o’zbekistonning eng yangi tarixi

PPT 63 pages 13.0 MB Free download

63 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.0 MB

File type PPT

Pages 63

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 63

powerpoint presentation o’zbekiston tarixi 1 o’zbekistonning eng yangi tarixi mustaqil o‘zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati. o‘zbekistonning o‘ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo‘li. 5- mavzu reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 2. mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa’y-harakatlar. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. 3. mustaqil taraqqiyotning dastlabki bosqichidagi muammolar. o‘zbekistonning o‘ziga xos taraqqiyot yo‘lining tanlashi. taraqqiyotning “o‘zbek modeli” va uning o‘ziga xos xususiyatlari. o‘zbekistonning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlashga qaratilgan strategiya asoslarning ustuvor yo‘nalishlari. 4. mustaqillik me’yoriy-huquqiy asoslarining yaratilishi. 1992-yil mustaqil o‘zbekiston konstitutsiyasining qabul qilinishi va uning tarixiy ahamiyati. davlat ramzlari. case osmon baravar rejani berdilar. - bajarasan! – dedilar. - bajarolmayman, - dedi. - bajarasan!! – dedilar. - bajarmayman!! – dedi. - qamalasan!!! – dedilar. - bajardi… bola chaqasi ko’p edi… orden berdilar… rejani oshirib bajargani uchun… …

2 / 63

mahsulotlarini iste’mol qilish jihatidan ittifoqdosh respublikalar orasida oxirgi o‘rinlardan birida turgan. xx asrning 80-yillari oxirida respublikamizda yuzaga kelgan og‘ir ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatni quyidagilarda ko‘rish mumkin: yalpi ichki mahsulot (yim) - bu muayyan davr mobaynida (yil yoki chorak) mamlakatda ishlab chiqarilgan barcha yakuniy tovar va xizmatlarning bozor qiymatidir. yim mamlakat ichidagi ishlab chiqarish hajmini, ya’ni mamlakatning geografik chegarasi doirasida ham fuqarolar, ham chet elliklar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar miqdorini o‘lchaydi. bunda mamlakatning geografik chegarasi tashqarisida mamlakat fuqarolari tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar hisobga olinmaydi. masalan, amerikalik biznes maslahatchisining meksikadagi mehnat daromadi aqsh yimga emas, balki meksika yimga qo‘shib hisoblanadi. xuddi shu kabi, aqshda ishlayotgan yapon kimyo muhandisining daromadi yaponiyaning yimda emas, balki qo‘shma shtatlarining yimda hisobga olinadi. yalpi milliy mahsulot (ymm) - ma’lum bir muddat davomida vujudga kelgan (odatda bir yil), mamlakat rezidentlari tomonidan mamlakat ichi yoki tashqarisida ishlab chiqarilgan yakuniy tovar va xizmatlar. ymm joylashgan joyidan qat’i nazar, mamlakat rezidentlari tomonidan ishlab …

3 / 63

‘rtadan yuqori bo‘lgan mamlakatlar (bu yalpi milliy daromad (yamd) 4516 dollardan 14005 dollargacha bo‘lgan) qatorida; aholi jon boshiga daromadlar darajasi o‘rtadan quyi (pastga yaqin o‘rta) bo‘lgan guruh (1146 – 4515 aqsh dollari) da o‘zbekiston (3,379) dan tashqari qirg‘iziston (2,405) va tojikiston (1,367) ham bor. 1943-yilda qorachoylar, qalmiqlar (qorachoy assrda (avtonom respublika) yashovchi qorachoylar 1943-yil 12-oktyabrda; qalmiqiya assrda yashovchi qalmiqlar 1943-yil 27-dekabrda), 1944-yilda esa chechenlar va ingushlar, bolqorlar, qrim-tatarlar, mesxeti turklar (ahiska turklari), kurdlar va xemshinlilar (chechen-ingush assrda yashovchi chechenlar va ingushlar 1944-yil 29- yanvarda; bolqor assrda yashovchi bolqorlar 1944-yil 24-fevralda; qrim assrda yashovchi qrim-tatarlar 1944-yil 10-mayda, 1944-yil 31-iyul kuni sssr mudofaa ishlari bo‘yicha davlat qo‘mitasi №6279 raqamli «mutlaqo maxfiy» qarorida gruziya ssr janubida, sssrning turkiya bilan chegara hududlarida yashovchi mesxeti turklar, kurdlar va xemshinlilarni o‘zbekiston, qozog‘iston va qirg‘iziston hududiga) quvg‘in qilinadi. surgun qilinganlarni go‘yoki vatanga xiyonat qilishda ayblashgan. qrim-tatar, chechen, ingush, qalmiq, bolqorlar nemislarga josuslik qilishda ayblangan bo‘lsa, mesxeti turklar, …

4 / 63

halok bo‘ladi. quvg‘in qilingan mesxeti turklarning umumiy soni 115,5 ming nafar bo‘lgan. ularni avvaliga maxsus baraklarga, palatkalarga joylashtirishadi. farg'ona voqelariga oid ma'lumotlar farg'ona voqealarida mingga yaqin kishi jarahotlanishi. sakkiz yuzga yaqin uyga o't qo'yilishi. davlat va jamoat idoralariga zarar keltirilish. ommaviy to'polon va chiqishlarda o'ttiz mingga yaqin odam ishtirok etishi. etkazilgan ziyon bir necha mlndan oshib ketishi. o'zbek milliy liboslarini kiyib olgan boshqa millat vakillari maxsus tayyorgarlik asosida mesxeti turklari va boshqa millat vakillariga qarshi ig'vo va bo'xtonlarni tarqatib, sodda olomonni g'alayonga keltirishga uringan va bunga bir muncha erishgan ham. xx asrning 80-yillar oxirlarida iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy inqiroz jarayonlarining kuchayishi va betayinlikni avjiga chiqishi; 1989 yil may oyi oxirlarida farg'ona (vodiysida) viloyati janjal to'polonlar alangasida qolishi; (toshloq tumani, marg'ilon va qo'qonda) maqsad: o'zbekistonda beqaror vaziyatni vujudga keltirish, butun o'rta osiyoda fuqarolar urishi, qonli fojialarni vujudga keltirish, shu tariqa sobiq ittifoqni saqlab qolishga urinishdek g'oyaviy-mafkuraviy maqsadlar yotgan edi. farg'ona voqealarining tub sabablari …

5 / 63

fari jarohat olgan, 137 nafar ichki qo‘shinlar va 110 nafar militsiya xodimlari ofitserlar yaralangan, ulardan biri (t.suvanqulov) vafot etgan; 735 (757/650) ta xonadon, 28 (27) ta davlat obyektlari va 275 ta transport vositalari yoqib yuborilgan. 18-iyunga qadar farg‘ona viloyatidan rsfsrning 6 ta viloyatiga havo yo‘llari bilan 16282 nafar mesxeti turklar olib ketilgan. toshkent, yangiyo‘l, chirchiq (toshkent viloyati) da va ishtixon (samarqand viloyati) da ham norasmiy mitinglar uyushtirilgan. turklar o‘rtasida vahima kuchayib, ularning ko‘pchiligi zo‘ravonlik qurboniga aylanishdan qo‘rqib, ishga chiqmay qo‘ydi. qator tumanlarda hokimiyat jamoat tartibini saqlashga qaratilgan qo‘shimcha choralar ko‘ra boshladi. aholining aksariyati turklardan iborat bo‘lgan bo‘ka tumanidagi yo‘llarda nazorat-tekshiruv punktlari o‘rnatilib, turk mahallalari qattiq himoyaga olindi. sirdaryo viloyatida beqarorlik va tartibsizlikni keltirib chiqarishga uringan mahalliy aholi vakillari hibsga olindi. aynan shu kunlarda o‘zbekiston kompartiyasi mkning birinchi kotibi r.nishonovni 1989-yil 6-iyunda sssr oliy sovetining millatlar kengashi raisi etib saylaydilar va endi u lavozimiga ko‘ra doimo moskvada bo‘lishi kerak edi. shu …

