savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati

DOC 42,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443861916_61607.doc savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati reja: 1. kajava savatlar 2. guldor savat 3. bo’yrachilik o’zbek xaiqi qadimdan o’zining nafosatga boy,asrlar davomida shakllangan va sayqal topgan xalq amaliy san’ati bilan butun dunyoga mashhurdir. shu san’atning noyob turlaridan biri savat to’qish san’atidir.savat to’qish o’zbek xalqining azaliy hunari bo’lib ota-bobolarimiz qadimdan tomorqa va hovli atroflarini shoh-shabbalardan qilingan maxsus to’siq- qo’ralar bilan o’rab kelganlar.har-hil novdalardan turli –tuman savatlar to’qishgan. ularning har biri shakli va ishlatilish joyiga qarab turli nomlar bilan yuritilgan. masalan , kajava savat, non savat, elama savat, qoshiqdon savat, guldor savat, dasturxon savat, to’r savat, uzum savat, bosma savat va boshqalar.qadimdan savat to’quvchilarlarning maxsus do’koni bo’lib, u erda turli-tuman savatlar sotishgan.savatlar har-xil shakl va hajmda, turli maqsadlarda mo’ljallangan bo’ladi. yirik novdalardan to’qilgan savatlar qadimdan qurilishda tuproq, tosh, ganch, qum, g’isht tashishlarda ishlatilib kelingan. nozik novdalardan to’qilganlari esa meva- cheva,non va boshqa narsalar solishda ishlatiladi, kajava savatlar - qadimiy savat turlaridan …

han hamda chidamlidir. savat to’qish uchun novdalarni qirqib olishning o’z muddati va o’ziga xos saqlash texnologiyasi bor. savatchi avval sentyabr va oktyabr oylarida chiviqlarni yig’ib oladi, chunki shu oylarda chiviqlar yaxshi pishib etilgan, chidamliligi yaxshi bo’ladi. chiviqlar qirqib kelingandan so’ng ,uni salqin joyda qishning o’ziga yarasha texnologiyasi bor. u ko’rinishda oson,lekin o’z yo’li hamda usullari bor. u kishidan yuqori did, puxta tayyorgarlik hamda mahorat talab etadi. ashurbibi botirova farg’onadagi boshqa savat to’quvchi ustalardan farq qiladi. u non savat, dasturxon savat singari kattaroq, ro’zg’orbob buyumlarni yirik novdalardan siyrakroq qilib to’qib, ba’zi joylarda o’rama usullardan foydalanadi. mayda savatlar, ya’ni gul savat,chok savat,chovli boshqalarni mustahkam nozik mayday chiviqlardan zich qilib to’qiydi. hozirgi kunda ashurbibi botirovaning serjilo va sernaqsh savatlari halqqa manzur bo’lmoqda. uning asarlari kiev, moskva shuningdek, jumhuriyatimizning ko’pgina shaharlarida «badiiy salon» do’konlarida katta talab bilan xarid qilinmoqda. usta ota- bobolarimiz an’analarini davom ettirib, ko’pgina yoshlarga savat to’qishning san’at sirlarini o’rgatmoqda. kelajakda savat …

dindan rivijlanib kelayotgan xalq amaliy san’ati turi. bo’yra bu yaxshi pishgan qamishni pachaqlab po’stini tozalab to’qilgan buyum ,uni gilam ,namat ( kigiz) palos tagidan solishgan. bo’yra to’qiydigan mutaxassislar bo’yrachilar deb yuritiladi. bo’yra palos, gilam va namatlarni tuproq va zaxdan saqlagan, undan to’y va marosimlarda, mevalarni qishda saqlashda, quritishda foydalanilgan. u qop o’rnida ham ishlatilgan. derazalarni qorong’ilatishda parda o’rnida, musulmonlar urf odati bo’yicha dafn marosimida ham bo’yradan foydalanishgan. qadimda qurilishda bo’yra juda ko’p ishlatilgan, imorat tomini yopishda ham ishlatilgan. buxorada x asrda qamishdan juda keng foydalanilgan. qadimda bo’yrachi mahallalar ( tojikcha- bo’yrobofon deb yuritiladi) bo’lgan. bunday mahallalardagi har bir oila bo’yra to’qish bilan shug’ullangan va bo’yra to’qish bilan shug’ullangan va bo’yralarni bozorlarda maxsus rastalarda sotishgan. « buxoradagi olimxo’ja mahallasida 120 ta oiladan 70 tasi bo’yra to’qish bilan shug’ullangan». shaharlarda qamish kam bo’lganligi uchun bo’yrachilar shahar tashqarisidagi to’qaylardan qamishni o’rib olib kelishgan. qamish kech kuzda to’qaylardan o’roqda o’rilgan. chunki qamish pishgan vaqtida …

bo’yraning bir turi bo’lib qamishni tozalamasdan to’qilgan u faqat tomni yopishda ishlatiladi. qazo bo’ra- musulmonlarning urf- odati bo’yicha dafn marosimida ishlatiladi, odam bo’yi uzunligida bo’ladi. o’lchamiga ko’ra « chor gaz » 5-6 m2 va 1,6 m2 lisi «se gaz» bo’ladi. har yili erkaklar qamishni o’rib kelgandan «o’ryonpayg’ambar » ga atab, keyin qo’y so’yib, qur’on o’qiganlar. shundan so’nggina ishni boshlab yuborganlar. bo’yrachilar bu an’anani asrlar davom ettirib kelganlar. hozirda bo’yraga ehtiyoj kam bolganligi sababli bu kasb asta- sekin yo’qolib ketyapti. foydanilgan adabiyotlar: 1. i. jabborov «o`zbek xalq etnografiyasi» t-1994-52-82-b. 2. t. xo`jayev. k.abdullayev «ajdodlar qiyofasi» turkiston gaz. 92.26.ix. 3. m.rustomov«o`zbekiston etnografiyasi»tosh;1991i-iv jild. 4. ostraumov. n.p. sartu t. 1908. 5. tolstov. s.p. «qadimiy xorazm mad. izlab»t. fan 1957. 6. i. jabborov «o`zbek xalq etnografiyasi». tosh.199487-99 б. u. qaroboyev «o`zbek bayramlari» т. 1991. 7. www.e-tarix.uz

savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati"

1443861916_61607.doc savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati reja: 1. kajava savatlar 2. guldor savat 3. bo’yrachilik o’zbek xaiqi qadimdan o’zining nafosatga boy,asrlar davomida shakllangan va sayqal topgan xalq amaliy san’ati bilan butun dunyoga mashhurdir. shu san’atning noyob turlaridan biri savat to’qish san’atidir.savat to’qish o’zbek xalqining azaliy hunari bo’lib ota-bobolarimiz qadimdan tomorqa va hovli atroflarini shoh-shabbalardan qilingan maxsus to’siq- qo’ralar bilan o’rab kelganlar.har-hil novdalardan turli –tuman savatlar to’qishgan. ularning har biri shakli va ishlatilish joyiga qarab turli nomlar bilan yuritilgan. masalan , kajava savat, non savat, elama savat, qoshiqdon savat, guldor savat, dasturxon savat, to’r savat, uzum savat, bosma savat va boshqalar.qadimdan s...

Формат DOC, 42,5 КБ. Чтобы скачать "savat to’qish san’ati. bo’yra to’qish san’ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: savat to’qish san’ati. bo’yra t… DOC Бесплатная загрузка Telegram