inson ekologiyasi

PPTX 30 pages 5,6 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 5,6 MB

Fayl turi PPTX

Pages 30

Updated Dek 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint mavzu №3. inson ekologiyasi. ifloslanishni boshqarish iqtisodiyoti: umumiy nuqtai-nazar 5.1. aholi sonining o‘sishi va atrof-muhit muammolari 5.2. atrof-muhit va demografik siyosat 5.3. o‘zbekistonda ekologik qonunchilik va uning samaradorligini oshirish 6.1. ifloslantiruvchi taksonomiya. 6.2. atrof-muhit ifloslanishini taqsimlanishi. 6.3. ifloslantiruvchi moddalarga nisbatan siyosat. 6.4. atrof-muhit ifloslanishini turli kimyoviy moddalardan tozalash usullari. 5.1. aholi sonining o‘sishi va atrof-muhit muammolari inson tirik organizm sifatida boshqa tirik jonzotlardan buyuk kuch-qudrati orqali tubdan farq qilishi odamzodni ilm ahli tomonidan alohida bir mavjudot sifatida qarashga majbur etdi. ayniqsa, bunday dunyoqarash xx-xxi asrlarda, ya’ni ilmiy tehnika yutuqlari davriga kelib juda avjiga chiqdi. “tabiat ustidan g‘alabaga” erishgan inson aslida alohida bir “individ” yoki hech kimga bo‘ysunmaydigan “hokim” emas, balki u tabiatning bir bo‘lagi, “tabiat oshhonasining bir anjomidir”. insonni hech qachon tabiatdan va uni o‘rab turuvchi yashash makonidan ajratishning iloji yo‘q. inson yer kurrasining jonli qobig‘i biosfera, yer yuzida yashovchi va tirik organizmlar turkumiga kiruvchi, lekin murakkab hayotiy …

2 / 30

lobi aholi sonining keskin ortishi- «demografik portlash»ga olib keldi. soglasno otsenkam yunfpa, sovokupnoe naselenie planeti previsilo sleduyushuyu chislennost: 1 milliard — v 1820 godu. 2 milliarda — v 1927 godu. 3 milliarda — v 1960 godu. 4 milliarda — v 1974 godu. 5 milliardov — v iyule 1987 goda. 6 milliardov — v oktyabre 1999 goda. 7 milliardov — v oktyabre 2011 goda. 8 milliardov — v noyabre 2022 goda. 3-rasm. aholi sonining ortib borishi yer yuzi aholisi sonining keskin o‘sishi odamlar o‘rtacha umr davomiyligining ortishi, oziq mahsulotlari bilan ta’minlanishining yaxshilanishi,ayrim kasalliklarning tugatilishi, bolalar o‘liminig kamayishi va boshqalar bilan bog‘liqdir. ekologik xavfsizlik – deganda atrof tabiiy muhit holatini organizmlarning hayoti uchun ehtiyojlariga javob bera olishi, yoqi insonlar uchun sog‘lom, toza va qulay tabiiy sharoitga ega atrof-muhit tushuniladi. ekologik xavfsizlikni taminlash uchun har bir alohida davlat ma’lum ekologik siyosatni olib boradi. ekologik tahdidlar deganda atrof-muhit holati va insonlarning hayot faoliyatiga bevosita …

3 / 30

sh bo‘yicha kompleks tadbirlarni amalga oshirish; 4. respublika aholisini sifatli ichimlik suvi, oziq mahsulotlari, dori-darmonlar bilan taminlash; 5. ekologik toza va kam chiqitli texnologiyalarni joriy qilish; 6. ekologiya sohasida ilmiy-texnik salohiyatni oshirish, fan va texnika yutuqlaridan foydalanish; 7. aholining ekologik ta’limi, madaniyati, tarbiyasi tizimini rivojlantirish va takomillashtirishi; 8. ekologik halokatlar, ofatlar, favqulodda vaziyatlar, avariyalarning oldini olish va oqibatlarini tugatish; 9. ekologik muammolarni hal qilishda jahon hamjamiyati bilan hamkorlikni chuqurlatish va boshqalar. 5.2. atrof-muhit va demografik siyosat atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari konstitutsiyaning 50, 54, 55 va 100-moddalarida berilgan. konstitutsiyaning 50-moddasida «fuqarolar atrof-tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lishga majburdirlar» deb ta’kidlanadi. ushbu talabga ko‘ra o‘zbekistonning har bir fuqarosi atrof tabiiy muhitni muhofaza qilishi va tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish talablariga to‘la amal qilishi shartdir. asosiy qonunning 54-moddasiga ko‘ra, jamiyatning iqtisodiy negizlaridan biri bo‘lgan mulkiy munosabatlar bozor iqtisodiyoti qonuniyatlariga mos ravishda e’tirof etiladi. lekin, mulkdor o‘z xohishicha egalik qilishi, foydalanishi va uni tasarruf yetishi hech …

