islom dini tarixi va mohiyati

DOCX 24 pages 95.4 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.4 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. xaniflar harakati. 3.islom dini muqaddas manbalari. tafsir ilmi. 4.hozirgi davrda islom sivilizatsiyasining ahamiyati 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qit’asidagi eron, pokiston, afg‘oniston, turkiya, kabi ko‘pgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qit’asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali singari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, sudan, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma’lum bir qismi, evropa qit’asida esa bolqon yarim orolida yashovchi xalqlarning bir bo‘lagi islomga e’tiqod qiladi. islom markaziy osiyo, zakavkaze va shimoliy kavkaz, volgabo‘yi, g‘arbiy sibir va boshqa ayrim rayonlarda yashovchi aholining bir qismi ongi va turmushida mavjud bo‘lib, bu xalqlar turmush tarziga o‘z ta’sirini ko‘rsatib kelmoqda. yer yuzida islomga e’tiqod qiluvchilar, ya’ni musulmonlar qariyb 1,5 milliardga etadi va ular soni jixatidan xristianlardan so‘ng ikkinchi o‘rinda …

2 / 24

d a.s. tug‘ilmasidan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasrib(madina)da vafot etdilar va o‘sha erga dafn etildi. bola sog‘lom va ziyrak bo‘lib o‘sishi uchun arablarda saxroyi ayollardan sut-ona topib emizish odati bor edi. ana shu odatga ko‘ra, bakri qabilasidan bir guruh ayol go‘dak izlab shaharga keladi. muhammad a.s.ga sut-ona bo‘lish abu zuaybning qizi xalimaga nasib etdi. rivoyat qilinishicha, rasulullox xalimaning qo‘ylarini yaylovda boqib yurganlarida ikki oppoq kiyimli kishi kelib u kishining ko‘kraklarini yorishadi-da, ichlaridan bir narsani olib tashlab, kesilgan joyni tikib qo‘yishadi. muhammad a.s.ni ikki oq kiyimli kishi olib ketishayotganini ko‘rgan akalari o‘z onalariga bu xabarni etkazishganida bibi xalima voqea sodir bo‘lgan joyga zudlik bilan etib keladilar. bu vaqtda kichkina muhammad a.s. ranglari bir holatda turgan edilar. keyin ularga bo‘lgan voqeani o‘z og‘izlari bilan gapirib beradilar. shundan so‘ng birovning farzandiga biror shikast etib qolishidan qo‘rqqan xalima bolani o‘z onalariga topshiradi. 6 yoshlarida onalari omina vafot etdi. 8 yoshgacha buvalari abdulmuttalib …

3 / 24

akamlik qilsin”, deydi. ertalab safo tarafidan muhammad a.s. kirib keladilar. uni ko‘rgan olamon “muhammad al-amin (ishonchli muhammad)keldi” deb, xursand bo‘lishadi. u choponini echib, “g‘ora tosh”ni qo‘yib, barcha qabila boshliqlarini cho‘ponni baravariga ko‘tarishga buyuradi va o‘zi qoratoshni joyiga qo‘yadi. muhammad o‘zining zukkoligi bilan qabilalar o‘rtasida chiqishi mumkin bo‘lgan nizoning oldini oladi. muhammad 40 yoshga etganida ko‘proq tarkidunyochilikni qo‘msaydigan bo‘lib qoldi. makkaning 3 mil yuqorisidagi xiro tog‘ida joylashgan g‘orga ketar va ramazon oyini u erda kechirib, ibodat qilardi. g‘amlagan ozuqalari tugagach bibi xadicha oldiga qaytar, bu erda bir oz qolib, yana o‘sha g‘orga ketar edi. uerda o‘zlarini sukunatga berib, chuqur o‘yga tolar edilar. g‘oyibdan quloqlariga “sen alloxning elchisisan” degan tovushlar tovushlar eshitilar edi. tush - xayollari to‘g‘ri chiqayotgandek edi. milodning 610 yilida ramazoni sharif oyida payg‘ambar a.s. odatga ko‘ra, yana xirodagi g‘orga chiqdilar. jamiyatda yuz berayotgan noxaqliklar, insoniyat jabr tortayotgan zalolatdan qutulish - oliy haqiqatga erishish haqida fikr yuritar edilar. xiro tog‘ida …

