tarbiyametodlari haqida tushuncha

PPT 29 pages 787.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 787.0 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

slayd 1 tarbiya metodlari haqida tushunchasi maqsad, mazmun, shakl, metodvavositalarkabitushunchalartarbiyajarayoniningmohiyatiniochibberadi. biroq, tarbiyamohiyatiniyoritishdao‘zigahosahamiyatgaegabo‘lganyanabirtushunchahammavjud, butarbiyametodlaritushunchasidir. tarbiya metodi (yunoncha «metodos» – yo‘l) tarbiyamaqsadigaerishishningyo‘li; tarbiyalanuvchilarningongi, irodasi, tuyg‘ularivaxulqigata’siretishusullari. maktabamaliyotigatatbiqetilganda, metodlar – butarbiyalanuvchilarningongi, irodasi, tuyg‘ularivaxulqigata’siretishusullaridir. metodlarni takomillashtirish tarbiyaning mutlaqo yangi metodlarini yaratishga bironta tarbiyachining kuchi etmaydi. metodlarni takomillashtirish muammosi doimo mavjud, har bir tarbiyachi o‘zining imkoniyatiga ko‘ra uni hal qiladi, tarbiya jarayonining aniq shart-sharoitlariga mos ravishda o‘zining xususiy qarashlarini ifoda etish asosida umumiy metodikani boyitadi. metodning ijobiy va salbiysi bo‘lmaydi, tarbiya jarayonida ma’lum yo‘lni yuqori darajadagi samarali va samarasiz deya baholash mumkin emas. metodning samaradorligini u qo‘llanilayotgan sharoit nuqati nazaridan baholash mumkin. tarbiya metodlarini maqsadga muvofiq tanlash bir qator omillarga bog‘liq. maqsad qanday bo‘lsa, unga erishish metodlari unga muvofiq bo‘lishi zarur. tarbiyaning mazmuni shaxsning shakllanishiga qo‘yiluvchi ijtimoiy talablar mohiyatidan iborat. unutmaslik kerakki, aynan bitta vazifa turli hil fikrlar bilan to‘ldirilgan bo‘lishi mumkin. shuning uchun metodlarni umuman mazmun bilan emas, balki aniq fikr bilan bog‘lash g‘oyat muhimdir. …

2 / 29

shakllantirish mumkin. biroq har bir bosqichda mazkur sifatni shakllantirish borasida turli metodlar qo‘llaniladi. halq pedagogikasida halq pedagogikasida tarbiya metodlari. halq pedagogikasi o‘zbekona axloq, odob va tarbiyaning barcha qirralarini o‘zida mujassamlashtirgan. halq pedagogikasida turlicha tarbiya metodlari hamda vositalaridan foydalaniladi. bu metod va vositalar nihoyatda rang-barang bo‘lib, ko‘p jihatlari bilan ilmiy pedagogikadan ustunlik qiladi. binobarin, ushbu metodlar ilmiy pedagogikaning shakllanishiga ham o‘z ta’sirini o‘tkazgan. halq pedagogikasida qo‘llanilgan hilma-hil tarbiya metodlarini quyidagi tarzda umumlashtirish mumkin. 1. tushuntirish (hikoya qilish, o‘rgatish). 2. mashqlantirish (odatlantirish, mashq qildirish). 3. namuna (maslahat berish, uzr so‘rash, yaxshiliklar haqida so‘rash, o‘rnak bo‘lish). 4. nasihat qilish, o‘git (undash, ko‘ndirish, iltimos qilish, yolvorish, tilak-istak bildirish, ma’qullash, rahmat aytish, duo qilish, oq yo‘l tilash va hokazolar). 5. qoralash va jazo (ta’kidlash, ta’na, gina, tanbeh berish, majbur qilish, koyish, ayblash, uyaltirish, qo‘rqitish, nafratlanish, ont-qasam ichirish, urish, kaltaklash va hokazolar). yoshlar agar e’tibor berilsa, yuqoridagi beshta metod umumiy yaxlitlikni ifodalaydi. oldin bolaga umumiy jarayonning …

