tog‘ayli baliqlar sinfi

PPT 67 pages 7.5 MB Free download

67 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.5 MB

File type PPT

Pages 67

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 67

slayd 1 tog‘ayli baliqlar sinfi plastinkajabralilar (elasmobranchii) yoki akulasimonlar (plagiostoma) yaxlitboshlilar yoki ximerasimonlar (holocephali) neoselyaxii (yangi akulalar) bo‘limiga skatlar (batoidea) kichik bo‘limi akulalar (selachii) * hozirgi vaqtda tog‘ayli baliqlar sinfiga 700-730 ta turdan 940 tagacha tur kiradi va ulardan yarmidan ko‘rog‘i skatlarga to‘g‘ri keladi. 400 dan ortiqroq turi akulalarga kirib, ular o‘z navbatida 2 ta katta turkumga va 9 ta turkumlarga bo‘linadi. ularning uzunligi 20-30 sm dan (katranlar) 15-18 metrgacha (kitsimon akulalar, gigant akulalar) boradi. akulalarning jag‘larida xanjardek uchi o‘tkir ko‘plab tishlari bor. og‘zidagi o‘tkir tishlari, o‘ljalarini (asosan baliqlarni) ushlab olish va tutib turishga xizmat qiladi. akulalar (selachii) kenja bo‘limi akulalar kenja bo‘limiga galeomorflar (galeomorphi) katta turkumga xos anal suzgich qanotini borligidir. skvalomorflar (squalomorphi) katta turkumlari kiradi. ikkinchi katta turkum vakillarida esa plashli akuladan tashqari barcha turlarida anal suzgich qanoti bo‘lmaydi. akulalar (selachii) kenja bo‘limi akula harxil tishli, ya’ni buqasimon akulalar (heterodontiformes) turkumi. bu turkumga 1 ta oila va 1 …

2 / 67

(hexanchidae) oilalariga bo‘linadi. ular barcha okeanlarda keng tarqalgan, lekin miqdori unchalik ko‘p emas. mdh da uchramaydi. ko‘pjabralisimonlar (hexanchiformes) turkumi bitta plashli akula (chlamydoselachus anquineus) turi kiradi. uning 6 juft jabra yoriqlari bor. birinchi juft jabra qo‘shilib boshining ikki tomonidan bir juft plashga o‘xshagan teri burmalar hosil qilgan va boshigacha yopilgan. uzunligi 1,2-2 metrgacha boradi. dum suzgichining faqat ostki pallasi rivojlangan. plashli akulalar tuxumdan tirik tug‘ib ko‘payadi. atlantika, tinch va hind okeanlarining mo‘tadil va subtropik qismida, 400-1200 m chuqurlikda yashaydi. plashli akulalar baliqlar va boshoyoqli mollyuskalar bilan oziqlanadi. plashli akulalar (chlamydoselachidae) plashli akula plashli akula kitsimon akulalar (rhincodontidae) oilasiga bitta kitsimon akula (rhincodon typus) turi kiradi. kitsimon akula hozirgi baliqlarning eng yirigi bo‘lib, uzunligi 15-18 m gacha va og‘irligi 15-20 tonnagacha boradi. uning boshi kichik, og‘zi boshining oldingi qismida joylashgan. og‘zi nihoyatda katta, og‘zini ochganida 2 metrgacha ochiladi. mayda baliqlar va planktonlar bilan oziqlanadi. barcha okeanlarning, ya’ni atlantika, tinch va hind …

3 / 67

va 100 ga yaqin tur kiradi. keng tarqalgan, uzunligi 25-30 sm dan 6 metrgacha boradi. yelkasida 2 ta suzgich qanoti bor, anal suzgich qanoti bo‘lmaydi. katransimonlar, ya’ni tikanli akulalar (squaliformes) turkumi 20-ga yaqin tur kiradi. tikanli akula (squalus acanthias) eng keng tarqalgan akulalardan biri bo‘lib, faqat sovuq arktika va atlantika suvlarida uchramaydi. bu akula qora, barets, oq, yapon va bereng dengizlarida tarqalgan. tikanli akula dengizning sohiliga yaqinroq joylarida to‘da bo‘lib ko‘chib yuradi. tikanli akulalarning uzunligi 20-30 sm dan 1 m gacha, og‘irligi 14 kg gacha keladi. orqasida 2 ta toq orqa suzgich qanotlari bor. tikanli akulalarning bu suzgich qanotlarining oldida 1 tadan o‘tkir suyakli tikanlari bor. go‘shti mazali bo‘lgani uchun ovlanadi. tikanli akulalar tuxumdan tirik tug‘ib ko‘payadi. 12 tagacha tuxum qo‘yadi. tikanli akulalar, ya’ni katransimonlar (squalidae) oilasi tikanli akula tikanli akula bu turkumning 1 ta arraburun akulalar (pristiophoridae) oilasi, 2 ta urug‘i va 4-5 ta turi bor. arraburun akula (pristiophorus …

