushuniladi. har bir din va diniy konfessiyalarning o’ziga xos aqidalari mavjuddir. barcha dinlarda ya’shilikka undaladi. lekin, …

3 / 23

lganda diniy ateisitik dunyoqarash emas, mutaassibona dindorlik emas, balki sof diniy e’tiqod va moddiy olamning ob’ektiv qonunlarini anglab yetish, har ikki tarafga ilm nuqtai nazaridan qarash tushuniladi. chunki, diniylikni ham, ateistik qarashlarni ham ob’ektiv ijtimoiy hodisa sifatida e’tirof etiladi. ba’zi adabiyotlarda ateizm va dahriylik tushunchalari sinonim sifatida talqin etiladi. lekin bu noto’g’ri. dahriylik ateizm emas. islom ensiklopediyasida, dahriylik arabcha dahr, ya’ni, vaqt, taqdir, falak ma’nolarini beradi, deyiladi. dahriylik - islom paydo bo’lmasdan ilgari arab jamiyatida keng tarqalgan bo’lib, “aqida”, “o’lim”, “taqdir”, “ajalining kelishi” ma’nolarini anglatgan. bu aqidaga ko’ra, insonning taqdiri oldindan belgilab qo’yilgan, u erkin iroda yoki ixtiyor egasi emas, peshonasiga “yozilgan” narsa albatta sodir bo’ladi va undan qutilishning iloji yo’q. jahiliya arablaridan narigi dunyo borligiga, bu dunyoda zahmat chekkanga u dunyoda ajr, gunoh ishlar qolganlarga azob berilishiga ishonch yo’q edi. borliqning egasi, oliy xokimi sifatida muayyan bir xudo emas, qandaydir “dahr”, taqdiri falak, inson irodasi bilan hisoblashmaydigan va undan …

4 / 23

da umuman markaziy osiyo, xususan, o’zbekiston musulmonlari uchun yot bo’lganligi diqqatga sazovardir. diniy firqachilik bizning xalqimizga yot bo’lganligining asosiy sababi shundaki, mintaqmizda o’ziga xos movarounnahr musulmon qonunchiligi – fiqh maktabining rivojlanganligi, u boshqa maktablar ta’sirida bo’lmay, aksincha musulmon qonunshunosligi maktablariga o’z ta’sirini o’tkazib kelganligiga bog’liq edi. markaziy osiyo, xususan o’zbekistonda shunday ilohiyotchi ulomalar bo’lganki, ularning dihosi oldida butun musulmon dunyosi bosh eggan, musulmon dunyosi markaziy osiyoga ta’sir o’tgazuvchi mintaqa emas, aksincha o’zbekistonda qo’lga kiritilgan islomiy yutuqlar ta’sirida bo’lgan mintaqa edi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sobiq sho’ro tuzumi davrida chuqur diniy ilmlarga ega bo’lgan ulamolar qirib yuborildi. mustaqillik davriga kelib o’zbekistonga nisbatan xorijiy mamlakatlarning, hususan turli diniy guruxlarning e’tibori kuchaya boshaladi. eski mafkura o’z umrini yashab bo’lgan, milliy istiqlol mafkurasi xali shakllanmagan, mafkuraviy bo’shliq vujudga kelgan bir vaziyatda turli-tuman diniy taassub va xatto zo’ravonlikka moyil bo’lgan guruxlar har – xil yo’llar bilan o’zbekistonga kirib kelib, o’z ta’limotlarini eng to’g’ri e’tiqot sifatida targ’ib qila …

