ko‘makchilar va ularning turlari

PPTX 19 стр. 468,9 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 468,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint mavzu: ko‘makchilar va ularning turlari reja: 1. ko‘makchilar va uning xususiyatlari. 2. ko‘makchining turlari 3. ko'makchilar bilan birga kelgan so'zlarning shakllari ko‘makchi yordamchi so‘zning bir ko‘rinishi sifatida. turkiy tillarda (jumladan, o‘zbek tilida ham) ko‘makchi ko‘pdan buyon tilshunoslarning tekshirish manbayi bo‘lib kelmoqda. o‘zbek tilidagi ko‘makchiga birinchi bo‘lib mukammal ta’rifni a.n.kononov bergan: “ko‘makchilar shunday bir gruppa so‘zlarki, ular ot bilan yoki obyekt bilan predikat orasidagi qurol-vosita, maqsad, sabab, payt, masofa, yo‘nalish, o‘xshatish kabi munosabatning yaratilishida xizmat qiladi”. sh.shoabdurahmonov ham o‘zining “yordamchi so‘zlar” asarida ko‘makchiga shunday ta’rif bergan: “ko‘makchi obyektning obyektga yoki obyektning vaziyatga bo‘lgan turli grammatik munosabatini ko‘rsatuvchi yordamchi so‘zdir”. darhaqiqat, ko‘makchi mustaqil so‘z orasidagi tobe munosabatni ifodalash va kelishik ma’nosini aniqlashtirish, to‘ldirish uchun xizmat qiladi. shu xususiyati bilan ko‘makchi bog‘lovchi va yuklamadan farq qiladi. ko‘makchilar tarixan mustaqil so‘zlar bo‘lib, hozirgi kunda leksik ma’nosini yo‘qotgan va grammatik ma’no ifodalashga o‘tgan. mustaqil ma’nosini yo‘qotish darajasiga ko‘ra ko‘makchilar sof (asl) va vazifadosh …

2 / 19

i, ham mustaqil so'z sifatida foydalanib ma’nolarini anglashga harakat qilamiz ot turkumiga oid bo'lgan ko'makchilar: old, o'rta, yon, orqa, ket, ich, ust, tepa, ost, tag, ora, bosh, o'rin, qosh, yoqa, ro'para, tomon, tashqari, bo'yi, chamasi, holda, yo'sinda. endi mustaqil so'z ko'rinishida qo'llaymiz: stolning ustida qalam turibdi. nimaning ustida qalam turibdi? stolning ustida. ko'rinib turganidek, gapimizda ustida so'zi so'roqqa javob bo'lyapti ya'ni lug'aviy ma'no anglatyapti. ravish turkumiga oid ko'makchilarga oldin, avval, so'ng, keyin, burun, ilgari, beri, buyon, asosan, bionan kabi so'zlar kiradi. gapirmasingdan avval yaxshilab o'yla. avval o'yla, keyin so'yla. birinchi gapda ko'makchi kelishik qo'shimchasini olgan so'zdan keyin qo'llanib, bitta so'roqqa javob bo'lmoqda. keyingi gapda esa alohida ma'no anglatmoqda. fe'l turkumiga oid ko'makchilar: deya, deb, atab, qaramay, qarata, qaraganda, degan. guruhimizga muxlisa degan qiz keldi. oyim menga: "sayoq yurgan tayoq yeydi"-, degan edi. sifat turkumiga oid ko'makchilar: sababli, qarshi, chog'li, doir, muvofiq, o'zga. ustozimizning so'zlariga muvofiq dars o'tildi. bu kitob bilan, …

3 / 19

necha xil ma'no ifodalashi mumkin. masalan, "bilan" ko'makchisi: 1. birgalik: xolam bilan keldim. 2. payt: qishi bilan moskvaga qatnadim. 3. holat: diqqat bilan tinglang. 4. vosita: xatni ruchka bilan yozdim. 5. sabab: seni maslahating bilan shu ishga qo'l urdim. 6. to'siqsizlik: gapirganim bilan hecham ta'sir qilmaydi. "uchun" ko'makchisi: 1. sabab: yaxshi o'qiganim uchun yuqori natija ko'rsatdim. 2. maqsad: yuqori natija olish uchun yaxshi o'qish kerak. 3. atalganlik: bu gullarni siz uchun oldim ko'makchi va qo'shimchalar ma'nodoshligi ko'makchilar vazifasiga ko'ra kelishik qo'shimchalariga yaqin turadi. shu sababli ular o'zaro sinonimlik hosil qiladi va birining o'rnida ikkinchisini qo'llash mumkin bo'ladi. masalan: ruchkada yozdim – ruchka bilan yozdim; onamga oldim – onam uchun oldim; uyalganidan kirmadi – uyalgani sababli kirmadi. maktabga ketdi – maktab tomon ketdi. shaharga tarqaldi – shahar bo'ylab tarqaldi. shuningdek, kabi, singari, yanglig', misoli ko'makchilari o'xshatish ma'nosida qo'llanuvchi -dek, -day qo'shimchalari bilan ma'nodosh hisoblanadi. masalan, qushdek – qush kabi; pariday – …

4 / 19

ko‘makchilar va ularning turlari - Page 4

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ko‘makchilar va ularning turlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: ko‘makchilar va ularning turlari reja: 1. ko‘makchilar va uning xususiyatlari. 2. ko‘makchining turlari 3. ko'makchilar bilan birga kelgan so'zlarning shakllari ko‘makchi yordamchi so‘zning bir ko‘rinishi sifatida. turkiy tillarda (jumladan, o‘zbek tilida ham) ko‘makchi ko‘pdan buyon tilshunoslarning tekshirish manbayi bo‘lib kelmoqda. o‘zbek tilidagi ko‘makchiga birinchi bo‘lib mukammal ta’rifni a.n.kononov bergan: “ko‘makchilar shunday bir gruppa so‘zlarki, ular ot bilan yoki obyekt bilan predikat orasidagi qurol-vosita, maqsad, sabab, payt, masofa, yo‘nalish, o‘xshatish kabi munosabatning yaratilishida xizmat qiladi”. sh.shoabdurahmonov ham o‘zining “yordamchi so‘zlar” asarida ko‘makchiga shunday ta’rif bergan: “ko‘makchi obyektning obyektga yoki obyektni...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (468,9 КБ). Чтобы скачать "ko‘makchilar va ularning turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ko‘makchilar va ularning turlari PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram