avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi

DOCX 29 pages 6.3 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon mashnasozlik instituti “transport va logistika ” fakulteti “avtoservis korxonalarini loyixalash va jixozlash” fanidan kurs ishi mavzu: avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi bajardi: “avtomobil servis yo’nalishi” 5-kurs yo’nalishi 81-21 a-c guruh talabasi: nortojiyev shohruh tekshirdi: jo’rayev.v andijon – 2 0 2 4 yil mundarija 1. kirish ……………………………………………………………………..3 2. mavzu ………………………………………………………………….…6 3. kirish qismi……………………………………………………………...20 4. xulosa……………………………………………………………………25 5. foydalanilgan adabiyotlar ………………………………………………27 6. ilova……………………………………………………………………...31 kirish mavzuning dolzarbligi: zamonaviy avtomobilsozlik tarmog‘ida dvigatelning ishonchliligi va uzoq muddatli ishlashi ko‘p jihatdan uning asosiy mexanik qismi — krivoship–shatunli mexanizmning texnik holatiga bog‘liqdir. mazkur mexanizm dvigatelning yurak qismi hisoblanib, u yonish jarayonida hosil bo‘ladigan issiqlik energiyasini mexanik harakatga aylantiradi. shuning uchun ham ushbu mexanizmning har bir detali — porshen, shatun, krivoship vali, vtulka, podshipnik va tirkama qismlarining holati dvigatelning umumiy ishlash barqarorligini belgilaydi. dvigatel ish jarayonida krivoship–shatunli mexanizm elementlariga murakkab mexanik kuchlar, bosim, tebranish va issiqlik ta’sir …

2 / 29

olatini tahlil qilish, nosozliklarni erta bosqichda aniqlash va ularning rivojlanish dinamikasini kuzatishdir. bunda zamonaviy o‘lchov texnikasi, akustik tahlil, tebranish spektri asosida ishlovchi jihozlar, hamda raqamli axborot tizimlari keng qo‘llaniladi. ana shunday jihozlardan biri krivoship–shatunli mexanizm detallaridagi nuqsonlarni aniqlash uchun mo‘ljallangan maxsus diagnostika qurilmasidir. bu qurilma dvigatel ishlayotganda paydo bo‘ladigan mexanik tebranishlarni, zarba to‘lqinlarini va akustik signallarni qayd etadi, ularni tahlil qilib, detallar holati haqida aniq xulosa beradi. texnik nuqtai nazardan, bunday jihozlar mexanik tizimlarning tebranish amplitudasi, chastotasi va fazasidagi o‘zgarishlarni aniqlaydi. krivoship–shatunli mexanizmda har qanday nuqson — masalan, shatun vtulkasining bo‘shashuvi, krivoship valining markazdan og‘ishi yoki podshipniklarning yeyilishi — o‘ziga xos tebranish signallarini hosil qiladi. shu signallarni qayta ishlash orqali mexanizmda mavjud nosozlikning turi, joyi va darajasini aniqlash mumkin bo‘ladi. ilg‘or avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyalar, jumladan “uzauto motors” korxonasining ishlab chiqarish liniyalarida ham shunday diagnostika tizimlari keng joriy etilgan. bu usullar yordamida dvigatel yig‘ilishidan oldin yoki ta’mirdan so‘ng krivoship–shatunli mexanizmning …

3 / 29

asosiy yo‘nalishlaridan biridir. kurs ishining maqsadi — krivoship–shatunli mexanizm detallarida yuzaga keladigan nuqsonlarni aniqlovchi jihozning ilmiy va texnik asoslarini o‘rganish, uning ishlash prinsipini tahlil qilish va samarali diagnostika modelini ishlab chiqishdan iboratdir. ishda mexanik tebranishlar va akustik signallarni o‘lchash usullari, ma’lumotlarni qayta ishlash algoritmlari, jihozning tuzilma sxemasi va amaliy qo‘llanish imkoniyatlari keng yoritiladi. mazkur mavzu faqat nazariy emas, balki amaliy jihatdan ham muhim ahamiyatga ega. chunki ishlab chiqarish jarayonida har bir dvigatelni sinovdan o‘tkazish, detallar holatini baholash va nosozliklarni aniqlash — bu nafaqat sifat kafolati, balki iste’molchiga xavfsiz va ishonchli mahsulot yetkazib berish kafolatidir. shu bois, avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarini tahlil qilish va ularning nuqsonlarini aniqlash usullarini chuqur o‘rganish hozirgi zamon avtomobilsozligining dolzarb ilmiy-texnik yo‘nalishlaridan biri sanaladi. mavzu: avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi avtomobil dvigateli ichida krivoship–shatunli mexanizm eng muhim mexanik tizimlardan biri bo‘lib, u yonish jarayonida hosil bo‘lgan gaz bosimini mexanik aylanish harakatiga aylantiruvchi asosiy …

