#chakana #savdo #moliya #huquq

DOC 31 pages 112.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.5 KB

File type DOC

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

chakana oldi-sotdi shartnomasi hamda hadya shartnomasi: o’xshash va farqli jihatlari mundarija kirish 1.chakana savdo 2. kim oshdi savdosi, tovar birjalarida savdo-sotiq shartnomalari 3.oldi-sotdi shartnomasining mohiyati va shartnoma ishtirokchilari 4. oldi-sotdi shartnomasi ishtirokchilarining huquqlari va burchlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish fuqarolarga savdo xizmati ko`rsatishning asosiy fuqarolik-huquqiy shakli chakana oldi-sotdi shartnomasi hisoblanadi. chakana oldi-sotdi oldi-sotdi shartnomasining bir turi sifatida e`tirof etiladi. chakana savdo munosabatlarida bir tomonda sotuvchi sifatida tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi fuqarolar va yuridik shaxslar qatnashsa, ikkinchi tomonda iste`molchi fuqarolar qatnashadilar. chakana savdo munosabatlarini odatdagi oddiy tovar ayirboshlash harakati sifatida baholab bo`lmaydi. bu o`rinda shartnoma munosabatlarini boshlashdan asosiy maqsad fuqarolarning maishiy ehtiyojlarini qondirish hisoblanadi. shartnomaning oxir-oqibat natijasi savdo xizmati sifati bo`lib, uning tarkibiga sotilayotgan tovarlarning sifatigina emas, balki yana iste`molchiga tovarlarni sotib olishda ma`lum qulayliklar yaratish maqsadidagi qo`shimcha xizmatlar, shuningdek yuqori darajadagi xizmat ko`rsatish madaniyati ham kiradi. yuqorida aytib o`tilganideq chakana oldi-sotdi shartnomasida qatnashuvchi taraflar o`ziga xos maqomga ega: sotuvchi sifatida …

2 / 31

ing alohida o`ziga xos imtiyozli mavqei mustahkamlab qo`yilgan bo`lib, bu «iste`molchi har doim haq» degan tamoyilda o`z ifodasini topgan. haqiqatan ham, har qanday ishlab chiqarish, bozor munosabatlarining pirovard maqsadi iste`molchilarning ehtiyojini qondirishga qaratilishi lozim. iste`molchi bo`lmasa ishlab chiqarish ham, bozor ham mavjud bo`lmaydi. boshqa tomondan olganda, iste`molchining manfaatlari inson manfaatlarining aynan o`zidir. inson – iste`molchi fuqaro o`z hayotida juda ko`p va xilma-xil tovarlarga va xizmatlarga muxtoj. ayni vaqtda, u tovarlarning barchasi haqida ularning barcha tafsilotlari bo`yicha ma`lumotlar va bilimlarga har doim ega emas va zotan, bunga zarurat ham yo`q. binobarin, inson o`zi sotib oladigan tovarlarning xususiyatlari haqida maxsus bilimga ega emas deb tan olinar ekan (bu holat rivojlangan mamlakatlar qonunlarida va ish muomalasi odatlarida mustahkamlab qo`yilgan), bu holda zaif tomon - iste`molchi qo`shimcha huquqlarga ega bo`lmogi, sotuvchi zimmasiga esa qo`shimcha majburiyatlar yuklanmog`i lozim bo`ladi. chakana oldi-sotdi shartnomasining muhim o`ziga xos xususiyatlaridan biri - taraflarning shartnoma oldidan o`zaro aloqalari, muloqotlari va …

3 / 31

var haqidagi ma`lumotlarda quyidagilar ko`rsatilishi shart: tovar majburiy talablarga muvofiq kelishi shart bo`lgan normativ hujjatning nomi; tovarning asosiy iste`mol xususiyatlari, shu jumladan, o`ziga xos xususiyatlari ro`yxati; bahosi va sotib olish shartlari; ayrim turdagi tovarlarning (masalan, ozik-ovqat mahsuloti) ishlab chiqarilgan sanasi; ishlab chiqaruvchining kafolat majburiyatlari; tovardan samarali va xavfsiz foydalanish qoidalari va shartlari; tovarning xizmat (yaroqlilik) muddati va ushbu muddat o`tishi oqibatlari; ishlab chiqaruvchining nomi, mulkchilik shakli, ruyxatga olish va litsenziya guvohnomasining nomeri; ishlab chiqaruvchining hamda ular iste`molchidan da`vo qabul qilishga vakolat bergan, shuningdek, ta`mirlash ishlarini bajaradigan va texnikaviy xizmat ko`rsatadigan korxonalarning manzillari; tovarlarni saqlash, xavfsiz utilizatsiya qilish usullari hamda qoidalari. agar tovar sertifikatlashtirilishi lozim bo`lsa, sertifikatga doir ma`lumotlar. tovar haqida noto`g`ri ma`lumot berilgan taqdirda yoki bu ma`lumotlar yetarli darajada to`liq bo`lmasa va buning oqibatida iste`molchi zarur iste`mol xossalariga ega bo`lmagan tovar sotib olishiga sabab bo`lsa, xaridor shartnomani bekor qilishga va o`ziga yetkazilgan zararlarning qoplanishini talab qilishga haqli. sotib olingan tovar …

