emansipatsiya

PPT 17 pages 10.8 MB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
themegallery powertemplate l/o/g/o barmen_asiana@mail.ru * emansipatsiya er-xotinning mulkiy munosabatlari nikoh kognatlar va agnatlar oila huquqi vasiylik va homiylik * rim oilasi nihoyatda o'ziga xos bo'lgan. shuning uchun gay uni “favqulodda oila” deb atagan. ota unda mutlaq hokim bo'lgan. bolalari, nabira va abiralari uchun ham uning hukmi qat'iy bo'lgan. xotin esa qizlar bilan teng huquqqa ega bo'lgan, xolos. barcha oila a'zolari sui, ya'ni “o'zimizniki” deb yuritilsalar, ota - sui iuris, ya'ni “o'ziga o'zi xo'jayin” deb yuritilgan. rim oilasining ikkinchi xususiyati shundan iborat bo'lganki, unda qon-qarindoshlikka emas, yuridik vaziyatga, huquqiy aloqadorlikka qaralgan va bu “agnatik” holat deb atalgan. ya'ni qon-qarindosh bo'lgan o'g'il-qizlar ham, qarindosh bo'lmagan xotin va asrab olingan farzandlar ham bir xil huquqqa ega bo'lganlar; oilada ularning mavqei bir xil bo'lgan. rim oilasining uchinchi xususiyati shundaki, oilaga, faqat agnatlar, ya'ni biz tushungan ma'nodagi oila a'zolarigina emas, balki qullar, uy hayvonlari, hatto jonsiz narsalar ham kirgan. oila a'zolarining yuridik holati otaning olamdan …
2 / 17
zandlikka olingan bolalar ham agnatlar deb hisoblangan. ona tomondan qarindoshlar “kognat”lar deb atalgan. bunga, avvalo, turmushga chiqish natijasida boshqa oilaga o'tib ketgan qizlar, akalarning singillari kiritilgan. shunday qilib, otadan keyin o'g'il barcha huquqlarni olgan, qiz esa boshqa oilaga o'tib, erining yoki qaynotasining ixtiyoriga (hukmiga) tushib qolgan. bunda faqat ma'naviy qarindoshlik munosabatlari saqlanib qolgan, xolos. biroq u hech qanday huquqiy ahamiyatga ega bo'lmagan. * modestin nikohni “ilohiy va insoniy ittifoq” deb ta'riflangan bo'lsa ham, rim huquqida xristianlardagi singari uni ilohiylashtirish bo'lmagan. nikohlar “cum manu mariti”, ya'ni xotin hukmronligidagi nikoh (yustiniandan avvalgi davrda) va modestin (iii asr) zamonga kelib esa sine manu, ya'ni erkak hukmronligidagi nikohlarga bo'lingan. * rimda nikoh marosimlari turlari non tishlatar odati oddiy nikoh turi tarozi va mis yordamida amalag oshiriladigan nikoh * nikohga kirish uchun quyidagilar talab qilingan: balog'at yoshiga etish o'zlarining va otalarining roziligi har ikki tomonning bu ittifoq – nikoh ekanligini tushunib doimo yodda saqlashi birgalikda …
3 / 17
ladi. unga ko'ra, hayotini hech qanday rasmiy marosimsiz erkak bilan bog'lagan ayol unga tobelikdan ozoddir va xohlagan vaqtida ajrashib ketaverishi mumkin. ammo u bir yilda uch kecha eri oldiga kelib turishi kerak bo'lgan. agar ayol bu shartni buzsa, uning norasmiy nikohi rasmiylashtirilgan va u erkak tobeligiga tushib qolgan. bunday nikohdan tug'ilgan bolalar ham rasmiy nikoh bolalariniki kabi huquqlarga ega bo'lganlar. * xullas, nikoh qoidalarining asosiy vazifasi teng huquqli oila qurish emas, balki unda otaning mutlaq hukmronligini o'rnatish bo'lgan. * “to'g'ri” va “noto'g'ri” nikohlarda ayol ahvolining qanday bo'lishi haqida yuqorida gapirilgan edi. xotin har qanday huquqdan mahrum, eriga tegishli ashyolar qatorida bo'lgan. ba'zan oilaviy kengash chaqirilib, xotinning qarindoshlari ham taklif etilgan, ammo qarorni er chiqargan, u nima desa, shu bo'lgan. xotin agnat sifatida eriga merosxo'r, bolalari bo'lsa, ular bilan birga merosxo'r hisoblangan. o'qimishli, ziyoli yoki badavlat ayollar er asoratiga tushib qolmaslik uchun “noto'g'ri” nikohni tanlaganlar. shu tariqa noto'g'ri nikohlar ko'paya borgan, …
4 / 17
as mol-mulk savdosiga, qarz berish va shunga o'xshash ishlarga aralashmagan. * dos(sep). bizning tushunchamizdagi kelinning sepi rimliklarning parapherna tushunchasiga mos, chunki unda sine manu nikohidagi ayolning mulki nazarda tutiladi va ayol bu mulkni o'zi boshqarishi mumkin bo'lgan. shu bilan birga, mulkni eri (yoki pater familias) ham boshqarishi, undan olingan daromadni esa oilaga ishlatishi mumkin bo'lgan. mulk nobud bo'lsa, culpa concreto (beparvolik aybi) yuzaga kelgan. dos esa – kuyovga beriladigan sep bo'lib, kuyovning nikohdagi hayotini engillashtirish uchun berilgan (u katta miqdordagi pul, er maydonlari, podalar va boshqa qimmatbaho narsalar bo'lishi mumkin bo'lgan). otalar farzandlarini uylantirish haqida gaplashganlarida sep masalasi ham kelishib olingan. sep kelinning boshqa buyumlaridan, chunonchi, keyinchalik sotib olgan, sovg'a sifatida kelgan narsalaridan doimo ajralib turgan va endi erining mulki bo'lgan. xotinlarning eridan badavlatroq bo'lish hollari ham ko'p bo'lgan. sep berish odati qadimiy odat bo'lib, uning kelib chiqishi xii jadval qonunlaridan oldin bo'lgan. patritsiylar plebey qizlariga uylanish huquqiga ega bo'lmaganlar. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "emansipatsiya"

themegallery powertemplate l/o/g/o barmen_asiana@mail.ru * emansipatsiya er-xotinning mulkiy munosabatlari nikoh kognatlar va agnatlar oila huquqi vasiylik va homiylik * rim oilasi nihoyatda o'ziga xos bo'lgan. shuning uchun gay uni “favqulodda oila” deb atagan. ota unda mutlaq hokim bo'lgan. bolalari, nabira va abiralari uchun ham uning hukmi qat'iy bo'lgan. xotin esa qizlar bilan teng huquqqa ega bo'lgan, xolos. barcha oila a'zolari sui, ya'ni “o'zimizniki” deb yuritilsalar, ota - sui iuris, ya'ni “o'ziga o'zi xo'jayin” deb yuritilgan. rim oilasining ikkinchi xususiyati shundan iborat bo'lganki, unda qon-qarindoshlikka emas, yuridik vaziyatga, huquqiy aloqadorlikka qaralgan va bu “agnatik” holat deb atalgan. ya'ni qon-qarindosh bo'lgan o'g'il-qizlar ham, qarindosh bo'lmagan xotin va asra...

This file contains 17 pages in PPT format (10.8 MB). To download "emansipatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: emansipatsiya PPT 17 pages Free download Telegram