3 / 29

igini isbotlangan. halq pedagogikasi halq pedagogikasi namunalari, tarbiya metodlari va tarbiyaviy ta’sirlar muayyan vositalar yordamida qo‘llanilgan. mehmon kutish, mehmonga borish, turli mehnat jarayonlari, hasharlar, turli gurunglar (choyhona, to‘y marosimlari), sayillar, oilaviy an’analar (tug‘ilgan kun, fuqarolik pasporti, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus hamda oliy ma’lumotga egalik to‘g‘risidagi attestat va diplom, shuningdek, davlat mukofotlarini olish kabi holatlarni nishonlash) va musobaqalar o‘ziga hos tarbiya vositasisanaladi. ijtimoiy ongni ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar o‘quvchilarda ma’naviy-axloqiy sifatlar, e’tiqod hamda dunyoqarashni shakllantirish maqsadida ularning ongi, his-tuyg‘usi va irodasiga ta’sir ko‘rsatish usullari sanaladi. bu guruh usullarining mohiyati shundaki, ular orqali o‘quvchilar ongiga jamiyatda ustuvor o‘rin tutuvchi ijtimoiy g‘oya va maqsadlar singdiriladi. yoshlar dunyoqarashini shakllantirish, ularning hayot mazmunini tushunib olishlariga ko‘maklashish uchun ijtimoiy ongni shakllantiruvchi usullar qo‘llaniladi. o‘quvchilarda g‘oyaviy ongl o‘quvchilarda g‘oyaviy onglilik va ijtimoiy faollik, ya’ni, davlatning ichik va halqaro siyosati mazmunini tushunish va idrok qilish ko‘nikmalarini tarbiyalash lozim. tushuntirish ijtimoiy ongni shakllantirishda eng ko‘p ishlatiladigan usuldir. tushuntirishning vazifasi …

4 / 29

blanadi. suhbat uchun mavzu tanlashda uning mazkur sinf o‘quvchilari uchun dolzarbligi, o‘quvchilarda ma’naviy-axloqiy ishonch uyg‘otishning suhbat mazmuniga bo‘lgan munosabatlari va suhbatdan kutilayotgan natijani hisobga olish zarur. suhbat quyidagi mavzularda uyushtirilishi mumkin: a) etik mavzular (ijtimoiy ma’naviy-axloqiy me’yorlar, jamiyatda ustuvor o‘rin tutuvchi ijtimoiy munosabatlar, jamoa orasida o‘zini tutish qoidalari va boshqalar); b) estetik mavzular (tabiat go‘zalligi, shaxslararo munosabatlar, inson go‘zalligi); v) siyosiy mavzular (davlatning ichki va tashqi siyosati, dunyo voqealari, halqaro munosabatlar va boshqalar); g) ta’lim va bilishga oid mavzular (koinot, hayvonot va o‘simliklar dunyosi, elektronika va boshqalar). suhbat suhbatlarning, shuningdek, ijtimoiy-foydali mehnatni tashkil etish, huquqiy, ekologik, iqtisodiy va gigienik mavzularda ham tashkil etilishi o‘zining ijobiy natijalarini beradi. suhbat davomida o‘quvchilarga ularning o‘z fikrlarini erkin ifoda etishlari hamda mustaqil fikrlashlariga imkon beruvchi savollar bilan murojaat qilish juda muhimdir. bu borada bahs-munoazaralarning ahamiyati katta. hikoya. o‘quvchilar odatda hayot va turli adabiyotlardan olingan aniq misollar bilan boyitilgan hikoyalarni katta qiziqish bilan tinglaydilar. ularga …