4 / 31

noma hisoblanadi (fk 425-moddasi). buning ma`nosi shuki, sotuvchi sotish uchun taklif etgan tovarni buning uchun tegishli haqni to`lashga rozi bo`lgan har qanday shaxs sotib olishga haqli (agarda qonunga zid bo`lmasa, masalan, spirtli ichimliklar yosh bolalarga sotilishi mumkin emas va h.k.). ma`lumki, sotuvchi xaridorlarni jalb etish uchun tovarlarini keng reklama qiladi. reklama qilish sotuvchi uchun muayyan oqibatlarni vujudga keltiradi. fkning 426-moddasiga asosan chakana oldi-sotdi shartnomasining barcha muhim shartlarini o`z ichiga olgan holda, tovar reklamasi, kataloglar, shuningdek tovarni nomuayyan shaxslar doirasiga qaratilgan boshqa ta`riflari orqali tovar taklif qilish ommaviy oferta hisoblanadi. tovarlarni ko`rgazmaga qo`yish, ularning namunalarini namoyish qilish yoki savdo bo`layotgan joyda sotilayotgan tovarlar haqida ma`lumotlar (ta`riflar, kataloglar, fotosuratlar va h.k.) berish, sotuvchi tovarni sotishga mo`ljallanmaganligini aniq belgilagan hollardan tashqari, narxi va oldi-sotdi shartnomasining boshqa muhim shartlari ko`rsatilgan, ko`rsatilmaganidan qat`i nazar, ommaviy oferta hisoblanadi. binobarin, sotuvchi peshtaxtaga (vitrinaga) qo`yilgan tovarni sotishdan bosh tortishga haqli emas. xaridor chakana oldi-sotdi shartnomasi tuzilgunga qadar tovarni …

5 / 31

yoki tovar cheki beriladi. tovarni kassa yoki tovar cheki bermasdan sotish taqiqlanadi (qonunning 1-moddasi). chakana oldi-sotdi shartnomasining xususiyatlaridan biri shuki, iste`molchi o`zi tanlagan tovarni sotib olishdan uning haqini to`lagunga qadar xohlagan vaqtda voz kechishga haqli. xatto tovar uchun haq to`lanib, tovar maqbul sifatli bo`lsa (kamchilik va nuksonlari yo`q bo`lsa) ham, biroq tovar o`zining shakli, fasoni, rangi, xajmi yoki boshqa sabablarga ko`ra iste`molchiga yoqmasa yoki iste`molchi undan foydalana olmasa, xaridor xarid kilgan kundan e`tiboran o`n kun ichida sotuvchidan uni ayni shunday tovarga almashtirib olishga, agar bunday tovar bo`lmasa, pulini qaytarib olishga haqli. tovarni bunday tartibda almashtirishda uning tovar ko`rinishi, sifati, plombasi, fabrika yorlig`i bus-butun bo`lishi, kassa (tovar) cheki ham saqlangan bo`lishi shart. oziq-ovkat mahsulotlari, zargarlik buyumlari, dori-darmonlar, ichki kiyimlar, paypoqlar, choyshab-yostiq jildlari almashtirib berilmaydi. qonun iste`molchini sifatsiz tovar sotib olishga yoki bir tovarga boshqa tovarni qo`shib sotib olishga majburlashni taqiqlaydi. boshqacha aytganda, shartnomaning iste`molchi huquqlarini cheklab qo`yadigan va qonunga zid bo`lgan …

6 / 31

iga qulay bo`lishiga qarab, sotuvchiga yoki korxonaga o`z talablarini qo`ya oladi. xaridorga sifati lozim darajada bo`lmagan tovar sotilganda sotib oluvchining huquqlari oldi-sotdi shartnomasi haqidagi paragrafda bayon qilingan. bunga qo`shimcha ravishda shuni ham ta`kidlab o`tish o`rinliki, sotuvchi (tovar ishlab chiqaruvchi) tovarning xavfsiz bo`lishi uchun ham mas`uldir. ishlab chiqaruvchi tovar xizmat muddati yoki yaroqlilik muddati davomida, agarda bunday muddat belgilanmagan bo`lsa, tovar iste`molchiga sotilgan kundan e`tiboran o`n yil mobaynida uning xavfsiz bo`lishini ta`minlashi shart. tovar tuzilishiga, ishlab chiqarilishiga, tarkibiga bog`liq bo`lgan yoki boshqa nuqsonlarni, shuningdek, iste`molchining hayoti, sog`lig`i yoki mol-mulkining xavfsizligini ta`min eta olmaydigan vositalar qo`llanishi oqibatida iste`molchining hayoti, sog`lig`i yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar sotuvchi (ishlab chiqaruvchi) tomonidan qoplanishi lozim. iste`molchining huquqlari buzilishi tufayli unga yetkazilgan ma`naviy zararni, uni yetkazgan shaxs, basharti u aybdor bo`lsa, to`lashi lozim. ma`naviy zarar uchun to`lanadigan haq miqdorini sud belgilaydi. ma`naviy zarar mulkiy zarardan qat`i nazar, qoplanishi lozim. masalan, d. ismli fuqaro skripka sotib oldi. skripkaning sifati …

