kognitiv psixologiyada xotirat adqiqotlari

PPTX 23 pages 1.1 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

kognitiv psixologiyada xotira tadqiqotlari kognitiv psixologiyada xotira tadqiqotlari reja: 1. xotira va diqqat muammolari kognitiv psixologiyaning yadrosi sifatida. 2. xotira tizimining umumiy tavsifi. jarayonning avtomatlashgani va nazorat qilinishini farqlanishi. 3. maqsadning faoliyat bilan aloqasi qonuni 4. xotiraning ko’p jabxali modeli. 5. semantik va epizodik xotira. avtobiografik xotira tadqiqotlari. 6. xotiraning sintetik modeli. xotira va diqqat muammolari kognitiv psixologiyaning yadrosi sifatida xotira turlarining psixik faoliyat xususiyatiga ko’ra tasniflanishini birinchi marta p.p. blonskiy tomonidan taklif etilgan. faoliyat turlarida psixik faoliyatning motorli, hissiyotli, sensor, aqliy turlari ustunlik qilishi mumkin. bu faoliyatlaming har biri harakatlar va ulaming mahsuloti bo’lgan faoliyat, sezgi, obraz, fikrlarda ifodalanadi. blonskiy xotiraning ayrim turlari o’rtasidagi farqlami aniqlashga muvaffaq bo’ldi. harakat xotirasi - bu turli harakatlar yoki tizimlarini esda olib qolish, saqlash va eslash. u, masalan, piyoda yurish, mashinani boshqarish, raqs tushish va boshqalarda turli harakatli malaka va ko’nikmalarning shakllanishi uchun asos bo’lib xizmat qiladi. emotsional xotira - bu boshdan kechirilgan …

2 / 23

xshash bo’ladi. so’z-mantiqiy xotira fikrlar, tushunchalarni esda olib qolish, saqlash va eslashda ifodalanadi. so’z-mantiqiy (semantik, verbal) xotira yordamida inson aqliy qobiliyati axborot bazasi hosil bo’ladi, ko’pchilik fikrlash operatsiyalari (o’qish, hisob va h.k.) amalga oshiriladi. so’z-mantiqiy xotirada muhim o’rinni ikkinchi xabar tizimi egallaydi. so’z-mantiqiy xotira - bu o’zining sodda shakllarida hayvonlarga ham xos bo’lgan motorli, emotsional va obrazli xotiralardan farqli ravishda faqat insonga xos bo’lgan maxsus xotira. xotiraning bu turi maktab va oliy o’quv yurtlaridagi o’quv jarayonida bilimlami o’zlashtirishda yetakchi o’rinni egallaydi. xotira faoliyat maqsadiga bog’liqligiga ko’ra ixtiyorsiz va ixtiyoriy xotiralarga bo’linadi. biror narsani esda olib qolish yoki esga tushirish maxsus maqsadga ega bo’lmagan esda olib qolish va eslash ixtiyorsiz xotira deyiladi. xotira tizimining umumiy tavsifi. jarayonning avtomatlashgani va nazorat qilinishini farqlanishi axborot saqlashning vaqt bo’yicha belgilanganligiga bog’liq ravishda xotirani qisqa muddatli, uzoq muddatli va operativ xotiraga bo’lish mumkin. chegaralangan vaqt (30 soniyagacha) ichida axborot saqlash xususiyatiga ega bo’lgan va ushlab …

3 / 23

qisqa va uzoq muddatli xotiralar o’rtasidagi oraliq holatni egallaydi. operativ xotirada materialning saqlanish vaqti operatsiyaning bajarilish davomiyligi bilan aniqlanadi. anglanish darajasiga ko’ra xotira mexanik va mantiqiy xotiraga bo’linadi. mantiqiy xotira — yod olinishi zarur bo’lgan materialdagi mantiqiy aloqalami o’matish va tushunishga asoslangan xotira turi. tafakkur va xotiraning aloqasi psixologiyada mavjud bo’lgan tushunarli bo’lgan narsa oson eslab qolinadi, degan aqidada qayd etiladi. mexanik xotira o’rganish va hayotiy tajriba orttirish qobiliyati shaklida namoyon bo’ladi. ko’rib chiqilgan xotira turlari alohida o’zlari mavjud bo’la olmaydi. fikr va tushuncha xotirasi so’z-mantiqiy xotira sifatida, shuningdek, har bir xususiy vaziyatda ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz bo’ladi. xulosa o’mida xotiraning psixologik mexanizmini keltiramiz. maqsadning faoliyat bilan aloqasi qonuni faoliyat tarkibida uni amalga oshirish vositalami tashkil etganlardan ko’ra uning maqsadi o’mini egallagan narsa yaxshi esda olib qolinadi. shuning uchun materialni eslab qolish samaradorligini oshirishda faoliyatining asosiy maqsadi bilan bog’lash lozim. birlamchi taassurotni kuchaytirish qonuni: eslab qolinadigan materialdan qolgan birinchi taassurot qanchalik …