5 / 29

o‘quvchilar o‘z atrofidagi kishilarda hamma yaxshi axloqiy sifatlarni ko‘rishlari va ibrat olishlari nihoyatda muhim. o‘qituvchining shaxsan o‘zi namuna bo‘lishi, ayniqsa, yoshlarga katta ta’sir ko‘rsatadi. ular o‘qituvchining darsda va hayotda o‘zini qanday tutishini, atrofdagi kishilar bilan qanday muomala qilishini, o‘z vazifalarini qanday bajarishini kuzatib yuradilar. o‘quvchilar o‘zlariga yaqin kishilarning xulq-atvoriga taqlid qiladilar, xulq-atvorlar bolalarda yaxshi sifatlarning, ba’zan esa yomon sifatlarning ham tarkib topishiga ta’sir ko‘rsatadi. shuning uchun o‘qituvchi va ota-onalar har qanday holatda ham o‘zlarini tuta bilishlari kerak. ular qaerda bo‘lishmasin, atroflarida bolalar borligini his etishlari lozim. kattalarning so‘zi bilan yurish-turishi va xatti-harakatlarida tafovut bo‘lmasligi kerak. ilg‘or kishilarning hayoti va faoliyatidan olingan ma’lumotlar, adabiy asar, kinofilm va spektakllar qahramonlarining xatti-harakatidagi yaxshi namunalar bolalarning ongiga kuchli ta’sir qiladi. maktablarda ishlab chiqarish maktablarda ishlab chiqarish ilg‘orlari bilan uchrashuvlar o‘tkaziladi. o‘quvchilar o‘z ota-onalarining ishlab chiqarishdagi muvaffaqiyatlari bilan fahrlanadilar, ularga taqlid qilishga intiladilar. namunada halq pedagogikasi g‘oyalaridan ham foydalaniladi. ota-onalar o‘z farzandlarini hamisha katta hayotiy …

6 / 29

. tarbiya jarayonida o‘z-o‘zini tarbiyalash metodlaridan foydalanish samarali hisoblanadi. o‘z-o‘zini tarbiyalash metodlari o‘quvchilarning o‘zini o‘zi idora qilishlari, turli o‘quvchilar organlari faoliyatida faol ishtirok etishlarini ta’minlash, ularning ijtimoiy mavqelarini oshirish maqsadida qo‘llaniluvchi usullardir. o‘z-o‘zini tarbiyalash o‘quvchilarning o‘zini o‘zi idora qilish va o‘quvchilarning turli organlari faoliyatida faol ishtirok etishni ta’minlash, ularning ijtimoiy mavqeini oshirishning ta’sirchan vositasidir. o‘quvchilar o‘qish, tarbiya va dam olishda o‘z-o‘zini tarbiyalash usullaridan foydalanadilar, bu usullar o‘quvchilarni o‘z-o‘zini tarbiyalash tashabbuskorlik va mustaqillikka undaydi. o‘z-o‘zini tahlil (nazorat) qilish o‘z shaxsi, mavjud fazilatlari, xatti-harakati, xulq-atvorini tahlil qilish, mavjud sifatlarni boyitish yoki salbiy odatlarni bartaraf etishga qaratilgan faoliyat usuli. o‘z-o‘zini tahlil (nazorat) qilish uchun o‘quvchi o‘zining yurish-turishi, intizomi, ijobiy fazilatlarining ortib borishi va aksincha, salbiy odatlarining kamayib borishi haqida muntazam ravishda kundaligiga yozib boradi. o‘z-o‘zini baholash o‘z-o‘zini baholash mavjud fazilatlari, xatti-harakati, xulq-atvorini tahlil qilish asosida o‘z shaxsiga baho berishga yo‘naltirilgan faoliyat usuli. o‘quvchining qobiliyatini o‘z kuchi bilan yuzaga chiqishiga yordamlashish zarur. o‘z-o‘zini baholash …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiyametodlari haqida tushuncha"

slayd 1 tarbiya metodlari haqida tushunchasi maqsad, mazmun, shakl, metodvavositalarkabitushunchalartarbiyajarayoniningmohiyatiniochibberadi. biroq, tarbiyamohiyatiniyoritishdao‘zigahosahamiyatgaegabo‘lganyanabirtushunchahammavjud, butarbiyametodlaritushunchasidir. tarbiya metodi (yunoncha «metodos» – yo‘l) tarbiyamaqsadigaerishishningyo‘li; tarbiyalanuvchilarningongi, irodasi, tuyg‘ularivaxulqigata’siretishusullari. maktabamaliyotigatatbiqetilganda, metodlar – butarbiyalanuvchilarningongi, irodasi, tuyg‘ularivaxulqigata’siretishusullaridir. metodlarni takomillashtirish tarbiyaning mutlaqo yangi metodlarini yaratishga bironta tarbiyachining kuchi etmaydi. metodlarni takomillashtirish muammosi doimo mavjud, har bir tarbiyachi o‘zining imkoniyatiga ko‘ra uni hal qiladi, tarbiya jarayonining ...

This file contains 29 pages in PPT format (787.0 KB). To download "tarbiyametodlari haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiyametodlari haqida tushunc… PPT 29 pages Free download Telegram