5 / 23

on daholari” uchun juda qulay vaziyatni vujudga keltirdi. din asoslarini aholi orasida targ’ib qilib, uning asl moxiyati ezgulik ekanligini tushuntirmoq uchun malakali mutaxassislar yetishmayotganligi sezila boshladi. o’zbekiston xalqi va rahbariyatining oldida mustaqillik yillarining boshlarida ko’plab xal qilinishi lozim bo’lgan vazifalar turar edi. shular qatorida din va dindorlarga munosabat tamoyillarini ham ishlab chiqish lozim edi. bu vazifalar uzoqni ko’ra oluvchi o’zbekiston davlati rahbarlari va olim mutahassislari tomonidan sharaf bilan bajarildi va bajarilmoqda. hususan, din va dindorlarga munosabat masalasida www.arxiv.uz www.arxiv.uz prezidentimiz asarlaridagi shunday ko’rsatmalar e’tiborga molik: “- dindorlarning diniy tuyg’ularini hurmat qilish; - diniy e’tiqotlarni fuqorolarning yoki ular uyushmalarining xususiy ishi deb tan olish: - diniy qarashlarga amal qiluvchi fuqorolarning ham, ularga amal qilmaydigan fuqorolarning ham huquqlarini teng kafolatlash hamda ularni ta’qib qilishga yo’l qo’ymaslik; - ma’naviy tiklanish, umuminsoniy aqloqiy qadriyatlarni qaror toptirish ishida turli diniy uyushmalarning imkoniyatlaridan foydalanish uchun ular bilan muloqat qilish yo’llarini izlash zarurati; - dindan bug’unchilik maqsadlarida …

6 / 23

n bo’lgan. bunda ajdodlarimiz dunyoqarashida juda qadimdan boshlab tolerantlik namoyon bo’lganligini ko’rishimiz mumkin. dinimiz islomning muqaddas kitobi bo’lmish qur’oni karimning oltita surasida ham bu mazmundagi oyatlarga duch kelamiz. misol tariqasida ayrimlari xususida tuxtalib o’taylik, “dinga zo’rlab (kiritish) yo’qldir. (zero) haq yo’l zalolatdan ajrab bo’ldi. bas, kim shaytondan yuz o’girib, allohga iymon keltirsa, u hech ajrab ketmaydigan mustahkam halqani ushlabdi. ollah eshituvchi, bilguvchidir”. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz “(ey muxammad), agar mushriklardan birontasi sizdan ximoya so’rasa, bas, uni ximoya qiling, toki u allohning kalomini eshitsin. so’ng uni o’zi uchun tinch bo’lgan joyga yetkazib qo’ying. bu (hukm) ularninig bilmaydigan qavm bo’lganlari uchundir.” (9:6 ). ma’lumki, islom dini targ’ib etilib, mushriklar (ya’ni allohga shirk keltirib, turli narsalarni ilohiylashtirib sig’inuvchilar)ga qarshi jangu –jadallar bo’lgan. bu oyatda islom dinini tushunmaganligi uchun mushrik bo’lganlarga nisbatan kechirimli bo’lish haqida aytiladi. mushriklar ka’ba atrofiga xilma-xil butlarini qo’yib, har safar ka’bani tavof etganlaridan kiyin haligi butlarga sajda qilar edilar. mushriklar …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kishilik jamiyati shakllanishi jarayoni"

dunyoviy davlatning va dinga munosabati dunyoviy davlatning va dinga munosabati kishilik jamiyati shakllanishi jarayonida qator boqichlarni bosib o’tdi. ma’lumki, inson qator moddiy va m’anaviy ehtiyojlarga ega bo’lib, hayoti davomida imkoniyati darajasida ularni qondirib boradi. ehtiyojni qondirishning asosiy omili mehnatdir. jamoa bo’lib mehnat qilish jarayonida ko’nikma, malaka tajriba shakllanib boradi. kishida vujudga kelgan tajriba oqibatida axloqy munosabatlar shakllanadi, atrof muhitga munosabat, ma’lum bir ongli yondashuv vujudga keladiki, buni fan tilida dunyoqarash deymiz. albatta ongli ravishda bo’lsada ilmiy dunyoqarash bilan omi odam qarashida katta farq bor. ilmi komil inson taxlilga moil bo’lsa, omi odam ko’proq ko’r ko’rona taqlidga, isbotsiz – asossiz turli afsona, rivoya...

This file contains 23 pages in PPT format (895.5 KB). To download "kishilik jamiyati shakllanishi jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: kishilik jamiyati shakllanishi … PPT 23 pages Free download Telegram