4.1 iqtisodiyotdashaxsning ko'p funksiyali roli

PPTX 55 pages 7.3 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.3 MB

File type PPTX

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

4-mavzu. shaxsning xulq atvor nazariyasi tayyorladi: abdulazizov ilxomjon i. 4-mavzu shaxsning xulq atvor nazariyasi reja: 1. iqtisodiyotda shaxsning ko'p funksiyali roli 2. iqtisodiy agentlarning psixologik xususiyatlari 3. iste'molchilarning kreativligi va innovatorligi 4. emotsional intellekt. 4.1 iqtisodiyotda shaxsning ko'p funksiyali roli zamonaviy bilimga asoslangan iqtisodiyotda yangi bilimlarning targ`ib etuvchisi va yaratuvchisi bo'lgan shaxsning roli ortib bormoqda, bu esa individual ijtimoiy-iqtisodiy yetakchilik uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi. yetakchilik yo'lida shaxs transformatsiyaning bir necha bosqichlaridan o'tadi. m. sh. magomed-eminovning ishida alohida tur ajratilgan – endotransformatsiya. endotransformatsiya endotransformatsiya bu shaxs o'zgarishining shakli bo'lib, unda shaxs bir yaxlitlikdan ikkinchisiga o'tadi. bunda u ulkan yetuklik, o`z-o`zini to'liq anglash hamda tajribalarini kengaytirish darajasiga yetadi. alohida iqtisodiy agentning nanodarajasi uning turli xil iqtisodiy xatti-harakatlarini o'z ichiga oladi va uning yangi iqtisodiyotdagi rolini tushunish uchun asos yaratadi. ishlab chiqaruvchilar individual iste'molchilar talablariga javob beradigan mahsulotlarni yaratishga majbur bo'lganda, xususiylashtirish jarayoni kuzatiladi. yangi tarmoq jamiyatida iste'molchilar ishlab chiqarish jarayoniga jalb qilinadi, …

2 / 55

r va xizmatlardagi bilimlar mazmuni oshadi. axborot va texnologiya iste'molchilarining o'zlari ishlab chiqaruvchilarga aylanishadi va dominant rol o'ynay boshlaydi. axborot magistralida har bir iste'molchi xabar yaratish va jo'natish, virtual avtomobilni boshqarish, kompyuter ekranida kerakli dizaynni yaratishga muvaffaq bo`ladi va bir vaqtning o'zida ishlab chiqaruvchiga aylanadi. shaxs iste'molchi sifatida psixologik eksperimentlar davomida olimlar voqelikni ob'ektiv idrok etishga xalaqit berishi va noaniqlik sharoitida shaxslarning qaror qabul qilishiga ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan, ayniqsa moliyaviy bozorlarga xos bo'lgan "soxta xotira" fenomeni haqida xulosaga kelishdi. "soxta xotira" fenomeni nano darajadagi individual iqtisodiy agentning moliyaviy xatti-harakatlarini o'rganish kognitiv neyroilm, neyroiqtisodiyot va xulq-atvor iqtisodiyotining ishlanmalariga asoslanadi (j. akerlof, d. kahneman, a. tverskiy, v. smit). 10 individ tejamkor investor sifatida. odamlarning xulq-atvorini real modellashtirish omonatchilar va investorlar xatti-harakatlarining motivlari va omillarini, ularning tavakkalchilikka moyilligini, muayyan moliyaviy strategiyalarni tanlashni chuqur o'rganishni talab qiladi. individ tejamkor investor sifatida. axborot iqtisodiyotida ishlab chiqarish vositalari hamma uchun mavjud bo'lib, ular arzon bo`lib, …

3 / 55

ot ish joyining iqtisodiyoti sifatida ta'riflanadi. ushbu yondashuvning asosini iqtisodiy genetika va evolyutsion iqtisodiyot tashkil etadi, bu esa operativ boshqaruv uchun nanotexnologiyalarni yaratish va qo'llash, mehnat unumdorligini, korxonalar samaradorligini va global miqyosda raqobatbardoshligini sezilarli darajada oshirish imkonini beradi. individ biznes birligi sifatida. p.druker alohida toifani – yuksak intellektual va ijodiy salohiyatga ega “bilim xodimlari”ni bfelgilaydi. shuning uchun har bir ishchining o'ziga xos ko'nikmalari va bilimlarini imkon qadar samarali qilish muhimdir. uning fikricha, tashkilotning bilimlarni o‘zlashtirib, uni tez muomalaga kiritish qobiliyati eng yuqori raqobatdosh ustunlik hisoblanadi.bu jarayonda har bir xodimning xo‘jalik birligi sifatidagi o‘rni muhim. 15 individ biznes birligi sifatida. yangi iqtisodiyotning muhim xususiyati bu ham ish beruvchi, ham ishchi bo'lgan erkin agentlardir. bu aqshdagi eng yirik bandlik sektoridir. d. pink o'z-o'zini ish bilan band qilgan aholining uchta asosiy toifasini ajratib ko'rsatadi - "solistlar", yoki frilanserlar, vaqtinchalik ishchilar va mikro tadbirkorlar. individ erkin agent sifatida. frilanserlar bir loyihadan ikkinchisiga o'tib, yolg'iz …