4 / 30

ish chora-tadbirlarini tegishli hududlar bo‘yicha ishlab chiqish, ulardan foydalanish, egallash, ijaralash va mulk sifatida berish huquqini yaratdi, nazorat-javobgarlik mexanizmini takomillashtirishga imkon berdi ilmiy-texnik taraqqiyot va uning bilan bog‘liq tabiiy muhitning buzilishi muhofazani kuchaytirish, alohida resurslardan foydalanishni huquqiy tartibga solish uchun «suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida» (1993); «alohida muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar to‘g‘risida» (1993); «atmosfera havosini muhofaza qilish to‘g‘risida» (1996); «hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida» (1997) va boshqa qonunlar qabul qilingan. mavjud qonunlar va normativ huquqiy hujjatlarda fuqarolarning ekologik huquqlariga katta o‘rin berilgan. ekologiya sohasida huquqbuzarlik sodir etilganda quyidagi ma’muriy jazo choralari qo‘llanilishi mumkin: 1) jarima; 2) ma’muriy huquqbuzarlikni sodir yetish quroli hisoblangan yoqi bevosta shunday narsa bo‘lgan ashyoni musodara qilish; 3) muayyan shaxsni unga berilgan maxsus huquqdan (masalan, ov qilish huquqidan) mahrum yetish. ekologiya sohasidagi ijtimoiy xavfli, og‘ir oqibatlarga olib keladigan qonunbuzarliklar uchun mansabdor shaxslar va fuqarolar jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin. tabiatdan foydalanish talablarini qo‘pol buzish, atrof-muhitning …

5 / 30

arur ta’lim-tarbiya, targ‘ibot ishlarini muntazam olib borish, ommaviy axborot vositalarida bu masalalarni yoritib borish ijobiy natijalarni beradi. 5.3. o‘zbekistonda ekologik qonunchilik va uning samaradorligini oshirish o‘zbekiston respublikasining oliy majlisi tabiatni muhofaza qilish siyosatining asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi, qonun hujjatlarini qabul qiladi va tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining faoliyatini muvofiqlashtirib turadi. tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun haq olishning eng ko‘p-kam hajmini, shuningdek, to‘lovlarini undirib olishdagi imtiyozlarni belgilaydi. shuningdek, hududlarni favqulodda ekologiya holati, ekologiya ofati va ekologiya falokati mintaqalari deb e’lon qiladi va bunday mintaqalarning huquqiy rejimini va jafo ko‘rganlarning maqomini belgilaydi. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi davlatning tabiatni muhofaza qilish siyosatini amalga oshiradi, ekologiya sohasidagi davlat dasturlarini qabul qiladi, ularning bajarilishini nazorat qiladi, tabiiy resurslarni hisobga olish va baholashni tashkil etadi, ekologiya maorifi va tarbiyasi tizimini yaratadi hamda uning amal qilishini ta’minlaydi. atrof tabiiy muhitni davlat boshqaruvi vazirlar mahkamasi, tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi. bir qator vazirliklar …

6 / 30

mitasi amalga oshiradi. o‘zbekiston respublikasida atrof tabiiy muhitning ifloslanishi va tabiiy resurslar sifatining yomonlashuvi oqibatida zarar yetishi hollarini nazarda tutib korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning mol-mulki hamda daromadlari, fuqarolarning hayoti, salomatligi va mol-mulki ixtiyoriy hamda majburiy sug‘urta qilinadi. 1972-yili stokgolmda atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha o‘tkazilgan birlashgan millatlar tashkiloti (bmt)ning i-umumjaxon konferensiyasida 5-iyun xalqaro tabiatni muhofaza qilish kuni deb e’lon qilingan. 1973-yili londonda dengizlarni neft va boshqa zaharli ximikatlar bilan ifloslanishining oldini olish yuzasidan yangi xalqaro konvensiya qabul qilindi. 1978-yili ashxobodda o‘tgan xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (xtmi) bosh assambleyasida jahon tabiatni muhofaza qilish strategiyasi qabul qilindi. atrof-muhitga inson ta’sirining kuchayishi 1985-yili venada ozon qatlamini muhofaza qilish konvensiyasi, 1992-yili rio-de- janeyroda biologik xilma-xillikni saqlash, iqlimning o‘zgarishi, cho‘llashish bo‘yicha va boshqa konvensiyalarning tuzilishiga sabab bo‘ldi. bmt atrof-muhit muhofazasi masalalariga katta ahamiyat beradi. bmtning 1972-yilda tuzilgan atrof-muhit bo‘yicha maxsus dasturi yunep xalqaro hamkorlikni amalga oshirishda muhim rol o‘ynaydi. 1948-yili tuzilgan nodavlat tashkilot-tabiatni muhofaza qilish …

