elektronika asoslari fanining rivojlanish bosqichlari

DOC 9 pages 788.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 788.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

''elektronika asoslari'' fanining rivojlanish bosqichlari. reja: 1.1. elektronikada asos bo'lgan manbalar. 1.2. elektronlarni elektr maydonidagi harakati. 1.3. elektronlarni magnit maydonidagi harakati. elektronikada asos bo'lgan manbalar. elektronikaning paydo bo'lishiga, rivojlanishiga, taraqqiy etishiga dastlabki yaratilgan, elektron vakuumli, shisha balonli lampalar asos bo'lib xizmat qiladi. elektron vakuumli lampalarning tuzilishi va ishlash printsipini, termoelektron emissiya hodisasi bilan tushuntirsa, aniqlik kiritsa yaxshi bo'ladi. bu elektrofizik jarayonni qoidasi qo'yidagicha izohlanadi: qoida: - termoelektron emissiya hodisasi deb, havosiz muhitda (vakuumda) ''tseziy'' oilasiga yaqin bo'lgan metallar sirti qizdirilsa elektron uchib chiqarish qobiliyatini namoyon qiladi. shunday metallarni elektron oqimi chiqarish hodisasi elektronika yaratilishiga dastlabki qadam bo'ldi. bu olamshumul kashfiyot t.edison tomonidan 1833 yilda amerika qit'asida yaratildi. ayrim metallarni elektron oqimi chiqarish qobiliyatiga qo'yidagicha fizik ta'rif berilgan: har qanday metall elektr tokini yaxshi o'tkazadi, bu metall kristall panjaralarini joylashuv holati va atomlari bilan bog'liqdir. kristall qattiq jismlarning atom va molekulalari davriy takrorlanib turuvchi tartibda joylashgan bo'lib, ular muntazam geometrik shakl …

2 / 9

elektr tokini yo'liga maxsus metall xususiyati yo'q bo'lgan kichik to'siq joylashtirsak, elektronlar oqimi tuxtaydi, tok yo'qoladi. elektron ''havoli'' muhitda xech qachon harakatga kelmaydi. chunki havo eng yaxshi ''dielektrikdir''. 2. elektronlarni elektr maydonidagi harakati. elektronning elektr maydonidagi harakatini tahlil qilib chiqsak, bu jarayon qo'yidagicha kechadi. aniqlik kiritish maqsadida havosi so'rib olingan ''vakuum'' shisha balon ichiga ikkita o'zaro parallel a-anod, k-katod metall plastinkalar joylashtirib (1-rasm) u-kuchlanishni manbaga ulaymiz. ikkala elektrod katod – anod plastinkalari orasida elektr maydoni hosil bo'ladi. fizika fanidan ma'lumki elektr maydon kuchlanganligi ''e'' harfi bilan belgilanadi va bu kattalik, kchlanish va anod – katod orasidagi masofa ''d''ga bog'liqdir. ; ; elektron manfiy zaryadli juda kichik zarra bo'lib, u ''qe''-zaryadga; ''me''-massaga; ''de''-diametrga ega bo'lib, ularni aniqlangan o'rtacha son qiymati qo'yidagilarga teng. 1. elektron zaryad - qe=1.6∙10-19 kulon; 2. elektron tinchlik massasi - me=9,1∙10-31 kg; 3. elektron diametri - de=2,0∙10-15 m; elektron zaryadi ''qe''ning uning massasi ''me''ga nisbati o'zgarmas (const) kattalikdir. …