4 / 24

iy oyatlarni o‘qiy boshladi: “yaratgan rabbing nomi bilan o‘qi! u insonni laxta qondan yaratdi. o‘qi! karami keng bo‘lgan rabbing xaqqi uchunki, u qalam bilan ta’lim berdi, insonga bilmaganlarini o‘rgatdi”. alaq surasining boshidagi bu oyatlar ilk kelgan vaxydir. payg‘ambar a.s. bu oyatlarni qalbga joylab, farishtaning ketidan qaytardilar. shundan so‘ng bo‘lib o‘tgan voqeadan nixoyatda xayrat va qo‘rquvga tushganlaridan darhol bibi xadichaning xuzurlariga qaytdilar va “meni o‘rab qo‘ying, o‘rab qo‘ying”, dedilar. shundan so‘ng uzoq uyquga ketdilar. uyg‘ongach bo‘lgan voqeani ayollariga so‘zlab berdilar. xadicha buni yaxshilikka yoyib, varaqa ibn navfal nomli avvalgi samoviy kitoblardan boxabar bo‘lgan qarindoshlarining xuzuriga borib bu voqeaning tafsilotini so‘radilar. varaqa bu ko‘ringan farishta muso va iso payg‘ambarlarga vaxyni olib tushgan - jabroil ekanligini aytdi. u yana kelajakda muhammad a.s. o‘z ummatiga payg‘ambar bo‘lishi, bu yo‘lda ko‘p aziyat chekishi, o‘z yurtidan chiqarilishi haqidagi xabarlarni bildirdi. rasululox yashirin da’vatga o‘tdilar. birinchi bo‘lib xadicha bint xuvaylid va amakivachchalari ali ibn abi tolib iymon …

5 / 24

xabashiy, ammor ibn yosir, suxayb rumiy, xabbob ibn arat, abu fakayxa kabi qullar hamda lubayna, naxdiyya, zinnira, ummu abis kabi joriyalar bor edilar. mushriklar usmon ibn affon kabi musulmonlarga qo‘llaridan kelgan azoblarni berishdan chekinmayotgan edilar. payg‘ambarga eng ko‘p dushmanlik qilganlar quyidagilar edilar: abu laxab, abu jaxl, valid ibn mug‘ira, abu sufyon, umayya ibn xalaf, os ibn voil. quraysh ulug‘lari payg‘ambarning alloh elchisi bo‘lganligini tan olgan edilar. ammo hasad yuzasidan unga qarshi chiqar edilar. buni anas abu jahldan islom haqidagi fikrini so‘raganida u bergan javobdan bilsa bo‘ladi: “biz bilan xoshimiylar o‘rtasida qadimdan raqobat bordir. sharafni o‘rtada bo‘lisha olmaymiz. ular ziyofat bersalar, biz ham beramiz. ular xayr-sahovat ko‘rsatsalar, biz ham ko‘rsatamiz; ulardan orqada qolmaymiz. shunday barobar ketayotgan paytimizda ulardan biri o‘ziga ko‘kdan vaxy kelganini xabar beryapti. biz bunga qanday qo‘shila olamiz? valloxi, biz ularning payg‘ambariga ishonmaymiz!..”. musulmon bo‘lmagan makkaliklar ham muhammadning yuksak axloq egasi ekanini tan olar edilar. musulmonlar safi kengayib payg‘ambar …

6 / 24

larini eshitgan boshqa musulmonlar ham bir yildan so‘ng ikkinchi bir guruh holida u erga xijrat etdilar. bu guruhning boshida ja’far ibn abu tolib bo‘lib (alining akasi), ular 80 kishi edilar. xabashiston xalqi va uning podshoxi najoshiy musulmonlar juda yaxshi munosabatda bo‘ldilar. makkaliklar abdumanof urug‘ini abu tolib darasiga qamal qildilar. shundan so‘ng ikki marta habashistonga xijrat qilindi. qamaldan so‘ng xadicha vafot etdi. payg‘ambar toifga xijrat qildilar. makkada “isro va me’roj” voqeasi yuz berdi. dushmanlar rasululloxni o‘ldirishga qaror qilishdi. 2.haniflar harakati. haniflar — islom dini vujudga kelmasdan ilgari arablar orasida yakkahudolik gʻoyasini targʻib qilgan shaxslar. musulmonlar rivoyatiga qoʻra, ular islomgacha arabistonda qabila xudolariga sigʻinishni rad etgan, yakkahudoga astoy-dil ishongan, lekin xristianlikka ham, yahudiylikka ham qoʻshilmagan. muhammad (sav) ham oʻz targʻibotini h.dan biri sifatida boshlagan. qurʼonda ibrohim ham hanif deb nomlangan, uning chinakam yak-kaxudolikka asoslangan dinini muham-mad (sav) tiklagan, deb hisoblanadi. haniflar harakati boshlangan davrda olloh quraysh qabilasining sanami hisoblangan. mazkur harakat ishtirokchilari …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va mohiyati"

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. xaniflar harakati. 3.islom dini muqaddas manbalari. tafsir ilmi. 4.hozirgi davrda islom sivilizatsiyasining ahamiyati 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qit’asidagi eron, pokiston, afg‘oniston, turkiya, kabi ko‘pgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qit’asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali singari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, sudan, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma’lum bir qismi, evropa qit’asida esa bolqon yarim orolida yashovchi xalqlarning bir bo‘la...

This file contains 24 pages in DOCX format (95.4 KB). To download "islom dini tarixi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va mohiyati DOCX 24 pages Free download Telegram