4 / 55

sifatining yuqori standartlariga intilishi, ularning o'zini o'zi anglashi, sog'lig'i, farovonligi va o'z shaxsiyatini rivojlantirishga g'amxo'rlik qilishi bilan bog'liq. bunga zamonaviy texnologiyalar va axborot iqtisodiyoti sharoitlari yordam bermoqda. har bir shaxsning imkoniyatlarining evolyutsiyasi va ehtiyojlarni qondirish imkoniyatlarining evolyutsiyasi mavjud. individ menejer sifatida innovatsion xatti-harakatlarning nanoiqtisodiy tahlili sub'ektning individual tajribasiga va har bir shaxsning yangi g'oyalar yaratuvchisi sifatidagi o'ziga xosligiga qaratilgan. innovatsion jarayonning asosiy momenti insonning oqilona fikrlash chegarasidan tashqariga chiqishi, ma'lumotlarni qayta ishlashning an'anaviy sxemalari va usullaridan voz kechishidir. yangi g'oyalar va innovatsiyalarni yaratish insondagi irratsional, intuitiv va ijodiy impulslarga asoslanadi. m.vest innovator deganda ham ijodkorlik, ham yangilik qobiliyati yetarli darajada yuqori bo‘lgan, nafaqat yangi original g‘oyalarni ishlab chiqarishga, balki ularni hayotga tatbiq etishga ham qodir shaxs deb hisoblaydi. individ g'oyalar va innovatsiyalarning yaratuvchisi va tarqatuvchisi sifatida. innovatsiyalarning taqsimlanishi yoki tarqalishi, e.rodjersning fikricha, texnologiyaning yangi g‘oyalari va takliflarining ma’lum vaqt oralig‘ida aloqa kanallari orqali ijtimoiy tizim (tarmoq) a’zolari o‘rtasida taqsimlanishi jarayonidir. …

5 / 55

zligi g'oyasini tashkil qiladi. individ shaxsining o'z-o'zini rivojlantirishning fazoviy vektori yana bir sifat darajasi - "har qanday joydan boshqarish" bilan to'ldiriladi. individ shaxs sifatida. d. v. udalovning fikriga ko'ra, qo'yilgan katta maqsad hayot vaqtini maqsadga erishish bilan bog'liq bo'lgan faoliyatga va "behuda sarflangan" vaqtga aylantiradi. muvaffaqiyat texnologiyasi bu vaqt vektori. katta maqsad kelajakka qaratilgan bo'lib, u insonga yaratilgan biznes, texnologiyalarda o'z mavqeini saqlab qolish imkonini beradi. shunday qilib, yangi iqtisodiyotdagi alohida iqtisodiy agentlar tovar va xizmatlar, mehnat va kapital bozorlaridagi munosabatlarni tubdan o'zgartiradilar. individ shaxs sifatida. tanlov jarayonida muhim rolni iqtisodiy agentning shaxsi, uning psixologik xususiyatlari egallaydi. nanoiqtisodiy xususiyatlar, birinchidan, iqtisodiy qarorlar qabul qilish uchun axborotni tushunish, idrok etish, baholash va qayta ishlash nuqtai nazaridan, ikkinchidan, bu jarayonlarning alohida agentlarning iqtisodiy xatti-harakatlariga ta'siri nuqtai nazaridan muhimdir. 4.2. iqtisodiy agentlarning psixologik xususiyatlari g. kleiner individlarining quyidagi nanoiqtisodiy xususiyatlarini keltiradi: • binar fikrlash va aqliy evolyutsiya. bu tanlov maqsadini tushunish va shakllantirishga …

