xi-xv asrlarda rus knyazliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti

DOCX 7 sahifa 34,8 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 34,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

6-mavzu. xi-xv asrlarda rus knyazliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti reja: 1. rusda feodal tarqoqlik. 2. mo‘g‘ullar istilosi hamda nemis va shved bosqinchilariga qarshi kurash. 3. rus yerlarining moskva tevaragida birlashuvi. 4. o’rta asrlarda rus madaniyati. tayanch so’z va iboralar: siyosiy tarqoqlik, knyzliklar, krepostnoylik, oltin o’rda, muz ustidagi jang, aleksandr nevskiy, dmitriy donskoy, moskva knyazligi. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. m., visshaya shkola. 1991. 1. rusda feodal tarqoqlik. ix asrning o‘rtalarida vujudga kelgan qadimgi rus davlati poytaxti kiyev shahri bo‘lgan. slavyan qabilalari feodal jamiyatiga urug‘chilik jamoasining yemirilishi natijasida o‘tdilar. kiyev rusining iqtisodiy va madaniy taraqqiyotida vizantiyaning roli nihoyatda katta bo‘lgan. rus yerlarida xi asr …

2 / 7

o‘lsin» deb qaror chiqardi. bu esa feodal tarqoqligi boshlanishini tantanali ravishda e'lon qilinishi edi. solnomachi 1132 yili «butun rus yeri bo‘linib ketdi» deb yozgan edi. rusda feodal tarqoqlik davri boshlandi. kiyev rusi buyuk knyazlari hokimiyatining zaiflashuviga janubiy viloyatlardagi tushkunlik ham sabab bo‘ldi. kiyev va uning atrofidagi yerlarga turli knyazliklarning tahdidi, shuningdek ko‘chmanchi qipchoqlar hujumlari to‘xtovsiz davom etardi. natijada xii asrdan boshlab ko‘plab dehqonlar va shahar aholisi tinchroq joylarni axtarib, janubi-g‘arbiy va ayniqsa shimoli-sharqiy, volga-oka daryolari havzasiga ko‘cha boshladi. yangi yerlarda tez orada shahar va qishloqlar barpo etilib, ulardagi aholi soni ko‘payib bordi. kiyev rusidan mustaqil knyazliklar: chernigov, polosk, pereyaslav, galisk, volinsk, smolensk, ryazan, rostov-suzdal, novgorod yeri, kiyev knyazligi va bir qator mayda knyazliklar tashqil topdi. har bir knyazlik butunlay mustaqil bo‘lib, o‘zining ichki tartiblarinigina emas, balki tashqi siyosat olib borishi, urush va tinchlik muammolarini hal etish huquqlariga ham ega edi. rusdagi feodal tarqoqlikning to‘rtta salbiy xususiyatini alohida ko‘rsatish lozim: 1) …

3 / 7

i olib borishi imkoniyatini yaratdi. shu sababdan novgorodda yaratilgan halq og‘zaki ijodi asarlari qahramonlari kemasoz-dengiz sayyohlari sadko va vasiliy buslaevlar bo‘lgan. xi asrda novgorodda an'anaga ko‘ra knyaz-noib kiyev buyuk knyazining katta o‘g‘li bo‘lgan. lekin bora-bora boyarlarning mavqei oshib, ular knyaz hokimiyatini cheklab ko‘yganlar va novgorod boyarlar respublikasiga aylangan. novgorodliklar vechesi 1136 yili monomaxning nevarasi –vsevolod mstislavichni knyazlikdan chetlatib qamoqqa olishga qaror qilgan. shu vaqtdan boshlab shahar butunlay feodal respublikasiga aylanadi. novgorodning siyosiy hayotida, halq vechesida zodagon boyarlar ichidan saylanadigan shahar hokimi va «shahar kengashi» va saylab qo‘yiladigan yepiskop bosh rolni o‘ynardi. moskva, rus yerlaridagi kiyev, galich-volin, vladimir–suzdal knyazliklarida ham xii –xiii asrlar boyarlarning knyazlarga qarshi kurashi ostida o‘tdi. jumladan, vladimir monomaxning o‘g‘li yuriy dolgorukiy xii asrda rusning shimoliy-sharqida volga va oka daryolari orasiga ko‘chib kelib joylashgan hamda tubjoy fin-ugor qabilalari bilan yaqinlashayotgan aholiga knyazlik qilardi. vladimir-suzdal yerlarida xi-xii asrlar davomida: rostov, suzdal, yaroslavl, vladimir, yurev, dmitrov kabi shaharlarga asos solindi. …

4 / 7

an janubiy rus knyazlarining drujinalari kalka daryosi buyida dushmanga ro‘para bo‘ldi. mo‘g‘ullar go‘yo chekingan bo‘lib, rus drujinachilarini chalg‘itib, o‘z otliq askarlari uchun qulay maydonga chiqib olib, ularni to‘la mag‘lubiyatga uchratdilar. asir olingan knyaz va drujinachilar ustiga taxta bostirgan g‘oliblar, uning ustida o‘tirib bazm qurdilar. shunday keyin mo‘g‘ullar volga orti dashtlariga yul olib u yerda bir necha yil davomida sharqiy yevropaga yangi yurishlarga tayyorgarlik ko‘rdilar. mo‘g‘ullarning rusga qarshi keng ko‘lamdagi hujumlari 1237 yilning oxirida boshlandi. ularning 140 ming qo‘shiniga chingizxonning nevarasi botu boshchilik qildi. rus yerlarida davom etayotgan feodal tarqoqlik mo‘g‘ullarga qo‘l keldi. dastlab qamal qilingan ryazan shahri aholisining mardonavor qarshiligi kuchlar teng emasligidan natija bermadi. vladimir knyazi o‘ziga raqib hisoblangan ryazanga yordamga kelmadi. mudofaachilarning qat'iyatidan g‘azablangan botu shaharni butunlay vayron qilishni buyurdi. shimoliy-sharqiy rusning ichkarisiga siljiy boshlagan dushman lashkarlari kolomna ostonalaridagi jangda rus drujinachilarini yengib, moskvani egalladilar. botu qo‘shini 1238 yilining fevral oyi davomida volga va oka daryolari havzasidagi 14ta …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xi-xv asrlarda rus knyazliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti" haqida

6-mavzu. xi-xv asrlarda rus knyazliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti reja: 1. rusda feodal tarqoqlik. 2. mo‘g‘ullar istilosi hamda nemis va shved bosqinchilariga qarshi kurash. 3. rus yerlarining moskva tevaragida birlashuvi. 4. o’rta asrlarda rus madaniyati. tayanch so’z va iboralar: siyosiy tarqoqlik, knyzliklar, krepostnoylik, oltin o’rda, muz ustidagi jang, aleksandr nevskiy, dmitriy donskoy, moskva knyazligi. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch....

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (34,8 KB). "xi-xv asrlarda rus knyazliklarining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xi-xv asrlarda rus knyazliklari… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram