yerqimirlash

PPTX 15 pages 125.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

bino va inshootlar zilzilabardoshligi faniga kirish. kirish. zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy kuchlar taʼsirida sodir boʻladigan silkinishlar tektonik zilzilalar deyiladi. ular yer qaʼridagi harakat va jarayonlarning mahsuli boʻlib, bu jarayonlarning kinetik quvvat tarzida sarflanish oqibatidir. vulqoniy va oʻpirilish zilzilalari tabiatda juda kam sodir boʻladi. ular kuchi jixatidan tektonik zilzilalarning eng kuchsizi bilan tenglashadi. yer sharida sodir boʻladigan zilzilalar soni yil davomida bir necha yuz mingga yetishi mumkin. shulardan aksariyat koʻpchilik qismi seysmograflargina sezadigan kuchsiz zilzilalar boʻlib, odamlar sezadiganlari bir necha mingga yetadi. xalq xoʻjaligiga zarar yetkazadigan zilzilalar esa bir necha oʻndan bir necha yuztagacha boʻlishi mumkin. bir yil davomida sodir boʻlgan hamma zilzilalar natijasida taxminan 0,510" j kinetik quvvat ajralib …

2 / 15

ogʻi boʻylama toʻlqinlar r harfi (birinchi toʻlqin), koʻndalang toʻlqinlar s harfi (ikkinchi toʻlqin) bilan belgilanadi. bulardan tashqari, yer yuzasida paydo boʻladigan yuza toʻlqinlar (l) mavjud. toʻlqinlar har xil tezlik bilan tarqaladi. eng tez tarqaluvchi toʻlqin boʻylama toʻlqin boʻlib, muhitda taxminan bino ichidagi odamlarning koʻpchiligi sezadi. koʻndalang toʻlqin esa oʻrtacha 5 km/s tezlikda, yuza toʻlqinlar esa eng sekin tezlikda tarqaladi. qayd qilingan toʻlqinlarning yozuviga qarab zilzila stansiyagacha boʻlgan masofani aniqlash imkonini beradi. shu maqsadda koʻndalang va boʻylama toʻlqinlar orasidagi vaqtning uzoqligiga bogʻliqligi har xil hudud uchun oʻrganiladi. mavzu: zilzilani aniqlovchi qurilmalar. reja : kirish. 1. zilzilaning yuzaga kelish sabablari. 2. zilzilani aniqlovchi qurilmalar. 3. golitsin seysmografi. zilzilaning yuzaga kelish sabablari. yer silkinishi yuzaga kelish sabablariga koʻra quyidagi guruhlarga boʻlinadi: tektonik zilzilalar; vulqon zilzilalari; agʻdarilish, oʻpirilish zilzilalari; texnogen (insonning muhandislik faoliyati bilan bogʻliq) zilzilalar. yuqorida qayd etilgan yer silkinishi turlari ichida katta maydonga tarqaladigani va eng ko'p talofat keltiradigani tektonik yer silkinishidir. …

3 / 15

rga, boshqalari esa vertikal harakatlarga nisbatan sezgir boʻladi. toʻlqinlar harakatlanuvchi qogʻoz tasma ustidagi qalam bilan qayd etiladi. shuningdek, harakatlarni xotirasida olib qoladigan qurilmalarida qayd etuvchi elektron seysmograflar (qogʻoz tasmasiz) mavjud. tokio muzeyidagi golitsin seysmografi. golitsin seysmografi. ilk seysmograflar mexanik boʻlgan. ularda korpusning yukga nisbatan tebranishlari richaglar yordamida oshirilgan va dud bosgan qogʻozli barabanda iz qoldiradigan qalamga uzatib berilgan[2]. 1906-yilda rus knyazi boris golitsin elektromagnit induksiya[2] hodisasiga asoslangan birinchi elektromagnit seysmografni ixtiro qildi. bunday seysmografda yukga induktiv gʻaltak biriktirilgan boʻlib, u korpus tebranishida oʻziga biriktirilgan magnitlarga nisbatan harakat qilgan. bu vaqtda elektr toki paydo boʻlib, uning tebranishlari strelka bilan birga oynali galvanometr yordamida fotografik qogʻozga yozib olingan[2]. zilzilaning sabablari va oqibatlari. zilzilalar tabiati reja. 1. zilzilaning sabablari. antropogen omil. 2. zilzilalar tabiati. 3. suvlar ostidagi zilzilzalar . zilzilaning sabablari zilzilalar sabablari ko'pincha halokatli oqibatlarga olib keladi. ular mantiyaga tushadigan siljish plitalarining chetlari bo'ylab zonalarda oqadi. bu yerda sodir bo'layotgan jarayonlar eng …

4 / 15

oliyati bilan tabiiy ofatni keltirib chiqarishi mumkin. zilzilaning sabablari er osti portlashlari, katta suv omborlarining paydo bo'lishi, katta hajmdagi neft va gazning qazib olinishi, buning natijasida yer ostida bo'shliqlar paydo bo'ladi. bu boradagi jiddiy muammolardan biri bu suv omborlarini yaratish va toʻldirish natijasida yuzaga keladigan zilzilalardir. hajmi va massasi jihatidan juda katta, suv ustuni ichaklarga bosim o'tkazadi va jinslardagi gidrostatik muvozanatning o'zgarishiga olib keladi. suvlar ostidagi zilzilalar. okean tubidagi zilzilalar sabablari quruqlikdagi kabi - litosfera plitalarining harakati. ularning odamlar uchun oqibatlari biroz boshqacha. ko'pincha okean plitalarining siljishi tsunamiga sabab bo'ladi. zilzila o'chog'idan yuqorida paydo bo'lgan to'lqin asta-sekin balandlikka ko'tariladi va ko'pincha qirg'oq yaqinida o'n metrga, ba'zan esa ellik metrga etadi. statistik ma'lumotlarga ko'ra, tsunamilarning 80% dan ortig'i tinch okeani qirg'oqlariga tushgan. bugungi kunda seysmik zonalarda halokatli to'lqinlarning paydo bo'lishi va tarqalishini bashorat qilish va aholini xabardor qilish bo'yicha ko'plab xizmatlar mavjud. xavf. biroq, odamlar hali ham bunday tabiiy ofatlardan juda …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerqimirlash"

bino va inshootlar zilzilabardoshligi faniga kirish. kirish. zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy kuchlar taʼsirida sodir boʻladigan silkinishlar tektonik zilzilalar deyiladi. ular yer qaʼridagi harakat va jarayonlarning mahsuli boʻlib, bu jarayonlarning kinetik quvvat tarzida sarflanish oqibatidir. vulqoniy va oʻpirilish zilzilalari tabiatda juda kam sodir boʻladi. ular kuchi jixatidan tektonik zilzilalarning eng kuchsizi bilan tenglashadi. yer sharida sodir...

This file contains 15 pages in PPTX format (125.2 KB). To download "yerqimirlash", click the Telegram button on the left.

Tags: yerqimirlash PPTX 15 pages Free download Telegram