6 / 55

iyin. mahalliy irratsional yechimlarning muntazam oqilona yechimlardan ustunligi insonlar mentalitetiga mos keladi. kutishlar va xatti-harakatlarning irratsionalligi. bozor ishtirokchilarining xatti-harakatlarini tartibga soluvchi, shaxs tomonidan majburiyat sifatida qabul qilinmaydigan va harakat qilish uchun qo'llanma bo'lmagan shartnomalarga alohida munosabat bildiriladi. umuman olganda, ayrim insonlar shartnoma intizomining past darajasi va qonunga nisbatan rasmiy munosabat bilan ajralib turadi. shartnoma tuzish va shartnomadan keyingi xatti-harakatlar qaror qabul qilishning murosasiz usuli ko'pincha manfaatlar qarama-qarshi bo'lgan, ularni uyg'unlashtirish uchun uchinchi tomonning aralashuvini talab qiladigan vaziyatlarda namoyon bo'ladi. savdolashish va murosaga kelishni istamaslik xususiyatlari. bir tomondan, uzoq vaqt davomida ishlab chiqarilgan mahsulotlarning yuqori sifatini saqlab qolishni qiyinlashtiradi, ikkinchi tomondan, bu ruhiy xususiyatning taqsimlanishi xaridlarning, ayniqsa qimmat tovarlarning impulsivligida namoyon bo'ladi. faoliyatning impulsiv tabiati zamonaviy dunyoda inson ehtiyojlari, motivatsiya, mehnatning tabiati va ish yuklamasi o'zgarib bormoqda, ijtimoiy resurslarning narxi esa oshib bormoqda. fikrlash qobiliyatlari yanada yuqori kontent darajasiga o'tkaziladi: ma'lumotlar - axborot – bilim. shaxsning qiymat sohasida ekzogen qadriyatlarning endogen …

7 / 55

va innovatsiya. iqtisodiy psixologiyada innovatsiyani shaxsiy xususiyat sifatida o'rganish uchta yo'nalishda eng jadal rivojlanmoqda: • axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish sharoitida; • tovar va xizmatlar iste'molchisi psixologiyasini o'rganishda; • tashkilotlarni boshqarish va tashkiliy psixologiyada. iste'molchi kreativligini belgilovchi asosiy omillar: • sintetik qobiliyat – tovar va xizmatlarga yangicha qarash, oddiy ong stereotiplarini yengish; • tahliliy qobiliyat - rivojlanish uchun yangi istiqbolli g'oyalarni aniqlash qobiliyati; • kontekstual-amaliy qobiliyat – tanlangan mahsulot yoki xizmatning qiymati va istiqboliga boshqalarni ishontirish. ikkita asosiy tur mavjud: «global innovatsiyalar», yoki tug'ma, bu sub'ektning yangi brend va tovarlarni idrok etish va qabul qilishga umumiy munosabatida namoyon bo'ladi; inson hayoti va iste'molchilik faoliyatining turli sohalarida namoyon bo'ladigan o'ziga xos yangilik. kreativlik iste'mol maydoniga o'tadi. ishlab chiqarishni rivojlantirishni rag'batlantiradigan yangi ijodiy iste'mol amaliyotlari shakllantiriladi. bir qator fanlararo tadqiqotlar insonning yangi tovarlar va xizmatlarni iste'mol qilishga yo'naltirilganligi bilan bog'liq bo'lgan "iste'molchi innovatsiyasi" ni o'rganishga bag'ishlangan. innovatsionlikni hisobga olgan holda iste’molchilar tipologiyasi i.xarrison va …

8 / 55

nallari orqali ijtimoiy tizim (tarmoq) a’zolari o‘rtasida taqsimlanishi jarayonidir. g'arb adabiyotida oilaviy xarid innovatsiyasining xususiyatlari har bir oila a'zosi uchun ham alohida, ham oila tizimi doirasida, xususan, "er-xotin innovatsionligi" yo'nalishi bo'yicha o'rganiladi. eng mashhuri e.rojersning innovatsiyalarning tarqalishi nazariyasidir. innovatsiyalarni tarqatish jarayonida quyidagi ko'rinishlarda namoyon bo'ladigan vaqt omili katta ahamiyatga ega: 1. innovatsiyalar bo'yicha qaror qabul qilish bosqichi: • iste'molchining innovatsiya to'g'risidagi dastlabki bilimlarni egallashi; • unga nisbatan uning o'rnatishni shakllantirish; • innovatsiyani qabul qilish yoki rad etish to'g'risida qaror qabul qilish; • uni amalga oshirish va amalga oshirish modelini ishlab chiqish; • innovatsiya bo'yicha qabul qilingan qarorni tasdiqlash. 2. innovatsiyalarni o‘zlashtirish tezligi uning ijtimoiy tarmoq a’zolari tomonidan qabul qilinishining nisbiy tezligidir. o'rtacha stavka ma'lum vaqt ichida yangilikni qabul qilgan tarmoq iste'molchilari soniga to'g'ri keladi va ko'p jihatdan quyidagi xususiyatlarga bog'liq: • nisbiy ustunlik - almashtirilayotgan tovarlar va xizmatlarga nisbatan innovatsiyalarga ustunlik darajasi (obro', qulaylik, qoniqish va boshqalar omillari bilan bog'liq); …