7 / 31

muddatlarda to`lamagan sotib oluvchi mulkiy javobgar bo`ladi. xaridor sotuvchi bilan to`liq hisob-kitob qilgunga qadar o`z doimiy yashash joyini o`zgartirsa, bu haqda sotuvchini ogohlantirishi lozim. avvaldan buyurtma berish bo`yicha oldi-sotdi oziq-ovqat tovarlariga, shuningdek transport vositalarining oldi-sotdisida qo`llaniladi. buyurtma bergan xaridor keyinchalik buyurtmani bekor qilganda sotuvchiga tegishli ziyonlarni to`lashi lozim. buyurtma og`zaki (asosan, oziq-ovkat tovarlariga), yozma bulishi mumkin. shartnomada belgilangan muddatda xaridorning tovarni kdbul qilib olish uchun kelmasligi yoki boshqa zarur harakatlarni amalga oshirmasligi shartnomadan bir tomonlama voz kechish deb karalishi mumkin. tovar avtomatdan foydalanib sotilgan hollarda avtomat egasi sotuvchining nomi (firma nomi), u joylashgan manzil, ish tartibi, shuningdek xaridorning tovarni olish uchun amalga oshirishi zarur bo`lgan harakatlari haqida ma`lumotlarni avtomatga joylashtirishi yoki boshqacha usulda xaridorga taqdim etishi lozim. bundan asosiy maqsad xaridor sotuvchining kimligini aniq bilishi va zarur hollarda unga talab qo`ya olishini ta`minlashdir. o`z-o`ziga xizmat ko`rsatish savdosida tovar xaridor tomonidan tanlanib, savdo do`koni idishiga (aravachasiga) solinadi. xaridor pulini to`lagandan keyin …

8 / 31

icha ixtisoslashgan tashkilot tovar mulkdori (mulkiy huquq egasi bilan shartnoma tuzish asosida ish olib boradi, ular nomidan yoxud o`z nomidan harakat qiladi. kim oshdi savdosi auksion yoki tanlov shaklida o`tkaziladi. kim oshdi savdosining shakli, agarda qonunda boshqacha tartib belgilangan bo`lmasa, sotiladigan ashyoning mulk yoxud mulkiy huquq egasi tomonidan belgilanadi. xaridor sifatida faqat bir ishtirokchi qatnashgan auksion yoki tanlov o`tkazilmagan hisoblanadi. auksionlar va tanlovlar ochiq yoki yopiq bo`lishi mumkin. ochiq auksion yoki tanlovda hamma qatnashishi mumkin. yopiq auksion va yopiq tanlovda shu maqsad uchun maxsus taklif etilgan shaxslargina qatnashadilar. agar qonunda boshqacha tartib belgilangan bo`lmasa, tashkilotchi kim oshdi savdosi o`tkazilishi haqida kamida o`ttiz kun oldin xabar qilishi kerak xabarda kim oshdi savdosining joyi, vaqti va shakli, kim oshdi savdosiga nima qo`yilgani, shu jumladan, kim oshdi savdosida qatnashishni rasmiylashtirish tartibi, boshlang`ich narx haqida ma`lumotlar mavjud bo`lishi shart. umumiy qoidaga ko`ra, kim oshdi savdosi tashkilotchisi auksion o`tkazishdan xohlagan vaqtda, lekin u o`tkaziladigan kundan …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "#chakana #savdo #moliya #huquq"

chakana oldi-sotdi shartnomasi hamda hadya shartnomasi: o’xshash va farqli jihatlari mundarija kirish 1.chakana savdo 2. kim oshdi savdosi, tovar birjalarida savdo-sotiq shartnomalari 3.oldi-sotdi shartnomasining mohiyati va shartnoma ishtirokchilari 4. oldi-sotdi shartnomasi ishtirokchilarining huquqlari va burchlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish fuqarolarga savdo xizmati ko`rsatishning asosiy fuqarolik-huquqiy shakli chakana oldi-sotdi shartnomasi hisoblanadi. chakana oldi-sotdi oldi-sotdi shartnomasining bir turi sifatida e`tirof etiladi. chakana savdo munosabatlarida bir tomonda sotuvchi sifatida tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi fuqarolar va yuridik shaxslar qatnashsa, ikkinchi tomonda iste`molchi fuqarolar qatnashadilar. chakana savdo munosabatlarini odatdagi oddiy...

This file contains 31 pages in DOC format (112.5 KB). To download "#chakana #savdo #moliya #huquq", click the Telegram button on the left.

Tags: #chakana #savdo #moliya #huquq DOC 31 pages Free download Telegram