4 / 29

p vali esa dvigatelning chiqish momentini hosil qiladi va bu harakat avtomobil g‘ildiraklariga uzatiladi. ushbu mexanizmning tuzilishi aniqlik, muvozanat va mexanik uyg‘unlik talab qiladi. har bir detalning o‘lchov aniqligi, og‘irlik markazi va mustahkamligi mexanizmning umumiy samaradorligiga bevosita ta’sir etadi. shuning uchun krivoship–shatunli mexanizmni loyihalash va ishlab chiqarishda metrologik aniqlik, issiqlik kengayish koeffitsientlari, materialning elastiklik darajasi va sirtning silliqlik ko‘rsatkichlari qat’iy nazorat qilinadi. 2-rasm krivoship–shatunli mexanizmning to‘g‘ri ishlashi dvigatelning barqarorligi, yoqilg‘i tejamkorligi va ekologik ko‘rsatkichlarini belgilovchi eng muhim omil hisoblanadi. shu bois ushbu tizimdagi har bir detalning texnik holatini muntazam diagnostika qilish va ularni texnik xizmat ko‘rsatish jarayonida kuzatib borish zarurdir. dvigatel ishga tushirilganda krivoship–shatunli mexanizm juda katta yuklamalar ostida ishlaydi. yonish kamerasida hosil bo‘lgan yuqori bosim porshen orqali shatunga, undan esa krivoship valiga uzatiladi. shu jarayon davomida mexanizmning har bir detali kuchli mexanik zarba, tebranish, bosim va issiqlik ta’siriga uchraydi. issiqlik energiyasi va mexanik kuchlarning o‘zaro ta’siri natijasida metall yuzalarda …

5 / 29

ni keltirib chiqaradi. deformatsiya jarayonining yana bir muhim tomoni issiqlik ta’siridir. yonish paytida metall yuzalar qiziydi, natijada ularning kengayish koeffitsienti o‘zgaradi. agar sovutish tizimi yetarli darajada ishlamasa, metall strukturasida doimiy deformatsiyalar paydo bo‘lishi mumkin. bunday holat krivoship valining o‘qdan chiqishiga, shatun bog‘lamalarining bo‘shashishiga va teskari zarbalarning paydo bo‘lishiga olib keladi. shu sababli ishlab chiqarish bosqichida mexanizm detallarining yuklamalarga bardosh berish qobiliyatini sinovdan o‘tkazish, ularning issiqlikka, bosimga va charchoqqa chidamliligini aniqlash zarur. bu jarayon texnik diagnostika usullarining asosiy vazifasidir. 4-rasm krivoship–shatunli mexanizm detallarining yeyilishi dvigatelning ekspluatatsiya davomiyligiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi omildir. yeyilishning sabablari mexanik, issiqlik, kimyoviy va ishqalanish jarayonlariga bog‘liqdir. mexanik yeyilish ko‘pincha detallar orasidagi ishqalanishning ortishi, moylash tizimining yetarlicha samarali ishlamasligi yoki noto‘g‘ri yig‘ilish natijasida yuzaga keladi. issiqlik yeyilishi esa yonish jarayonida hosil bo‘ladigan yuqori harorat tufayli metall sirtlarining qizishi, struktura o‘zgarishi va sirt silliqligining buzilishi natijasida ro‘y beradi. shuningdek, kimyoviy yeyilish moy tarkibidagi kislotalar, yonilg‘ida mavjud oltingugurt birikmalari va …

6 / 29

bo‘yicha farqlanadi. diagnostika tizimlari ushbu signallarni qayd etib, ularni tahlil qilish orqali yeyilish darajasi, joyi va sababi haqida xulosa chiqaradi. yeyilish jarayonini nazorat qilishning muhim tomoni uning dinamikasini kuzatishdir. agar nuqson erta bosqichda aniqlansa, uni bartaraf etish nisbatan oson va arzon kechadi. ammo kech aniqlangan nuqson dvigatelning butun mexanik tizimiga zarar yetkazishi mumkin. shu sababli, krivoship–shatunli mexanizm detallarining texnik holatini aniqlashda zamonaviy diagnostika jihozlaridan foydalanish dvigatelning ishonchlilik va uzoq muddatli ishlashini ta’minlaydi. avtomobil dvigatelining samaradorligi, ishonchliligi va uzoq muddatli ishlashi ko‘p jihatdan krivoship–shatunli mexanizmning texnik holatiga bog‘liq. ushbu mexanizmda paydo bo‘ladigan nuqsonlarni erta aniqlash uchun turli xil diagnostika usullari qo‘llaniladi. diagnostika usullari mexanik, akustik, tebranish, issiqlik va raqamli tahlil asosida olib boriladi. mexanik usulda mexanizm detallarining o‘lcham aniqligi, markazdan og‘ish darajasi, bo‘shashish holati va sirt silliqligi aniqlanadi. bunda maxsus o‘lchov mikrometrlari, indikatorlar, o‘lchov kallaklari va metallografik tahlil asboblaridan foydalaniladi. bu usul ko‘proq ta’mirdan so‘ng yoki dvigatelni demontaj qilgan holatda amalga …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi"

o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon mashnasozlik instituti “transport va logistika ” fakulteti “avtoservis korxonalarini loyixalash va jixozlash” fanidan kurs ishi mavzu: avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi bajardi: “avtomobil servis yo’nalishi” 5-kurs yo’nalishi 81-21 a-c guruh talabasi: nortojiyev shohruh tekshirdi: jo’rayev.v andijon – 2 0 2 4 yil mundarija 1. kirish ……………………………………………………………………..3 2. mavzu ………………………………………………………………….…6 3. kirish qismi……………………………………………………………...20 4. xulosa……………………………………………………………………25 5. foydalanilgan adabiyotlar ………………………………………………27 6. ilova……………………………………………………………………...31 kirish mavzuning dolzarbligi: zamonaviy avtomobilsozlik tarmog‘ida dvigatelning ishonc...

This file contains 29 pages in DOCX format (6.3 MB). To download "avtomobil dvigatellaridagi krivoship–shatunli mexanizm detallarining nuqsonini aniqlash jihozi", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobil dvigatellaridagi kriv… DOCX 29 pages Free download Telegram