4 / 23

mavzu bo’yicha bilimlar qanchalik ko’p bo’lsa, yangi bilimlar yaxshiroq esda olib qolinadi. yod olishdan avval o’rganilayotgan muammo bo’yicha ma’lumotlami yodga tushirish foyda beradi. chegara qonuni-. izchil idrok qilinadigan axborot birliklarining yetarlicha uzun qatorida lining boshlanishi va oxirida paydo bo’lganlar oson yodda qoladi, qator o’rtasidagilar qiyinroq esda qoladi. yodda saqlanashi kerak bo’lgan qatorning qulay uzunligi qonuni-. berilayotgan axborot qatori uzunligi bo’yicha, qisqa muddatli xotira hajmidan qanchalik katta bo’lsa, u shunchalik yomon esda olib qolinadi. odam katta hajmli materialni esda olib qolishi kerak bo’lsa, unga bir vaqtda beriladigan rag’batlar qatori qisqa muddatli xotirasining o’rtacha hajmiga teng yoki undan ozgina ko’proq bo’lishi zarur: 7 + 2 (miller qonuni). tormozlanish qonuni: istalgan har bir keyingi yod olish avvalgisini to’xtadi. hozirgina yod olingan materialni unutishning oson usuli - undan so’ng darhol shunga o’xshash materialni yod olishga urinib ko’rish hisoblanadi. shuning uchun matematikadan so’ng fizikani, tarixdan so’ng adabiyotni o’qish kerak emas. xotiraning ko’p jabxali modeli takrorlash …

5 / 23

metodi esda olib qolinadigan materialning inson hissiy kechinmalari bilan aloqasiga asoslangan. insondagi kuchli his237 tuyg’ular va kechinmalar hosil qiladigan material oson esda olib qolinishi aniqlandi. materialni yaxshi va oson esda olib qolish uchun bu materialni yodlayotgan odamda qiziqish uyg’otishi kerak. aloqalar metodi matnning tayanch so’zlarini yagona yaxlit hosilaga, yagona hikoyaga birlashtirishdan iborat. joylar metodi ko’rish assotsiatsiyalarga asoslangan: esda olib qolish kerak bo’lgan jismni aniq tasavvur qilib, uning obrazini xotirada oson topish mumkin bo’lgan joy obrazi bilan biriashtirish zarur. bu metod jismlar va joylar izchilligi tomonidan belgilangan assotsiatsiyalarga asoslangan. doimiy yo’nalish sifatida ish joyigacha bo’lgan yo’l, xonadondagi xonalar va xonalar ichkarisidagi alohida «joylar» (divan, shkaf, kreslo va boshqalar) joylashuvi xizmat qilishi mumkin. joylar ma’lum izchillikda raqamlanadi va esda olib qolinishi zarur bo’lgan jismlar ko’rish obrazlarini xotirada qayd etgan holda tanlangan yo’nalish bo’yicha joylashtiriladi. shu tarzda zarur material ma’lum izchillikda esda olib qolinadi. xotiraning sintetik modeli bu aloqalaming xususiyatlari, masalan, mustahkamligi va …

6 / 23

da rivojlantirildi. so’ngra u a.n. leontev, a.r. luriya, p.i. zinchenko, a. a. smirnov va boshqalar kabi mashhur psixologlar tomonidan ishlab chiqildi. xotiraning ilk psixologik nazariyalaridan biri xvii asrda yuzaga kelgan, birinchi bo’lib xvii1-xix asrlarda angliya va germaniyada ishlab chiqilgan assotsiativ nazariya hisoblanadi. ushbu nazariya asosida v osnove dannoy teorii lejit ponyatie assotsiatsiya - g. ebbingauz, g. myuller, a. piltseker va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan psixikaning alohida noyob hodisalari o’rtasidagi aloqa tushunchasi yotadi. bu nazariyaga asosan xotira o’xshashligi, vaqt va fazoviy yaqinligi bo’yicha barqaror bo’lgan qisqa va uzoq muddatli assotsiatsiyalaming murakkab tizimi sifatida tushuniladi. ushbu nazariyaga binoan, ko’plab qonunlar, xususan, g. ebbingauzning unutish qonuni kashf :* 4 etilgan. dastlabki soat davomida qabul qilingan ma’lumotning 60% gacha bo’lgan qismi unutiladi, olti kundan so’ng esa birinchi marta yodlab olingan matnning 20% dan kamroq qismi saqlanib qoladi vaqt o’tishi bilan assotsiativ nazariya bir qator hal etilishi zarur bo’lgan muammolar bilan to’qnashdi, ulardan asosiysi inson …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kognitiv psixologiyada xotirat adqiqotlari"

kognitiv psixologiyada xotira tadqiqotlari kognitiv psixologiyada xotira tadqiqotlari reja: 1. xotira va diqqat muammolari kognitiv psixologiyaning yadrosi sifatida. 2. xotira tizimining umumiy tavsifi. jarayonning avtomatlashgani va nazorat qilinishini farqlanishi. 3. maqsadning faoliyat bilan aloqasi qonuni 4. xotiraning ko’p jabxali modeli. 5. semantik va epizodik xotira. avtobiografik xotira tadqiqotlari. 6. xotiraning sintetik modeli. xotira va diqqat muammolari kognitiv psixologiyaning yadrosi sifatida xotira turlarining psixik faoliyat xususiyatiga ko’ra tasniflanishini birinchi marta p.p. blonskiy tomonidan taklif etilgan. faoliyat turlarida psixik faoliyatning motorli, hissiyotli, sensor, aqliy turlari ustunlik qilishi mumkin. bu faoliyatlaming har biri harakatlar va ulaming mahsu...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "kognitiv psixologiyada xotirat adqiqotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kognitiv psixologiyada xotirat … PPTX 23 pages Free download Telegram