6 / 63

zirgi rahbarlar xuddi shu deportatsiyani qonli tarzda takrorlab, rossiya federatsiyasining tashlandiq yerlarini oʻzlashtirish uchun xalqimizni koʻchirib keltirdilar”. “…1989-yil 10- yoki 11-iyun kunlari siyosiy byuroda o‘zbekiston kompartiyasi mkning birinchi sekretari to‘g‘risidagi masala ko‘rilayotgan edi. muhokama bepisandlik ruhida olib borilayotgan edi. beandisha tanbehlar, o‘rinsiz gaplardan keyin men minbardan turib gorbachevga murojaat qildim: «mixail sergeyevich! mening nomzodimni qaytaring. bu yerda kimlarnidir qoniqtirmayotganimni ko‘ryapman. rafiq nishonovni olti oy muddatga o‘z lavozimida qoldirishingizni so‘rayman. u tartib o‘rnatganidan keyin bugungi masalaga yana qaytishimiz mumkin. menga esa ketishimga ruxsat bering». gorbachev meni to‘xtatishga urindi. men esa, «meni ko‘ndirishga urinmang. men uchun hamma narsa ravshan. ketishimga ruxsat bering» dedim. «qaroringiz qat’iy ekan, boraqoling», dedi gorbachev. men toshkentga uchib ketdim va zavodga qaytishga qaror qildim. oilam uncha katta emas. bir kunimni ko‘rarman. biroq, ikki kundan keyin uyimga nishonov qo‘ng‘iroq qilib, moskva mening nomzodimni ma’qullaganini aytdi. 23-iyun kuni o‘zbekiston kompartiyasi mkning plenumida men birinchi sekretar etib saylandim». vaziyatni oqilona baholagan …

7 / 63

markaz bilan kelishmasdan turib, sug‘oriladigan yerlarning ma’lum bir qismini kolxoz va sovxozlarning tasarrufidan chiqarish to‘g‘risidagi bunday qaror, islom karimov tomonidan amalga oshirilgan jasoratli harakat edi. mustaqillik shakllari siyosiy mustaqillik o'zbekiston siyosiy mustaqilligining asosiy belgilari quyidagilardan iboratdir: 1) davlatimizning dunyo mamlakatlari orasida huquqiy maqomini belgilovchi asosiy qonuni - konstitutsiyasining mavjudligi; 2) davlatning bo'linmas hudud va daxlsiz chegaralariga, ya'ni—dunyo xalkdari o'rtasida makon va zamonga egaligi; 3) davlatning suveren hokimiyatga egaligi va u demokratik tamoyillar asosida tashkil etilib, uch asosiy tarmoqqa - qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi, sud hokimiyatiga bo'linganligi; 4) davlatni har qanday tajovuzlardan himoya qiluvchi kurolli kuchlarining borligi; 5) davlatning milliy manfaatlarini o'zida ifodalagan, umuminsomiylik printsiplariga asoslangan qonunlari, kodekslari va boshqa normativ – huquqiy hujjatlarining mavjudligi; 6) davlatning o'z ramzlari - bayrog'i, gerbi, madhiyasi va poytaxtiga ega ekanligi; 7) o'zbek xalqining referendumlar orkali davlatni boshqarish ishida bevosita va faol qatnashishi; 8) davlatning xalqaro maydonda mustaqil tashqi siyosat yurgizishi va boshq. birinchi prezident …

8 / 63

ik sari qo'yilgan qadamlar quyidagilardan iborat: 6. 1991 yil 21 avgustda favqulodda holat davlat qo'mitasining o'zr konstitutsiyasi hamda qonunlariga zid keladigan qarorlari va farmonlari noqonuniy deb e'lon qilindi. 7. 1991 yil 25 avgust respublika ichki ishlar vazirligi va davlat xavfsizligi qo'mitasi qonuniy ravishda o'zbekiston tasarrufiga olindi. 8. 1991 yil 26 avgustda o'zbekiston davlat mustaqilligi to'g'risida qonun loyihasini tayyorlash hamda 31 avgustda oliy kengash sessiyasini chaqirishga qaror qilindi. 1991 yil 28 avgustda o'zbekiston kompartiyasi markaziy qo'mitasi markaziy nazorat qo'mitasi bilan birgalikda qo'shimcha plenumi chaqirib, unda o'zbekiston kompartiyasi kpss mk bilan har qanday aloqasini to'xtatishga, kpssning barcha tashkilotlaridan chiqishga, uning markaziy organlaridan o'z vakillarini chaqirib olishga qaror qildi. birinchi prezident i.a. karimov boshchiligida mustaqillik sari qo'yilgan qadamlar quyidagilardan iborat: 10. 1991 yil 31 avgustda o'zbekiston oliy kengashining xii chaqiriq navbatdan tashqari 6-sessiyasi o'z ishini boshladi. ana shu sessiyada 3 ta tarixiy hujjat qabul qilindi. 1) oliy kengash “o'zbekiston respublikasining davlat mustaqilligini e'lon …