9 / 55

ziqish bildirmasa, yangi mahsulotni talab qilishdan bosh tortsa, u biznes uchun jiddiy muammolarga, bankrotlikgacha bo'lgan innovatsiya yo'nalishini ham tan olmaydi. qobiliyat modeli qobiliyat modeli quyidagi komponentlarni o'z ichiga oladi: • his-tuyg'ularni idrok etish va ifodalash; • hissiyotlar yordamida aqliy faoliyat samaradorligini oshirish; • o'zining va boshqalarning his-tuyg'ularini tushunish; • hissiyotlarni boshqarish. emotsional intellekt emotsional intellektning tuzilishi beshta asosiy komponentni o'z ichiga oladi: xushmuomalalik, hissiylik, o'zini o'zi boshqarish, farovonlik yordamchi elementlar, uch darajaga (past, o'rta va yuqori) bo'lingan. hissiy intellektning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat: • o'z-o'zini identifikatsiya qilish - o'zini baholash qobiliyati, o'z "men" ni o'rganish; • o'z-o'zini nazorat qilish - o'z his-tuyg'ularini nazorat qilish va maqsadlarga erishish uchun ularni boshqarish qobiliyati; • ijtimoiy ko'nikmalar - hissiy sohada boshqalar bilan muloqot qilish qobiliyati; • empatiya - boshqalarning his-tuyg'ularini tan olish va o'zingizni ularning o'rniga qo'yish qobiliyati; • motivatsiya - faoliyatni rag'batlantirish uchun o'z his-tuyg'ulari va afzalliklaridan foydalanish qobiliyati. psixolog k. petrides …

10 / 55

a madaniy-tarixiy sharoitlar ta’sirida shakllangan qiymat kategoriyasiga asoslanadi. qadriyatlar tizimi taxminan 12-14 yoshgacha bo'lgan odamda shakllanadi va unga butun umri davomida hamroh bo'lib, uning iste'molchi afzalliklarida iz qoldiradi, deb hisoblanadi. bolalikdagi hayot sharoitlariga qarab, insonning baxt haqidagi g'oyasi shakllanadi, bu iste'molchining xohish-istaklarida amalga oshiriladi. aynan baxtga bo'lgan munosabat turli avlod odamlari bir-biridan qanday farq qilishini tushunish imkonini beradi. 4.5. avlodlar nazariyasi. mualliflar oltita asosiy avlodni aniqlaydilar. n.xou va v.strauslarning moslashtirilgan avlodlar nazariyasi ism, nom avlodlar tug'ilish davri qadriyatlarni shakllantirgan voqealar g avlodi - "g'oliblar avlodi" g avlodi - "g'oliblar avlodi" 1900–1923 yillar. 1905 va 1917 yillardagi inqilobiy voqealar, kollektivlashtirish, sanoatlashtirish, elektrlashtirish, mehnatsevarlik, mas'uliyat, diniy e'tiqod, mafkura, oilaviy an'analarga sodiqlik, hukmronlik va qat'iy hukmlar. bb avlod - "baby boomers", 1943-1963 yillar sovet "erishi", kosmik fath, sssr super davlat sifatida, birinchi plastik operatsiyalar va kontratseptiv tabletkalarni yaratish, yagona ta'lim standartlari, kafolatlangan tibbiy yordam optimizm, shaxsiy o'sish va mukofotga qiziqish, kollektivizm va jamoaviy …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "4.1 iqtisodiyotdashaxsning ko'p funksiyali roli"

4-mavzu. shaxsning xulq atvor nazariyasi tayyorladi: abdulazizov ilxomjon i. 4-mavzu shaxsning xulq atvor nazariyasi reja: 1. iqtisodiyotda shaxsning ko'p funksiyali roli 2. iqtisodiy agentlarning psixologik xususiyatlari 3. iste'molchilarning kreativligi va innovatorligi 4. emotsional intellekt. 4.1 iqtisodiyotda shaxsning ko'p funksiyali roli zamonaviy bilimga asoslangan iqtisodiyotda yangi bilimlarning targ`ib etuvchisi va yaratuvchisi bo'lgan shaxsning roli ortib bormoqda, bu esa individual ijtimoiy-iqtisodiy yetakchilik uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi. yetakchilik yo'lida shaxs transformatsiyaning bir necha bosqichlaridan o'tadi. m. sh. magomed-eminovning ishida alohida tur ajratilgan – endotransformatsiya. endotransformatsiya endotransformatsiya bu shaxs o'zgarishining shakli...

This file contains 55 pages in PPTX format (7.3 MB). To download "4.1 iqtisodiyotdashaxsning ko'p funksiyali roli", click the Telegram button on the left.

Tags: 4.1 iqtisodiyotdashaxsning ko'p… PPTX 55 pages Free download Telegram