o'zbekiston respublikasi aholisining eng muhim yuqumli bo'lmagan kasalliklari profilaktikasining gigienik jihatlari

DOCX 15 pages 38.1 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
o'zbekiston respublikasi aholisining eng muhim yuqumli bo'lmagan kasalliklari profilaktikasining gigienik jihatlari. salomatlikni bevosita turmush tarziga bog'liqligi. qadimda,tibbiyot kasbiy faoliyatga aylangunga kadar odamlar turmush sharoiti va turmush tarzini salomatlikka ta'sirini kuzatganlar. keyinchalik shifokorlik kasbi bilan shug'ullangan kishilar o'z mijozlariga dori-darmon bilan bir qatorda kasallik davrida o'zini qanday tutish, ovqatlanish, dam olish haqida maslahatlar bera boshlaganlar. aholi salomatligiga ta'sir etuvchi, uni belgilovchi o'zgaruvchan, sotsial sharoitlarning, omillarning turli-tumanligi, murakkabligi tufayli insonlarning urf-odati, hatti - harakati, haetiy faolligini salomatlik ko'rsatkichlariga ta'sirini, ayniqsa birgalikda ta'sir etuvchi omillarni inobatga olgan holda, ijtimoiy-gigienik tadqiqotlarni o'tkazish talab etiladi. bundan tashqari, aholi salomatligi ayrim kursatkichlar, indekslar bilangina baxolanib qolmasdan u murakkab, kompleks sistemalar yig'indisidan iborat. uning uchun esa klinik, psixologik, sotsiologik, sanitariya-gigienik, matematiko - statistik bir so'z bilan aytganda kompleks sotsial gigienik va klinikosotsial tadqiqot usullaridan foydalanish lozim. bunday tadqiqot uslublar faqat aholi, uning ayrim guruhlari salomatligiga ta'sir etuvchi sotsial omillarni xar tomonlama tulik tahlil etishga imkon yaratibgiga qolmasdan, …
2 / 15
qotlar juda kam o'tkazilgan. xavfli omillar – kasallik rivojlanishini oshiruvchi uning kuchayishiga va og'ir oqibatlarga olib keluvchi ishlab chiqarish va atrof muhitning biologik, genetik, ekologik, ijtimoiy xarakterga ega bo'lgan sog'liq uchun xavfli omillar. endi yuqumsiz kasalliklarning xavfli omillarini ko'rib chiqamiz. ma'lumotlar tahliliga ko'ra, evropa va shimoliy amerikaning 25dan 65 yoshgacha bo'lgan aholi guruhlari orasida quyidagi xavfli omillar keng tarqalgan; muntazam chekish (29-56 % aholi), yuqori qb (15-60% aholi), giperxolesterinemiya (45-80 %), ortiqcha tana vazni (11-38 %). chekish nafaqat o'sma kasalliklari, balki yurak qon tomir kasalliklarining yuzaga kelishida ham xavfli omil hisoblanadi. hozirgi vaqtda chekishga barham berish rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlarda aholini sog'lomlashtirishda samarali chora tadbirlardan biri hisoblanadi. ko'pchilik davlatlarda (finlyandiya, islandiya, janubiy irlandiya, kanada va b.) chekishga qarshi kurashga qaratilgan kompaniyalar tashkil etilgan, u aholi salomatligini yaxshilashga va chekuvchilar sonini kamaytirishga olib keldi. jsst 1980 yil chekishga qarshi kurash uchun “chekish yoki salomatlik...” devizi ostida kompaniya tuzgan edi. chekish sog'liqqa …
3 / 15
a yomon tasir ko'rsatadi; · chekuvchi ayollarning homiladorlik paytida homila o'sishi susayadi va tug'ilganda chekmaydigan ayollarning chaqaloqlariga nisbatan o'rtacha 200 g kam tug'iladi, tug'ilayotgandagi tana vazni va chekayotgan sigaret soni orasida teskari korrelyatsion munosobat kuzatiladi; · homiladorlik paytida chekish chaqaloqlarda tug'ma kasalliklar rivojlanish xavfini oshiradi; · homiladorlik paytida chekish perinatal o'lim sonini oshiradi; · onaning chekishi nafasni sekinlashtirib va yurak qisqarishini tezlashtirib homilaga salbiy tasir ko'rsatadi; · chekuvchi ayollarda vaqtidan oldin tug'ish va beixtiyor abort ehtimolligi yuqori; shunday qilib, noinfektsion kasalliklar profilaktikasida chekishga qarshi kurash muhim o'rinda turish kerak. ilmiy tahlil shuni ko'rsatadiki, aholi orasida chekuvchilar sonini kamaytirish bilan yurak qon tomir kasalliklariga qarshi kurashda 50 % muvafaqqiyatga erishish mumkin. chekish to'xtatilsa 10 yildan keyin yurak qon tomir patologiyasi rivojlanish xavfi chekmaydiganlar bilan teng bo'lib qoladi. jsst fikricha; chekishga qarshi kurash dasturlari quyidagi vaziyatlarga asoslanishi kerak; 1-chi chekmaydigan odam jamiyatda yaxshi hulqli hisoblanishi va har doim qo'llab quvvatlanishi kerak; 2-chi …
4 / 15
bilan muvofiqlashtirilganligi (oqsillar, yog'lar, vitaminlar, uglevodlar, mikroelementlar); · ovqat iste'mol qilish rejimi va sharoiti. sog'lom ovqatlanish, ortiqcha ovqatlanish, etishmaydigan ovqatlanishlar tafovut qilinadi. sog'lom ovqatlanish –urf - odat, an'anani hisobga olib turli aholi guruhlarining ratsional ovqatlanishida ilmiy asoslangan, ehtiyojini qondirishni ta'minlaydigan kasalliklar profilaktikasi va sog'liqni mustahkamlashga yordam beradigan, turli ovqat mahsulotlarini iste'mol qilishga asoslangan ovqatlanish. shaxsga nisbatan, sog'lom ovqatlanish ratsional ovqatlanishning sinonimi sifatida qaraladi. ortiqcha ovqatlanish – bu ovqat mahsulotlarini sistematik haddan tashqari iste'mol qilish (masalan: tuz, yog', qandlar va boshq.) yoki ovqat ratsionining energetik sig'imi jismoniy talabga to'g'ri kelmasligi. etishmaydigan ovqatlanish – miqdor jihatidan kam yoki sifati past ovqat moddalari yoki alohida komponentlarni qabul qilish, ovqat ratsionining kaloriyasi fiziologik ehtiyojni qondirmaydi. ijtimoiy muhim, surunkali noinfektsion kasalliklarning tarqalishida keragidan ortiq ovqatlanish alohida xavf tug'diradi. u yurak qon tomir, oshqozon - ichak, o'pka bronx tizimi, modda almashinuv kasalliklari, tayanch harakat a'zolari, xavfli o'sma kasalliklarini yuzaga keltiradi. ma'lumotlarga ko'ra sabzavot va kletchatkalar ko'p …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston respublikasi aholisining eng muhim yuqumli bo'lmagan kasalliklari profilaktikasining gigienik jihatlari"