3 / 9

dagi kuchlanish (1v); 3. elektronlarni magnit maydonidagi harakati. magnit maydoni ham, elektr maydoniga o'xshab elektron harakatiga ta'sir ko'rsatishi mumkin. agar havosiz muhitda (vakuumda) elektron, elektr maydonida ko'ndalang harakat qilsa u musbat elektrod ''anod'' tomonga qarab og'adi.(2-rasm) elektronning ''anod'' tomonga og'ishi maydondagi elektronning boshlang'ich tezligi ''ve''ga bog'liq. agar bir jinsli magnit maydonida ve tezlik bilan elektron harakat qilsa, elektron magnit maydon kuch chiziqlarini kesib o'tgandagina unga fe-elektrodinamik kuch ta'sir etadi. magnit maydonida elektronga ta'sir etayotgan fm-kuch, elektron harakatining yo'nalishiga perpendikulyar ravishda yo'nalgan bo'lib, elektron harakat yo'nalishini ma'lum burchak ostida o'zgartirib yuboradi. elektronni harakati davomida uning tezligi ''ve'' va kinetik energiyasi son jihatdan absolyut o'zgarmaydi. elektronni harakat yo'nalishi ''parma qoidasi'' bo'yicha aniqlanadi. agar elektron ve tezlik bilan magnit kuch chiziqlarini α=90o burchak ostida kesib o'tsa, r-radiusli aylana bo'ylab harakat qiladi. bunda elektron tezligi ''ve'' ga perpendikulyar bo'lgan bir jinsli magnit maydonida, markazga intilma fe kuch ta'sir etadi. (3-rasm) agar elektron o'z harakati …

4 / 9

texnikasi. t.: o’qituvchi, 1998. 256 b. 3. iskandarov z.s. issiqlik texnikasi asoslari. t. mehnat, 2003. 188 b. 4. nashokin v.v. texnicheskaya termodinamika i teploperedacha. m.: vsshaya shkola. 1980 5. zaharov a.a. primenenie teplot v selskom xozyaystve. m.: agroproimzdat. 1985 6. mixeev mi a., mixeeva i.m. osnov teploperedachi. - m.: energiya, 1977. elektron zaryadi ''qe''ning uning massasi ''me''ga nisbati o'zgarmas (const) kattalikdir. hosil bo'lgan f-kuch yo'nalishi, elektr maydoniga qarama –qarshi bo'ladi, o'zaro ta'sirlashadi. elektron anod-katod orasidagi elektr maydonidada harakat qilayotganda, uning chiziqli tezligi '' v '' ortib boradi, natijada elektr maydonida elektron ma'lum bir ishni bajaradi. bu ish qo'yidagi ifoda bilan aniqlanadi. elektron tomonidan bajariladigan ish, elektronni knetik energiyasi hisobidan yuzaga keladi. bu tenglamadan elektronni anod-katod oralig'idagi tezligini topish mumkin. elektronning ''anod'' tomonga og'ishi maydondagi elektronning boshlang'ich tezligi ''ve''ga bog'liq. agar bir jinsli magnit maydonida ve tezlik bilan elektron harakat qilsa, elektron magnit maydon kuch chiziqlarini kesib o'tgandagina unga fe-elektrodinamik kuch …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektronika asoslari fanining rivojlanish bosqichlari"

''elektronika asoslari'' fanining rivojlanish bosqichlari. reja: 1.1. elektronikada asos bo'lgan manbalar. 1.2. elektronlarni elektr maydonidagi harakati. 1.3. elektronlarni magnit maydonidagi harakati. elektronikada asos bo'lgan manbalar. elektronikaning paydo bo'lishiga, rivojlanishiga, taraqqiy etishiga dastlabki yaratilgan, elektron vakuumli, shisha balonli lampalar asos bo'lib xizmat qiladi. elektron vakuumli lampalarning tuzilishi va ishlash printsipini, termoelektron emissiya hodisasi bilan tushuntirsa, aniqlik kiritsa yaxshi bo'ladi. bu elektrofizik jarayonni qoidasi qo'yidagicha izohlanadi: qoida: - termoelektron emissiya hodisasi deb, havosiz muhitda (vakuumda) ''tseziy'' oilasiga yaqin bo'lgan metallar sirti qizdirilsa elektron uchib chiqarish qobiliyatini namoyon qiladi. shunda...

This file contains 9 pages in DOC format (788.5 KB). To download "elektronika asoslari fanining rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektronika asoslari fanining r… DOC 9 pages Free download Telegram