4 / 67

alar, ya’ni lamnolar (lamnidae) oilasining 3 ta urug‘i va 6 ta turi bor. ularning uzunligi 1,5-2,5 m dan 6-8 m gacha boradi. seldsimon akula (lamno nasus) atlantika okeaning shimoliy qismida hamda o‘rta yer dengizida ko‘p uchraydi, tropik mintaqada uchramaydi. uzunligi 1,5-2,5 m keladi. to‘da bo‘lib yashovchi baliqlar (seld, losos, sardina, skumbriya) va boshoyoqli mollyuskalar bilan oziqlanadi. lamna grekcha bahaybat, odamxo‘r degan ma’noni bildiradi.. seldsimon akulalar 2-5ta tuxum qo‘yadi. seldsimon akulalar, ya’ni lamnolar (lamnidae) oilasi seldsimon akula seldsimon akula seldsimon akula bitta gigant yoki shimol akulasi (cetorhinus maximus) turi kiradi. bu akula kattaligi jihatidan kitsimon akuladan keyin ikkinchi o‘rinda turadi, ya’ni uzunligi 12-15 m gacha, og‘irligi esa 4-9 tonnagacha boradi. dum suzgichining ustki pallasi katta va keng. planktonlar bilan oziqlanadi. jigari nihoyatda katta, tana massasining 20% ni tashkil qiladi. gigant akula ham ovlanadi. jigaridan baliq yog‘i olinadi. ular 2 ta yarimsharda issiq suvli dengiz va okeanlarda yashaydi, juda ham sekin suzadi. …

5 / 67

kirishi mumkin. bu akulalar tuxum qo‘yib ko‘payadi, 2 tadan 20 tagacha usti qalin shox moddali qobiq bilan o‘ralgan tuxum qo‘yadi. otalanishi ichki, ya’ni tuxum yo‘lida urug‘lanadi. mushuksimon akulalar (scyliorhinidae) oilasi mushuksimon akula mushuksimon akula 7 ta tur kiradi. asosiy vakili gigant bolg‘abosh akula (sphyrna makarran) ning uzunligi 4,5-6 m keladi. uning boshi bolg‘aga o‘xshaydi. boshining uzunligi 2 metrgacha borib, tanasiga nisbatan perpendikulyar joylashgan. boshining chekkalarida mayda ko‘zlari joylashgan. bolg‘aboshli akulalar tinch va hind okeanlarining tropik va subtropik qismida uchraydi. yoz oylarida angliyaga va mdh ning uzoq sharq sohillariga ham o‘tadi. bog‘aboshli akulalarning uzunligi 4,5-7 metrgacha boradi. og‘irligi 400 kg dan ortiq. bolg‘aboshli akulalar tirik va tuxumdan tirik bola tug‘adi. bitta urg‘ochi bolg‘aboshli akula uzunligi 40-50 sm keladigan 6-9 tadan 30-40 tagacha tirik bola tug‘adi. ular mollyuskalar, qisqichbaqasimonlar va baliqlar bilan oziqlanadi. bolg‘aboshli akulalar odamga ham hujum qilishi mumkin. ularning oshqozonidan odam tana qoldiqlari topilgan. bolg‘aboshli akulalar (sphyrnidae) oilasi bolg‘aboshli akula …

6 / 67

lari yon tomonida joylashgan. yevropa dengiz avliyosi (squatina squatina) o‘rta yer dengizida va yevropaning atlantika okeani qirg‘oqlrida uchraydi. ularning uzunligi 2,5 metrgacha va og‘irligi 100 kg gacha boradi. dengiz avliyolari (squatiniformes) turkumi dengiz avliyolari dengiz avliyolari dengiz avliyolari skatlar (batomorpha) katta turkumi vakillarining tanasi yelka-qorin tomoniga qarab yassilashgan, keng disksimon yoki rombsimon shaklda bo‘ladi. uzunligi bir necha sm dan 6-7 metrgacha, og‘irligi 2,5 t gacha keladi. terisi yalang‘och, jabra teshiklari 5 juft bo‘lib, qorin tomonida joylashgan. ko‘krak suzgichlari kuchli rivojlangan, kengaygan. ko‘krak va qorin suzgichlarining cheti boshi va tanasining yon tomoni bilan tutashib ketgan. orqa suzgichlari dum tomonida bo‘ladi yoki bo‘lmaydi. hozirgi vaqtda skatlar katta turkumiga 4 ta turkum, 17 ta oila va 530 taga yaqin tur kiradi skatlar (batoidea) kichik bo‘limi skatlar (batomorpha) katta turkumi oddiy skat dengiz ajinasi bu turkumga 1 oila, 2 ta avlod va 7 ta tur kiradi. arrabaliqlar (pristidae) oilasi vakillari tanasining shakli arraburun akulalarga …

