manufaktura davri

PPTX 33 стр. 5,2 МБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (8 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

slayd 1 klassik maktab vakillarining iqtisodiy qarashlari. 2 klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari. v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi. fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta’limotlari. a.smit manufaktura davrining iqtisodchi nazariyotchisi. a. smitning qiymatning mehnat nazariyasi. a.smit va hozirgi zamon. d.rikardo sanoat to‘ntarishi davrining nazariyotchisi. d.rikardo ta’limotining ahamiyati. reja: 3 klassik siyosiy iqtisod 1 2 3 u 17 -asrning ikkinchi yarmida paydo bo'lgan va 19 -asr oxirigacha mavjud bo'lgan klassik siyosiy iqtisod paydo bo'lishi bilan iqtisodiyot fan sifatida tan olindi xviii asrda bu nafaqat yangi fan, balki yangi mafkura bo’lib, iqtisodiy hayotning jamiyat hayotidagi o'rnini qayta baholash haqida edi. xvi asrning o’rtalarida boshlangan manufaktura davri xvii asrga kelib sanoatning ayrim tarmoqlarining rivojlanishiga olib keldi. ayni paytda, qishloq xo’jaligida ham kapitalizm rivojlana boshladi. buyuk britaniya iqtisodiyoti dunyoda eng rivojlangan mamlakatga aylandi. xviii asrga kelib bu erda kapitalistik ishlab chiqarish munosabatlari …

2 / 33

hiqarishga sarflangan xarajatlar bilan belgilanadi 5 klassik maktab asoschilari uilyam petti (1623–1687) – angliya klassik siyosiy iqtisodining asoschisidir. k.marks so’zi bilan aytganda, u.petti-«siyosiy iqtisodning otasi... buyuk tadqiqotchi - iqtisodchi». u.petti har tomonlama yuksak bilimli odam bo’lgan. u angliyaning janubidagi romsi shahrida hunarmand-matochi oilasida tug’ildi. o’n to’rt yoshida ota kasbini egallashdan voz kechgan u.petti uydan chiqib ketadi va kemada yollanma dengizchi (yunga) bo’lib xizmat qiladi. oradan bir yil o’tgach, taqdir taqozosi bilan oyog’i lat egan u.petti frantsiya hududidagi bir qirg’oqda qoldirib ketiladi. bu notanish chet o’lkalarda lotin tilini bilganligi tufayli u kan kollejiga qabul qilindi va tinglovchi sifatida moddiy jihatdan ta’minlandi. kollej unga frantsuz va grek tillarini, matematika, astronomiyani o’rganishga imkoniyat yaratib berdi. 1640 yili kollejni bitirib, u.petti londonga qaytib keldi. keyinchalik, oksford universitetida tibbiyot sohasida tahsil oldi. 1650 yili 27 yoshida u.petti fizika bo’yicha doktorlik darajasini oldi, angliya kollejlarining birida professor bo’lib ishladi. u.petti dastlab o’z asarlarida merkantilistlarning ijobiy savdo …

3 / 33

m petti u.petti ishchining ish haqini - uning yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi deb hisobladi. u har bir ishchi «yashash, mehnat qilish va ko’payishi uchun» kerakli narsani olsa bas, degan xulosaga keldi. buni u nazariy jihatdan isbotlab bermoqchi bo’ldi: agar ishchiga ko’rsatilgan minimumdan ikki baravar ko’p haq to’lansa, u chog’da ishchi ikki marta kamroq ishlaydi. u.pettining ish haqi to’g’risidagi mazkur qoidasi «klassik maktabning» ko’pchilik vakillari nazariy tadqiqotlarining asosini tashkil etdi. masalan, u.pettidan keyin, d.rikardo va t.maltus ish haqini ishchi mehnatining bahosi sifatida tavsiflab, uni ishchining va uning oilasining yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi bilan bog’lab tushuntirganlar. u.petti bu fikrni rivojlantirib, chetga pul chiqarishni taqiqlash bema’ni narsa ekanligini ko’rsatib o’tadi. davlatning bunday hatti-harakati, uning fikri bo’yicha, mamlakatga chetdan tovar keltirishni man etish bilan bir narsadir. mamlakat boyligini ko’paytirish uchun u.petti qamoq jazosi o’rniga pul jarimasini joriy etish zarurligini, pul to’lashga «qurbi etmagan o’g’rilarni» esa «qullikka» mahkum etishni, ishlashga majbur …