7 / 30

orlikni yanada rivojlantirish maqsadga muvofiqdir. markaziy osiyoda «orolni qutqarish xalqaro fondi», markaziy osiyo mintaqaviy ekologik markazi va boshqa tashkilotlar faoliyat olib bormoqda. orolbo‘yi aholisini sifatli ichimlik suvi bilan taminlash, ularga tibbiy yordam ko‘rsatish hamkorlikning asosiy masalalaridan hisoblanadi. 6.1. ifloslantiruvchi taksonomiya atmosferada havo doimo aralashib turganligi tufayli uning kimyoviy tarkibi sayyoramizning hamma joyida, asosan, bir xildir. atmosfera o‘zining hajmi bo‘yicha yer sayyorasining qolgan qismlaridan bir necha marta katta bo‘lishiga qaramay, uning massasi yer massasidan 0,000001 ga yaqin qismini tashkil etadi, xolos. atmosferaning yuqori chegarasi deb, shartli ravishda yerning tortish kuchi bilan sayyoraning aylanishi evaziga markazdan intilish kuchi muvofiqlashgan joyi qabul qilingan. bu sathda atmosfera bilan yerning o‘zaro bog‘lanishi yo‘qoladi. hisob-kitoblarga ko‘ra, bu sath ellipsoid yuzaga ega bo‘lib, ekvatorda 42, qutblarda 48 ming km uzoqlikda joylashgan. shunga qaramasdan, atmosferaning deyarli barcha massasi (99 %dan ortig‘i) uning quyi qatlamiga – troposfera va stratosferaga to‘g‘ri keladi. atmosfera balandligi ortishi bilan uning tarkibiy qismi, zichligi, …

8 / 30

atosfera bo‘ylab quyoshning ultrabinafsha nurlari ta’sirida ozon (o3) hosil bo‘ladi. uning ko‘p konsentratsiyasi yerdan 22-25 km balandlikda kuzatiladi. ozon yuqori qalinliklarda ko‘p, o‘rta va quyi kengliklarda kam uchraydi. uning miqdori faslga qarab ham o‘zgarib turadi: bahorda ko‘payadi, kuzda esa kamayadi. undan yuqori ko‘tarilgan sari yerdan 55 km gacha harorat ortib, 3 – 0 oc ga ko‘tariladi. stratosferaning yuqori qatlamida ionosferaga o‘tguncha mezosfera qatlami joylashgan bo‘lib, uning yerdan balandligi 85-95 km gacha boradi. bu qavatda harorat asta-sekin pasayib, 5-9 oc/km va 85-95 km balandlikda o‘zining minimumiga – 100-130 oc ga yetadi. bu qavatdan yuqorida ionosfera yoki termosfera qavati joylashgan bo‘lib, uning qalinligi yerdan 200-300 km gacha yetib boradi. bu yerda harorat yana ortib, 1000 oc atrofida bo‘ladi. ionosfera qavatidan keyin eng yuqori qavat egzosfera qavati keladi. uning eng yuqori chegarasi 2000 km gacha yetib boradi. bu qavatning yuqori qismida atmosferaning asosiy tarkibi neytral vodoroddan, proton va elektronlardan tashkil topgan. begona qo‘shimchalari …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "inson ekologiyasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu №3. inson ekologiyasi. ifloslanishni boshqarish iqtisodiyoti: umumiy nuqtai-nazar 5.1. aholi sonining o‘sishi va atrof-muhit muammolari 5.2. atrof-muhit va demografik siyosat 5.3. o‘zbekistonda ekologik qonunchilik va uning samaradorligini oshirish 6.1. ifloslantiruvchi taksonomiya. 6.2. atrof-muhit ifloslanishini taqsimlanishi. 6.3. ifloslantiruvchi moddalarga nisbatan siyosat. 6.4. atrof-muhit ifloslanishini turli kimyoviy moddalardan tozalash usullari. 5.1. aholi sonining o‘sishi va atrof-muhit muammolari inson tirik organizm sifatida boshqa tirik jonzotlardan buyuk kuch-qudrati orqali tubdan farq qilishi odamzodni ilm ahli tomonidan alohida bir mavjudot sifatida qarashga majbur etdi. ayniqsa, bunday dunyoqarash xx-xxi asrlarda, ya’ni ilmiy tehnika yutuqla...

This file contains 30 pages in PPTX format (5,6 MB). To download "inson ekologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson ekologiyasi PPTX 30 pages Free download Telegram