7 / 67

iradi. qoziqdum skatlar (dasyatidae) oilasi vakillarida dumining o‘rtasida bitta yoki bir nechta uzun qilichsimon ninasi bo‘ladi. to‘garak shaklidagi ko‘krak suzgichlari boshining oldida tutashib ketgan. skat o‘zini himoya qilganida dumidagi ninasi bilan uradi. ninasining uzunligi 33-37 sm gacha boradi. janubiy va mo‘tadil dengizlarda tarqalgan. qoziqdum skatlar oilasining 35 ta turi bor. ayrim turlarida tikanlarning soni 4ta bo‘lib, bu tikanlarining asosida zahar bezi bo‘ladi. qoziqdumsimonlar (myliobatiformes) turkumi dengiz mushugi dengiz mushugi bu turkumga 3 ta oila va 60 taga yaqin tur kiradi. elektr skatlar (torpedinidae) oilasi vakillarining tanasi yumaloq, rostrumi (tumshug‘i) bo‘lmaydi, ko‘zlari kichik. dumi kalta, suzgichlari sferik shaklda. tanasi yalang‘och. tanasining ikki yonida ko‘krak suzgichlari bilan boshi oralig‘ida elektr organi joylashgan. bu organ shaklan o‘zgargan muskul to‘qimasidan iborat. har bir elektr organi vertikal joylashgan teri katakchalariga o‘xshaydigan yuzlab ustunchalardan iborat. ustunchalarning orasi g‘ovak to‘qima bilan to‘lgan. har bir ustuncha elektr batareyasiga o‘xshash quyuq modda bilan to‘ldirilgan 350-400 disklardan iborat. har qaysi …

8 / 67

ngiz ajinasi deb ham aytiladi. dengiz shaytonlari, ya’ni dengiz ajinalarining kengligi, suzgich qanotlari bilan hisoblaganda har xil, 1 m dan 4-7 m gacha boradi. og‘irligi esa 1,5-2 tonnagacha boradi. dengiz ajinalari (mobulidae) oilasi manta birostris manta birostris yaxlitboshlilar yoki ximeralar kenja sinfining bitta ximerasimonlar (chimaeriformes) tukumi, 3 ta oilasi va 33 ta turi bor. ular plastinkajabralilar kenja sinfining vakillaridan ancha farq qiladi. yaxlitboshlilar 2500 metrgacha bo‘lgan chuqur suvlarda yashaydi. gavdasi duksimon va dum tomoniga qarab ingichkalashib boradi. uzunligi 60 sm dan 1,5-2 m gacha. ularning tanglay-kvadrat tog‘ayi yaxlit bo‘lib miya qutisiga qo‘shilib ketgan, shuning uchun ham yaxlitboshlilar deyiladi. ximeralarning jabra yoriqlarini berkitib turadigan teri pardasi bor. ularning kloakasi yo‘q, chunki siydik-tanosil teshigi bilan anal teshiklari alohida-alohida bo‘ladi. qalin plastinkaga o‘xshagan oz miqdordagi tishlari mavjud, xordasi ham yaxshi rivojlangan. yaxlitboshlilar yoki ximeralar (holocephali) kenja sinfi chimaera monstrosa chimaera monstrosa chimaera monstrosa baliqlarning, shu jumladan tog‘ayli baliqlarning tabiatda va inson hayotida ahamiyati …

9 / 67

10 / 67

Want to read more?

Download all 67 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tog‘ayli baliqlar sinfi"

slayd 1 tog‘ayli baliqlar sinfi plastinkajabralilar (elasmobranchii) yoki akulasimonlar (plagiostoma) yaxlitboshlilar yoki ximerasimonlar (holocephali) neoselyaxii (yangi akulalar) bo‘limiga skatlar (batoidea) kichik bo‘limi akulalar (selachii) * hozirgi vaqtda tog‘ayli baliqlar sinfiga 700-730 ta turdan 940 tagacha tur kiradi va ulardan yarmidan ko‘rog‘i skatlarga to‘g‘ri keladi. 400 dan ortiqroq turi akulalarga kirib, ular o‘z navbatida 2 ta katta turkumga va 9 ta turkumlarga bo‘linadi. ularning uzunligi 20-30 sm dan (katranlar) 15-18 metrgacha (kitsimon akulalar, gigant akulalar) boradi. akulalarning jag‘larida xanjardek uchi o‘tkir ko‘plab tishlari bor. og‘zidagi o‘tkir tishlari, o‘ljalarini (asosan baliqlarni) ushlab olish va tutib turishga xizmat qiladi. akulalar (selachii) kenja bo‘...

This file contains 67 pages in PPT format (7.5 MB). To download "tog‘ayli baliqlar sinfi", click the Telegram button on the left.

Tags: tog‘ayli baliqlar sinfi PPT 67 pages Free download Telegram