4 / 33

aktabining asoschisi hisoblanadi. ] f.kene har tomonlama bilimli olim bo’lib, versal yaqinida kambag’al dehqon oilasida dunyoga keldi. u yoshligidan tibbiyotga qiziqdi va bu sohada ta’lim oldi. keyinchalik tibbiyot amaliyoti unga shuhrat keltirdi. 1752 yilda qirol lyudovik xv saroyida tabiblik qildi. tibbiyot va biologiyaga oid ko’pgina asarlar yaratdi. f.kene iqtisodiyot muammolari bilan 60 yoshidan boshlab shug’ullana boshladi. f.kenening iqtisodiy g’oyalari qirol saroyida - versalda yuzaga keldi. u umrining oxirigacha o’sha yerda yashadi va ijod qildi. uning fiziokratik g’oyalarini keyinchalik a.tyurgo davom ettirdi. shunday qilib, haqiqiy fiziokratlar maktabi yoki o’sha davr tili bilan aytganda «iqtisodchilar maktabi» tarkib topdi. uning eng rivojlangan davri xviii asrning 60-70-yillariga to’g’ri keladi. asarlari «soliqlar» «iqtisodiy jadval» (1758) «aholi» «don» «fermerlar» f.kenening tabiiy tartib to’g’risidagi iqtisodiy kontseptsiyaning huquqiy asosi - xususiy mulkni, shaxsiy manfaatlarni muhofaza qiluvchi va takror ishlab chiqarishni va moddiy boyliklarni to’g’ri taqsimlashni ta’minlovchi davlatning moddiy va ma’naviy qonunlari hisoblanadi. uning mohiyati shundaki, bir odamning shaxsiy …

5 / 33

ot (hozir uni milliy daromad deb atashadi) to’g’risidagi ta’limoti muhim o’rin egallaydi. uning fikriga ko’ra, sof mahsulotning manbai yer va unga sarflangan qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida band bo’lgan kishilarning mehnati hisoblanadi. demak, boylikning (sof mahsulot) ko’payishi qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi bilan bog’liq bo’lgan «yer in’omidir». shu bois, davlat sanoatni emas, balki qishloq xo’jaligini rag’batlantirish to’g’risida g’amxo’rlik qilishi kerak. f.kene: «dehqonlar kambag’al bo’lsa, qirollik kambag’al bo’ladi, qirollik kambag’al bo’lsa qirol kambag’al bo’ladi», deb hukumatni ishontirishga harakat qilgan. savdo va sanoat boylik yaratmaydi, negaki savdogar va hunarmandlar qishloq xo’jaligida yaratilgan boylikni faqat bir joydan ikkinchi bir joyga etkazish va o’zgartirish bilan shug’ullanadi. shuning uchun savdo va sanoat «unumsiz» hisoblanadi. u yerdagi tovarning o’sgan qiymati faqatgina savdo va sanoat xarajatlarini qoplash vositalarini o’z ichiga oladi, sof mahsulot esa bunda ko’paymaydi. boylik yaratilishini fiziokratlar sanoatning “unumsizligi f. kene sanoatning “unumdor” kapital nazariyasi. iqtisodiy fikrlar tarixida kapital to’g’risidagi birinchi chuqur nazariy tushunchani f.kene ilgari surdi. …

6 / 33

zmati faqat kapitalni ishlab chiqarishdagi mavqeiga ko’ra asosiy va aylanma kapitallarga bo’lishdangina iborat emas. sinflar nazariyasi. iqtisodiy ta’limotlar tarixida birinchi marta fiziokratlar jamiyatni faqat iqtisodiy nuqtai nazardan sinflarga bo'lishni amalga oshirdilar. sinfning asosiy xususiyatlari ijtimoiy boylik (sof mahsulot) yaratishda ishtirok etish va yaratilgan boylikni taqsimlashda ishtirok etish edi. fiziokratlar jamiyatni uch asosiy sinfga ajratdilar: unumli sinf bu – qishloq xo’jaligida ish bilan band bo’lgan barcha kishilar, dehqon va fermerlar kiradi. ular sof mahsulot yaratadilar. unumsiz sinf bular hunarmandlar, ishchilar, savdogarlar, xizmatkorlar, to’ralar, ya’ni dehqonchilikdan boshqa sohada ish bilan band bo’lgan kishilar. ular faqat o’zlarini ta’minlaydilar, o’z iste’moliga qancha mahsulot kerak bo’lsa, shunchalik mahsulot yaratadilar mulkdorlar sinfi er egalari, unga qirol va ruhoniylar ham kiradi. mulkdorlar sinfi sof foydani olishga haqli, negaki ular o’z paytida erlarni o’zlashtirgan, erning unumdorligini oshirgan. takror ishlab chiqarish nazariyasi. iqtisodiy ta’limotlarning rivojlanishida f.kenening mashhur «iqtisodiy jadval» asarining o’rni beqiyos. bu asarda ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayoni …

7 / 33

ko'p qismini parijda o'tkazgan savdogar bankir ekanligi haqida ma’lum.  richard kantellion kasbi : iqtisodchi,bankir. tug’ulgan yili: 1680 (taxminiy ma’lumot ). tug’ulgan joyi : bellixeyg,irlandiya o’lgan yili : 14 may 1734 yil. o’lgan joyi: london,angliya asosiy asari : « savdo tabiati haqidagi ocherk».  «savdo tabiati haqidagi ocherk» kitob 1755 yilda londonda frantsuz tilida nashr etilgan. kantillon o'zining asarida boylik va uning taqsimoti haqida fikr yuritadi, aholi nazariyasi va pul muomalasi nazariyasini batafsil bayon qiladi, ayniqsa tadbirkorlarning ustun rolini ta'kidlaydi.  adam smit (1723–1790) shotlandiyaning kerkoldi shahrida bojxona amaldori oilasida dunyoga keldi. u glazgo va oksford universitetlarida ta’lim oldi, bu yerda adabiyot, tarix, falsafa fanlari bilan birga fizika, matematikani ham o’rgandi. a.smit 1748 yilda edinburgda ommaviy lektsiyalar o’qiy boshladi, 1751 yilda glazgo universitetining professori etib tayinlandi. keyinchalik ijtimoiy fanlar kafedrasini boshqardi. a.smit 1759 yilda o’zining 1- «axloqiy hissiyot nazariyasi» kitobini yaratdi. 1764 yili a.smit hayotida keskin o’zgarish bo’ldi: u kafedrani …

8 / 33

ari zamonaviy iqtisod fanining boshlanishi hisoblanadi. «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to’g’risida tadqiqot» 1-qismida: qiymat va qo’shimcha daromad muammolari tadqiq etildi 2-qismida: kapital jamg’arilishi va uning funktsional shakllari 5-qismida: davlat moliyasi savollari ko’rib chiqildi 3-qismida: kapitalizm rivojlanishining tarixiy shart-sharoitlari ko’rsatib berildi 4-qismida: merkantilizm va fiziokratlar ta’limotiga bo’lgan o’zining munosabatlari aks etildi a.smitning ijtimoiy-iqtisodiy nazariyalari boylikni ko’paytirish omillari: mehnat taqsimoti, pul, kapital iqtisodiy erkinlik printsipi “ko’rinmas qo’l” a.smit boylikni chinakam yaratuvchi bu – “har bir xalqning yillik mehnati” deb ko’rsatib o’tadi. mehnat taqsimoti milliy mahsulot yaratish jarayonida odamlar o’rtasida hamkorlikni amalga oshirishning juda qulay shakli hisoblanadi. ixtisoslashuv tufayli mehnat jarayonini amalga oshirishda kishilarning chaqqonligi ortadi; ular vaqtni tejaydilar, chunki doimo bir ish turidan boshqasiga o’tishga hojat bo’lmaydi; ular o’z faoliyatlarini takomillashtirish, ixtiro qilish uchun katta imkoniyatlarga ega bo’ladilar. bozor to’g’risida a.smit ta’limotidagi asosiy g’oya iqtisodiy liberalizm g’oyasi, davlatning iqtisodiyotga aralashuvini minimallashtirish g’oyasi, erkin raqobat asosida tashkil topadigan baho yordamida iqtisodiyotning o’zini-o’zi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "manufaktura davri"

slayd 1 klassik maktab vakillarining iqtisodiy qarashlari. 2 klassik iqtisodiy maktab vujudga kelishining tarixiy shart-sharoitlari. v.petti - angliya klassik iqtisodiy maktabining asoschisi. fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. p.buagilberning iqtisodiy qarashlari. fiziokratizm. f.kene va a.tyurgoning iqtisodiy ta’limotlari. a.smit manufaktura davrining iqtisodchi nazariyotchisi. a. smitning qiymatning mehnat nazariyasi. a.smit va hozirgi zamon. d.rikardo sanoat to‘ntarishi davrining nazariyotchisi. d.rikardo ta’limotining ahamiyati. reja: 3 klassik siyosiy iqtisod 1 2 3 u 17 -asrning ikkinchi yarmida paydo bo'lgan va 19 -asr oxirigacha mavjud bo'lgan klassik siyosiy iqtisod paydo bo'lishi bilan iqtisodiyot fan sifatida tan olindi xviii asrda bu nafaqat yangi fan, balk...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPTX (5,2 МБ). Чтобы скачать "manufaktura davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: manufaktura davri PPTX 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram