insoniyat hayotida ilk bosma nashrlar

DOCX 15 sahifa 41,2 KB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 41,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

insoniyat hayotida ilk bosma nashrlar reja: 1. ilk gazetaning paydo bo'lishi 2. yevropa bosma nashrlarining vujudga kelishi 3. o’zbek matbuotining vujudga kelishi ilk gazetaning paydo bo'lishi insoniyat dunyoqarashining kengayishida ommaviy axborot vositalari, xususan, matbuot (gazeta)ning o‘rni beqiyosdir. tarixchilar insoniyat hayotidagi birinchi gazeta miloddan avvalgi ii asrning o‘rtalarida qadimgi rimda «rim xalqining kundalik ishlari» nomi bilan paydo bo‘lgan deyishadi. o‘sha paytda gazetalar taxtachalarga yozib tarqatilgan. dastlab norasmiy yangiliklarni tarqatish vositasi bo‘lgan bunday «taxta matbuot» tezda hokimiyat nazariga tushib, yuliy sezarning topshirig‘iga binoan unga senat yig‘ilishlari hisobotlari, harbiy sarkardalarning bayonotlari va qo‘shni davlat hukmdorlarining murojaatlari kiritiladigan bo‘lgan. shunday qilib, yangiliklardan boxabar bo‘lish uchun o‘ylab topilgan matbuot hali o‘zining kurtak holatidayoq bir miqdorda jamoatchilikning qo‘lidan chiqib, davlat ta’siriga uchragan. ushbu ommaviy kundalik gazeta milodning iii asrigacha chop qilingan. xitoyda viii asrning boshlarida "poytaxt axboroti" ("tszin bao") nomli rasmiy hukumat gazetasi vujudga keldi. bu gazeta xx asrning boshlarigacha nashr qilindi. ushbu nashrda imperatorning mamlakatdagi …

2 / 15

faqat yangiliklarni o‘z vaqtida ommaga yetkazish va foydali fikrlarni barchaga yetkazishning, balki axborotning katta oqimiga mazmun va yo‘nalish berishning qudratli imkoniyati paydo bo‘ldi. gazeta orqali nafaqat yangiliklar bilan bo‘lishishingiz, xizmat va mahsulotingizni reklama qilishingiz, balki o‘z imperiyangiz va qirolligingiz fuqarolariga yuritayotgan siyosatingizni «ijobiy» ko‘rsatishingiz, omma dunyoqarashiga ta’sir etishingiz mumkin bo‘ldi. axborotni majburlab odamlar ongiga singdirish amaliyoti, qaysidir ma’noda majburiy obunaning kurtaklari shu payt keng ko‘lam ola boshladi. eng birinchi davriy nashr sifatida strasburg shahrida iogann karolyus tomonidan tashkil qilingan «relation aller furnemmen und gedenckwurdigen historien» («buyuk xabarlar va yodda qoladigan voqealar sarhisobi») gazetasi e’tirof etiladi. karolyus bosma stanokdan foydalanib, gazeta narxini tushirishga va sotuv hajmini ko‘tarishga erishgandi. keyingi 50 yil mobaynida yevropaning boshqa mamlakatlari ham o‘z gazetalariga ega bo‘ldi. e’tiborlisi – ba’zi gazetalar qo‘shni davlatlarda bosmadan chiqar edi. bu bilan gazetaning hokimlardan mustaqilligi ta’minlanardi. davriy matbuot kuchini birinchi bo‘lib fransuz davlat arbobi, kardinal rishele (1585— 1642) tushunib yetdi. u bu …

3 / 15

ix asrda matbuotda haqiqiy «portlash» yuz berdi – ma’lum sohaga ixtisoslashgan gazetalar paydo bo‘ldi: adabiyot, sanoat va savdoga oid va hokazo. xususiy gazetalar rasmiylarini bozordan siqib chiqara boshladi. endi tashqi siyosat mavzusiga alohida e’tibor qaratila boshlandi. xx asrga kelib esa gazetalarda ichki siyosat, oddiy xalqning hayotini yoritish ham yo‘lga qo‘yildi. davlat va siyosiy tuzumni tanqid qilishga, mamlakat ichidagi muammolarni ochiqlashga ixtisoslashgan matbuot paydo bo‘ldi. matbuot tarixidagi burilish davri germaniyada 1450-yillarda iogannes gutenberg tomonidan bosmaxonaning ixtiro qilinishi bo‘ldi. lekin gazetalar biz ko'nikkan ko'rinishga ega bo'lguncha yana ikki yuz yil o'tdi. birinchisi la gazette edi. fransuz nashrining ta'sirini undagi ba'zi xabarlarni shaxsan frantsiya qiroli lui xiii va kardinal rishelye yozganligi bilan baholash mumkin. aytgancha, ushbu nashr ham pullik reklama sohasida kashshof bo'ldi. lekin "gazette" so'zi nimani anglatadi? frantsuzlar uni italiyaliklardan qabul qildilar, ular kichkina magpiyalarni shunday chaqirdilar, shuningdek, nominal qiymati 2 soldi bo'lgan tanga. u ko'pincha 16-asrda venetsiyada nashr etilgan yangiliklar varaqlari …

4 / 15

lab chiqarish emas, balki bu jarayonni mexanizatsiyalash va standartlashtirish edi. ushbu muammoni hal qilish kelajakda kitob ishlab chiqarish jarayonining narxini kamaytirishga yordam berdi. gutenberg, aslida, vinochilik yoki qog'oz ishlab chiqarishda nam qog'ozni siqish uchun allaqachon mavjud bo'lgan presslarning ishlash tamoyillaridan foydalangan holda, yangi davrning ramzi bo'lgan matbaa mashinasini yaxshiladi. ammo bosmaning butun yuzasida bir xil bosimni ta'minlash kerak edi, shunda harflar konturidagi barcha eng nozik chiziqlar bosilgan va shaklni plastinka ostida va orqaga siljitish uchun harakatlanuvchi vagon yaratish kerak edi. yana bir qiyinchilik bu varaqni bosma plastinaga to'g'ri yotqizish edi. gutenberg tomonidan ishlab chiqilgan va ushbu talablarning barchasiga javob beradigan mashina 19-asrgacha deyarli o'zgarmagan holda printerlarga xizmat qildi. bundan 389 yil avval, 1631-yil 30-mayda fransiyada la gazette nomli gazeta nashr etildi va tez orada “gazeta” soʻzi barcha yevropa tillariga kirdi. la gazette nashri deyarli uch asr davomida, 1915 yilgacha mavjud bo'lib, birinchi davriy nashrning timsoliga aylandi. qirol lui xiii hatto …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"insoniyat hayotida ilk bosma nashrlar" haqida

insoniyat hayotida ilk bosma nashrlar reja: 1. ilk gazetaning paydo bo'lishi 2. yevropa bosma nashrlarining vujudga kelishi 3. o’zbek matbuotining vujudga kelishi ilk gazetaning paydo bo'lishi insoniyat dunyoqarashining kengayishida ommaviy axborot vositalari, xususan, matbuot (gazeta)ning o‘rni beqiyosdir. tarixchilar insoniyat hayotidagi birinchi gazeta miloddan avvalgi ii asrning o‘rtalarida qadimgi rimda «rim xalqining kundalik ishlari» nomi bilan paydo bo‘lgan deyishadi. o‘sha paytda gazetalar taxtachalarga yozib tarqatilgan. dastlab norasmiy yangiliklarni tarqatish vositasi bo‘lgan bunday «taxta matbuot» tezda hokimiyat nazariga tushib, yuliy sezarning topshirig‘iga binoan unga senat yig‘ilishlari hisobotlari, harbiy sarkardalarning bayonotlari va qo‘shni davlat hukmdorlarining muroj...

Bu fayl DOCX formatida 15 sahifadan iborat (41,2 KB). "insoniyat hayotida ilk bosma nashrlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: insoniyat hayotida ilk bosma na… DOCX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram