qishloq xo'jaligi ekinlarning hayot omillari

PPTX 25 pages 1.9 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: qishloq xo'jaligi ekinlarning hayot omillari reja: 1. o'simliklar uchun zarur sharoitlar. 2. tuproq unumdorligi va uning madaniyligi. 3. deqonchilik qonunlari. tayanch so'zlar: kosmik omil, ozuqa elementlar, fotosintez, organik sintez, kraxmal, oqsil, unumdorlik, haydalma qatlam. efemer, efemeroid, parazit, tugunak, ildizbachkilar, kultivator, gerbisid, simazin. o'simlik tirik organizmdir, chunki u oziqlanadi, nafas oladi, o'sadi, rivojlanadi va urchiydi. uning hayoti esa atrof muhit bilan chambarchas bog'liqdir. o'simlik uchun yorug'lik, issiqlik, havo, suv va oziqa hayotining dastlabki davridayoq kerak bo'ladi. yorug'lik, issiqlik va havo omillari hozirgi vaqtda inson tomonidan qisman bo'lsada tartibga solib turiladi. suv va oziqani o'simliklar tuprok, orqali o'zlashtiradi. o'simliklar biologik holatlariga qarab o'zlariga xos bo'lgan sharoitlarda yashaydilar va rivojlanadilar. masalan, sholi suvda rivojlanadi. g'o'zaga esa bunday sharoit tug'ri kelmaydi. vegetatsiyaning turli davrlarida o'simliklarning yashash sharoitiga bo'lgan talabi ham har xil bo'ladi. masalan, o'simlik gullash va hosil to'plash davrida namga talabchan bo'lsa, uning oxirlariga borib quruq havoni, ya'ni namlikning kam …

2 / 25

i va uni uzgartiradi. o'simliklar karbonat angidridni o'zlashtirib, o'zidan kislorod ajratib chiqaradi. ular ana shu xususiyatlariga ko'ra er yuzidagi barcha tirik zotlarning, shu jumdadan insonning nafas olishi uch un zarur bulgan atmosfera havosi tarkibini doimiy holatda saqlab turadilar. o'simliklar bir qancha rivojlanish bosqichlari (fazalari)ni bosib o'tadi. bu bosqichlar muayyan sharoitlarni talab etadi. ana shu davrda o'simliklarda ichki sifat o'zgarishlari yuz beradi va ular rivojlanishning hosil tuplashga olib ksluvchi bir bosqichidan ikkinchisiga izchil suratda o'tadi. o'simliklar inson hayotidagi ahamiyati yashil o'simliklar faqat yorug'likda normal rivojlanadi va organik moddalarni hosil qiladi. erdagi hayotning asosini tashkil etgan organik modda yashil o'simliklarda oddiy mineral moddalar — quyosh energiyasi ishtirokida karbonat angidrid va suvdan hosil bo'ladi, va bu jarayon fotosintez deb ataladi: 6so2 + 6n2o + 674 kkal = c6 h12o6 + 6o2 yorug'lik etarli bo'lmasa o'simliklarda fotosintez jarayoni izdan chiqadi va bu ushbu jarayoiniig susayishiga, organik modda to'planishi, ya'ni hosildorlikning kamayib ketishiga olib keladi. …

3 / 25

ng issiqlikk bo'lgan munosabatlariga ko'ra issiqsevar na sovuqbardosh xillarga bo'linadi. o'simliklarda fotosintez jarayonida havo harorati 0s dan yuqori bo'lganida boshlanadi va 20—35sda juda jadallashadi, 40—45s da esa tuxtaydi. issiqsevar o'simliklar mamlakatimiz janubida, sovuqqa bardosh o'simliklar esa shimoliy rayonlarda o'stiriladi. atrof muhit harorati o'simliklarning barcha hayotiy jarayonlariga: urug'ning una boshlashi, karbonat angidrid gazini assimilyatsiyalashga, nafas olish, suvni o'zlashtirish va uni bug'lantirishga ta'sir ko'rsatadi. o'simlikni issiqlikka bo'lgan talabiga uni ekish muddatlari va o'stirish rayonlari belgilanadi. maksimumdan yukori va minimumdan past harorat o'simliklarga salbiy ta'sir ko'rsatadi. ayrim xollarda esa ularning nobud bo'lishiga olib keladi. sovuqbardosh o'simliklar, masalan, javdar va bug'doy singari o'simliklar urug'ining o'sa boshlashi uchun minimal harorat i— 2s va qulay harorat 25— 30 s, g'o'za, er yong'oq va sholi kabi issiqsevar o'simliklar urug'i una boshlashi uchun minimal harorat 12— 140s ni, optimal harorat 37— 450s ni tashkil etadi, ammo mazkur o'simliklar nihollarining paydo bo'lishi uchun zarur optimal harorat 18-220s. issiqsevar o'simliklar …

4 / 25

liklarni rslifga muvofiq joylashtirish yuli bilan erishiladi — issiqsevar o'simliklar yonbag'irning janubiy tomoniga, shuningdek, engil mexanik tarkibli tuproqlarga ekiladi, chunki ular tezroq isiydi. sovuqbardosh o'simliklarni yonbag'irning shimoliy tomoniga, shuningdsk ancha og'ir mexanik tarkibli tuproqlarga ekish mumkii. o'simliklarni juyaklarga yoki pushtaga ekish yaxshi natijalar beradi. professor l. k. kashkarovning ishlarida g'uzani o'tlok tuproqlarda juyaklarga ekish samarali ekanligi, yu. a. pogsovning ishlarida esa g'uzani bo'ztuproqli erlarga ekish ham samarali ekani aniklangan. ularning aniqlashlaricha, jo'yaklar va pushta qirralarida qish davridagi ob-havoning o'zgaruvchan omillari ta'sirida tuproq sathi yaxshi strukturalanadi va yog'inlar yoqqanda tuproq 2— 3 baravar kam qatqaloqlanadi, tuproq harorati tekis dalada joylashgan ekinlardagiga nisbatan 1,1—3,9°s yuqori bo'ladi. keyinchalik__tuproqqa ishlov bernish yo'li bilan issiqlik rejimi yaxshilanadi. chunki yumshatilgan tuproqqa quyosh energiyasi kuproq singiydi. shuning uchun g'o'za va boshqa qishlok xo'jalik ekinlarini o'stirishda qator oralariga kuprok, (bot-bot) va chuqurroq ishlov berish tavsiya etiladi. torf, gung sochib mulchalash za polietilen plyonka yopish kabi agrotexnika usullari issiqlik …

5 / 25

qi 5- 1(gs). bundan tashqari tuproqdagi issiklikni saqlab qolish uchun tuproqqa go'ng solinadi, bunda tuproq unumdorligi oshishi bilan bir qatorda go'ngning chirishi natijasida ko'p miqdorda issiqlik ajraladi. chunonchi bir tonna go'ng chiritilganda 4- 5 mln. kkal issiqlik ajraladi. aksari hollarda baland poyali o'simliklardan iborat to'siqlar ham qishda tuproqdan issiqlik yuqolishini kamaytirishga yordam beradi. himoyalangan tuproq zaminlarida tuproq va havoning issiqlik rejimini tartibga solish ayniqsa oson. bu joylarda quyosh nurlari bilan isitishdan tashqari, turli organik materiallardan iborat bioyoqilg'ining yonishidan ajralib chiqadigan issiqlikdan ham foydalaniladi (texnikaviy isitish). issiqonalar, gulxonalardagi issiqlikni saqlab turish uchun ularning ustiga oyna. plyonka va boshqa shaffof materiallar qoplanadi. issiq (termik) suvlar bilan sug'orish va isitish qo'llanadi. havo havodagi kislorod o'simliklarning nafas olishi va oziqlanishi uchun zarur. kislorod tuproqning aerob mikroflorasi uchun ham kerak. har qanday tirik organizm kabi o'simliklar ham kislorod bilan nafas oladi, unda kechadigan fotosintez jarayonida organik modda hosil bo'lishida esa karbonat angidrid gazidan foydalanadi. shu …

6 / 25

angidrid gazi, suv va issiqlik energiyasi o'simlik hayoti uchun zarurdir. uglerodni o'zlashtirish jarayonida o'simlik quyosh energiyasini ham yutadi, nafas olishda esa mazkur energiyani issiqlik tarzida ajratadi.. havoni karbonat angidrid bilan tuyintirish vositasida o'simliklarda kechadigan fotosintez jarayoni jadallashtiriladi, bu esa hosildorlikning ortishiga olib keladi. himoyalangan tuproqlarda havoni tartibga solib turish uchun qattiq karbonat angidrid "quruq muz” briketlaridan va suyuq karbonat angidridli ballonlardan foydalaniladi, maxsus gorelkalarda tabiiy gaz yoqiladi yoki go'ng to'la bochkalar o'rnatiladi. yuqorida aytib o'tilganidek tuproq havosida karbonat angidrid gazi kontsentratsiyasining yuqori bo'lishi o'simliklar va tuproq mikroflorasi uchun noqulay sharoitni vujudga keltiradi. shu bois tuproq havosi tarkibini tartibga solib turish uchun tuproqni muttasil yumshatib turish, qatqaloqni yuqotish, tuproqlarda zaxni qochirish va melioratsiya ishlari olib borilishi kerak. ortiqcha namni yuqotishga qaratilgan usullarning hammasi tuproq havosi tarkibini yaxshilaydi. o'cimliklapninr er usti qismi tabiiy sharoitla kislorodga muhtoj bo'lmaydi. chunki atmosfera havosida u etarli miqdorda mavjuddir (20,81%). ammo yuqori hosil olish uchun erga yaqin …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo'jaligi ekinlarning hayot omillari"

prezentatsiya powerpoint 5-mavzu: qishloq xo'jaligi ekinlarning hayot omillari reja: 1. o'simliklar uchun zarur sharoitlar. 2. tuproq unumdorligi va uning madaniyligi. 3. deqonchilik qonunlari. tayanch so'zlar: kosmik omil, ozuqa elementlar, fotosintez, organik sintez, kraxmal, oqsil, unumdorlik, haydalma qatlam. efemer, efemeroid, parazit, tugunak, ildizbachkilar, kultivator, gerbisid, simazin. o'simlik tirik organizmdir, chunki u oziqlanadi, nafas oladi, o'sadi, rivojlanadi va urchiydi. uning hayoti esa atrof muhit bilan chambarchas bog'liqdir. o'simlik uchun yorug'lik, issiqlik, havo, suv va oziqa hayotining dastlabki davridayoq kerak bo'ladi. yorug'lik, issiqlik va havo omillari hozirgi vaqtda inson tomonidan qisman bo'lsada tartibga solib turiladi. suv va oziqani o'simliklar tuprok, o...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "qishloq xo'jaligi ekinlarning hayot omillari", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo'jaligi ekinlarning h… PPTX 25 pages Free download Telegram