direct-costing tizimi bo'yi chaxarajatlar

PPTX 16 pages 1.6 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: milliy hisoblar tizimida yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichini hisoblash shartlari va usullari mavzu: direct-costing tizimi bo‘yicha xarajatlar hisobini tashkil etish reja: 2 1, «direkt-kosting» tizimining asosiy maqsadi 2, «direkt-kosting» hisobi tizimining asosiy afzallildari quyidagilar 3, direkt-costing haqida umumiy ma’lumot «direkt-kosting» tizimi bo‘yicha xarajatlarni hisobga olish. korxonalarda ishlab chiqarilgan mahsulotlar tannarxini pasaytirish va samarali boshqarish tannarx aniqlashning zamonaviy tizimlarini amaliyotga joriy qilishni taqozo etadi. «direkt-kosting» hisob tizimi ham respublikamiz buxgalteriya hisobi uchun yangi tizimlardan hisoblanib, bugungi kunda iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda keng qo'llanilmoqda. germaniya va avstraliyada mazkur usul «qisman xarajatlar hisobi» deb ataladi. britaniyada u «marjinal xarajatlar hisobi», fransiyada «marjinal buxgalteriya» yoki «marjinal hisob« degan nom larni olgan. 0‘zbekistonda esa «cheklangan, to‘liq bo‘lmagan yoki qisqartirilgan tannarx hisobi» tushunchalari qodlanilib kelmoqda. g‘arb mamlakatlarida marjinal daromad usulidan ishlab chiqarishni (ekstensiv) rivojlantirish modeli o‘rniga yangi model — intensiv rivojlanish modeli sifatida foydalanila boshlandi. «direkt-kosting» tizimi bo‘yicha xarajatlarni hisobga olish. bunday modeldan foydalanish, o‘z navbatida, xarajatlarni …

2 / 16

holda doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlarga bo'lishdan iborat. dastlabki bosqichda tannarxga faqat o'zgaruvchan xarajatlar kiritilar edi, doimiy xarajatlar esa korxonaning moliyaviy natijalariga hisobdan chiqarilar edi. direct-costing-system (bevosita xarajatlar hisobi tizimijning nomi ham shundan kelib chiqqan, keyinroq «direkt-kosting» tizimi shunday hisob tizimiga aylandiki, unda tannarx faqat bevosita o ‘zgaruvchan xarajatlar qismida hisob qilinadigan bo‘ldi. «direkt-kosting» tizimining asosiy maqsadi mazkur nomdagi bir qator shartliliklar ana shundan kelib chiqqan. 70 amaliyotda «direkt-kosting» tizimini turli variantlarda qollash imkoniyati mavjud. bevosita xarajatlar bo'yicha kalkulatsiyalashni ko‘zda tutuvchi klassik «direkt-kosting» tizimida xarajatlarni kalkulatsiyalash o'zgaaivchan xarajatlar bo‘yicha amalga oshiriladi. bunda ishlab chiqarish quvvatlaridan oqilona va to ‘liq quwati bo‘yicha foydalanish xarajatlarini kalkulatsiyalash jarayoniga barcha o‘zgaruvchan xarajatlar hamda umumishlab chiqarish xarajatlarining bir qismi kiradi. bularning barchasi ishlab chiqarish quvvatidan foydalanish koeffitsientiga muvofiq aniqlanadi. «direkt-kosting» hisob tizimida moliyaviy natijalar to ‘g‘risidagi hisobot tizimi quyidagi ko‘rinishda aks ettiriladi jadval ma’lumotlari moliyaviy natijani aiiiqlash tartibidan kelib chiqib «direkt-kosting» hisob tizimi va mahsulotning to‘liq …

3 / 16

^da o'rtasidagi o‘zaro bog'liqlik va munosabatni aniqlash; — zararsizlik nuqtasini belgilash. 8 «direkt-kosting» hisobi tizimining asosiy afzallildari quyidagilar: — mahsulot tannarxini hisoblashdagi soddalashtirish va aniqlik (chunki, tannarx faqat o‘zganivchan xarajatlar qismidagina rejalashtiriladi va hisobga olinadi); — mahsulot turlari o'rtasida doimiy xarajatlarni shartli taqsimlash uchun murakkab hisob-kitoblar qilinmasligi (ular mahsulot tannarxi tarkibiga kiritilmaydi va moliyaviy natijalar hisobidan qoplanadi); — rentabellik darajasi (zararsizlik nuqtasi, sotish hajmi), mahsulot bahosining quyi chegarasini aniqlash imkoniyati; — mahsulotning xiima-xil turlari bo‘yicha rentabellik darajasining qiyosiy tahlil qilish imkoniyati; — mahsulot ishlab chiqarish va sotishning qulay dasturining aniqlash imkoniyati; — o‘zi ishlab chiqargan mahsulot yoki xizmatla-r hamda ularni chetdan sotib olishdagi tanlov imkoniyati. 9 «direkt-kosting» hisob tizimi rahbarlarga korxona miqyosida va turli mahsulotlar bo'yicha matjinal daromadning o‘zgarishiga e’tiborni kuchaytirishga imkon beradi, bunda yuqori rentabelli .mahsulotni aniqlashda sotish bahosi va o ‘zgaruvchan xarajatlar summasi o‘rtasidagi tafovut alohida mahsulotlar tannarxiga doimiy 72 xarajatlarni kiritish natijasida yashirinib qolmaydi, mazkur tizim bozor …

4 / 16

i. shuni nazarda tutish kerakki, to’liq tannarx hisobi tizimida qo‘shimcha xarajatlar taqsimlanmagan summasining bir qismi bir hisobot davridan boshqasiga o‘tadi, shu bois, ularni nazorat qilish sustlashadi. bunday holda «direkt-kosting» tizimi qo‘shimcha xarajatlar taqsimlanishining mehnattalabligini kamaytirishga yordam beradi. shuningdek, «direkt-kosting» tizimining nazariy va amaliy jihatlarini tadqiq qilish unga xos bo‘lgan quyidagi kamchiliklarni aniqlashga imkon beradi: «direkt-kosting» — raqobat kurashida baholarni sun’iy ravishda pasaytirish kuzatilsa, doimiy xarajatlar marjinal daromad hisobidan qoplanishi mumkin bodmaydi, ya’ni korxona zarar ko‘ra boshlaydi. «direkt-kosting» tizimini muxoliflarining fikricha, bu tizim ishlab chiqarilgan mahsulotning to‘liq tannarxini schotlar tizimida aniqlash mushkul. shu bois, tayyor mahsulot yoki tugallanmagan ishlab chiqirishning to‘liq tannarxini aniqlash zarur bodganda shartli-doimiy xarajatlarni qo‘shimcha tarzda taqsimlash talab etiladi; — faqat ishlab chiqarish tannarxi, ya’ni moddalarni qisqartirilgan nomenklatura nuqtayi nazaridan hisob olib borish hisob talablariga javob bermaydi, chunki bunda zaruriy mahsulotning to‘la tannarxi hisob-kitob qilinmaydi. 12 «direkt-kosting» «direkt-kosting» tizimini 0‘zbekiston korxonalarini boshqarishda qodlashning imkoniyatlari va maqsadga muvofiqligini tahlil …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "direct-costing tizimi bo'yi chaxarajatlar"

mavzu: milliy hisoblar tizimida yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichini hisoblash shartlari va usullari mavzu: direct-costing tizimi bo‘yicha xarajatlar hisobini tashkil etish reja: 2 1, «direkt-kosting» tizimining asosiy maqsadi 2, «direkt-kosting» hisobi tizimining asosiy afzallildari quyidagilar 3, direkt-costing haqida umumiy ma’lumot «direkt-kosting» tizimi bo‘yicha xarajatlarni hisobga olish. korxonalarda ishlab chiqarilgan mahsulotlar tannarxini pasaytirish va samarali boshqarish tannarx aniqlashning zamonaviy tizimlarini amaliyotga joriy qilishni taqozo etadi. «direkt-kosting» hisob tizimi ham respublikamiz buxgalteriya hisobi uchun yangi tizimlardan hisoblanib, bugungi kunda iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda keng qo'llanilmoqda. germaniya va avstraliyada mazkur usul «qisman xarajatl...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "direct-costing tizimi bo'yi chaxarajatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: direct-costing tizimi bo'yi cha… PPTX 16 pages Free download Telegram