9 / 63

mangiz xabardorsiz. bugun mamlakatimizda birinchi marta keng nishonlanayotgan ana shu bayram ma'naviy hayotimizdan mustahkam va munosib o'rin oladi, deb ishonaman. til – millat ruhini yuksaltiruvchi buyuk kuchdir. abdulla avloniy hurmatli yurtdoshlar! bugungi kunda biz yangi o'zbekistonni, yangi renessans poydevorini barpo etishdek ezgu maqsadlarimizga erishishda, hech shubhasiz, ona tilimizning hayotbaxsh qudratiga tayanamiz. chunki, necha asrlar osha ajdodlarimizdan bizga bezavol o'tib kelayotgan ona tilimizning ravnaqi va istiqboli haqida qayg'urish – bu millatning o'zligini anglashi, uning ma'naviy kamolotini yuksaltirish uchun kurash demakdir. davlat tilining obro'-e'tibori – butun xalq, butun jamiyatning obro'-e'tiboridir. hozirgi vaqtda er yuzida o'zbek tilida so'zlashuvchilar soni qariyb 50 million kishini tashkil etishi uning dunyodagi yirik tillardan biriga aylanib borayotganidan dalolat beradi. ayni vaqtda yurtimizda istiqomat qilayotgan barcha millat va elatlarning madaniyati va urf-odatlarini, xususan, ularning ona tillarini rivojlantirish uchun ham zarur sharoitlar yaratilmoqda. turli hududlarda tashkil etilgan 155 ta milliy madaniyat markazlari ana shu maqsadlarga xizmat qilmoqda. ko'plab ta'lim-tarbiya maskanlari, …

10 / 63

ifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi farmoniga ko'ra, 21 oktyabr sanasi “o'zbek tili bayrami kuni” deb e'lon qilingan edi. (2018-yildagi the asia foundation sotsiologik tadqiqotlariga ko’ra etnik guruhlar) pashtun 50% tajik 23% hazara 10% uzbek 9% aimak 4% turkmen 3% baloch 2% (pashayi, nuristani, pamiri, arab, etc.) kamida 14 ta 1% afg’oniston etnik guruhlari mamlakatimizda o'zbek tilini zamon talablari asosida rivojlantirish, uning davlat tili sifatidagi o'rni va nufuzini yanada mustahkamlash borasida oldimizda katta va mas'uliyatli vazifalar turibdi. shu maqsadda “davlat tili haqida”gi qonun loyihasining yangi tahriri hamda shu munosabat bilan ayrim qonun hujjatlariga o'zgartish va qo'shimchalar kiritish haqidagi qonun loyihalari tayyorlanib, oliy majlis qonunchilik palatasiga ko'rib chiqish uchun kiritildi. xabaringiz bor, kuni kecha “mamlakatimizda o'zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi prezident farmoni (pf-6084-son 20.10.2020) imzolandi. farmonga muvofiq, o'zbek tilining xalqimiz ijtimoiy hayotida va xalqaro miqyosdagi obro'-e'tiborini tubdan oshirish, unib-o'sib kelayotgan yoshlarimizni vatanparvarlik, milliy an'ana …

Want to read more?

Download all 63 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonning eng yangi tarixi"

powerpoint presentation o’zbekiston tarixi 1 o’zbekistonning eng yangi tarixi mustaqil o‘zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati. o‘zbekistonning o‘ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo‘li. 5- mavzu reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 2. mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa’y-harakatlar. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. 3. mustaqil taraqqiyotning dastlabki bosqichidagi muammolar. o‘zbekistonning o‘ziga xos taraqqiyot yo‘lining tanlashi. taraqqiyotning “o‘zbek mode...

This file contains 63 pages in PPT format (13.0 MB). To download "o’zbekistonning eng yangi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonning eng yangi tarixi PPT 63 pages Free download Telegram