o'zbekiston respublikasi aholisining eng muhim yuqumli bo'lmagan kasalliklari profilaktikasining gigienik jihatlari. salomatlikni bevosita turmush tarziga bog'liqligi. qadimda,tibbiyot kasbiy faoliyatga aylangunga kadar odamlar turmush sharoiti va turmush tarzini salomatlikka ta'sirini kuzatganlar. keyinchalik shifokorlik kasbi bilan shug'ullangan kishilar o'z mijozlariga dori-darmon bilan bir qatorda kasallik davrida o'zini qanday tutish, ovqatlanish, dam olish haqida maslahatlar bera boshlaganlar. aholi salomatligiga ta'sir etuvchi, uni belgilovchi o'zgaruvchan, sotsial sharoitlarning, omillarning turli-tumanligi, murakkabligi tufayli insonlarning urf-odati, hatti - harakati, haetiy faolligini salomatlik ko'rsatkichlariga ta'sirini, ayniqsa birgalikda ta'sir etuvchi omillarni inobatga ol...

This file contains 15 pages in DOCX format (38.1 KB). To download "o'zbekiston respublikasi aholisining eng muhim yuqumli bo'lmagan kasalliklari profilaktikasining gigienik jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston respublikasi aholis… DOCX 15 pages Free download Telegram