shaxs psixologiyasi

PPTX 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

shaxs psixologiyasi reja: psixologiyada shaxs tushunchasi shaxsning tuzilishi, tarkib topishi shaxs faoliyatining yo`nalishi 1. insonning shaxs sifatida tarkib topishi, unga ta’sir etuvchi omillar, uning mexanizmlari haqida psixologiya fani aniq ma’lumotlarga ega. jamiyat taraqqiyotida bosh omil hisoblanuvchi, shu jamiyatning rivojlantiruvchisi bo`lib hisoblanuvchi inson odam sifatida dunyoga keladi. uning shakllanishi o`ziga xos xususiyatlari u yashab turgan jamiyatda tarbiyalanadi, yuz beradi. odam insoniyat vakili sifatida baholanuvchi termin bilan xarakterlanadi. hamma odamlar, u yangi tug`ilgan yoki katta, sog`lom yoki kasal bulsa ham, uning sifatlari va xususiyatlaridan qat’iy nazar individ deb ataladi. “individ” tushunchasida odamning nasl-nasabi mujassamlashgandir. demak, individ qachonki, ongli ravishda va maqsad sari ma’lum bir faoliyatda atrof-muhitni anglasa va yaratuvchanlik hissasini qo`shsa, uni sub’ekt deb atash mumkin bo`ladi. ammo ayrim faoliyatda ishtirok etuvchi individ hamma vaqt shu faoliyatning sub’ekti bo`la olmaydi, chunki har doim ham individ bajarayotgan xatti- harakatini anglamaydi va ularni maqsadga qaratilgan holda amalga oshirmasligi mumkin. har bir individ takrorlanmas sotsial …

2 / 20

kanligini ta’kidlagan. shaxs sifatida kamolga erishmagan individ bo`ladi. bunga hayvonlar orasida tarbiyalangan bolalarni misol kilishimiz mumkin. ammo individni shaxsga aylanishida qanday omillar mavjud. rus psixologi s.l.rubinshteyn: odam o`zidagi takrorlanmas xususiyatlariga ko`ra individualdir. uni o`z atrofidagilariga, borliqqa bo`lgan ongli munosabati, biror faoliyat bilan shug`illanishi uning shaxs ekanligidan dalolat beradi. individ bo`lib tug`ilgan insonni shaxsga aylanishi uchun nimalar zarur? ijtimoiylik ongga ega bulish faollik 4) insonni falollikga undovchi narsa ehtiyojdir. shaxs tushunchasiga psixolog olimlar tomonidan berilgan qator (50 ga yaqin) tavsiflar mavjud. shulardan quyidagilarni keltiramiz: «shaxs- ijtimoiy munosabatlarning sub’ekti va ob’ektidir» (a.g.kovalyov). «shaxs individlararo munosabatlarning sub’ekti sifatida» (a.v.petrovskiy) «shaxs - jamiyatda o`z o`rnini anglovchi faoliyatga qodir a’zosidir» (k.k.platonov) «shaxs faoliyat sub’ektidir» (a.n. leontev) juda ko`plab ta’rif va tushunchalar orasida amerikalik psixolog g. ollportning ta’rifi e’tiborga loyiqdir: «shaxs bu hayot jarayonida shakllanuvchi individual o`ziga xos psixo fiziologik tizimlar shaxs xususiyatlari yig`indisi bo`lib, u asosida ushbu insonga xos tafakkur va xulq - atvor yuzaga …

3 / 20

y muhim ta’sirining chqkurroq va mustahkamroq bo`lishiga odamning o`zi yordam beradi. ayrim g`ayritabiiy hodisalar inson shaxsining tarkib topishida tashqi muhit ta’sirining hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligini to`la tasdiqlaydi. tasodifan odam bolalarning yovvoyi hayvonlar muhitiga tushib qolish hodisasi nazarda tutilgan. a.g.asmolov: “tarixiy-evolyutsion yo`nalish targ`ibotchisi sifatida shaxs rivojlanishida 2 ta omil; ; a) nasliy; b) ijtimoiy omillar muhim hisoblanishi ta’kidlangan. shuningdek, shaxsni hayotdagi maqsadi - yashash uchun xayotdagi me’yoriy tenglikni saqlash bo`lib, uning individual xususiyatlari bir butunlikda shaxs tuzilishini tashkil etadi. shaxsni tuzilishini va uni yuzaga kelishini bilmasdan turib usib kelayotgan inson shaxsini proektlashtirish va diagnostika qilish, shakllanishi uchun eng maqbul sharoit, samarali yo`llarini aniqlab olish qiyin masaladir. inson shaxsi yuqorida ta’kidlab o`tkanimizdek, o`zini o`rab turgan narsalar va ijtimoiy muhit bilan faol munosobat jarayonida tarkib topadi. odamning ontogenetik tarraqqiyoti va shaxsning tarkib bo`lishida biologik va ijtimoiy omillar o`zaro munosabatga kirishib, tashqi ta’sir effektini ta’minlovchi kuchli ichki sharoitni yuzaga keltiradilar. ana shunday sharoitlarda …

4 / 20

axsni real mavjud bo`lishi uchun uni predmetlar bilan faoliyat jarayondagi munosabatini o`z ichiga olib, insonni ma’lum xarakteristikalarini fazoda individni organik tanasidan tashqarida izlash lozim bo`lib, u shaxsning interindivid tuzilmasini tashkil qiladi. 3. individ usti (metaindivid) tuzilma markazida insonni faoliyat jarayonida insonlardan muloqat jarayonida boshqalarga ta’sir va boshqalardan olinadigan ta’siri sifatida namoyon bo`lib, u persona ravishda namoyon bo`ladi. a.v.petrovskiy o`z strukturasiga 3 tuzilmani kiritgan. bu shaxs individualligi, uni shaxslararo munosabatlarda namoyon bo`lishi va boshqa insonlargan ta’sir eta olishi bo`lib, shaxs doimo shu uchlikda namoyon bo`lishi va individlararo, ijtimoiy munosabatlar sub’ekti sifatida mavjud bo`lishi lozim. yo´nalganlik ehtiyojlar, qiziqishlar, ideal, e’tiqod, etakchi motivlar, xulq-atvor va dunyoqarashda namoyon bo´ladi. bilim, ko´nikma va malaka bilish, o`qish faoliyati natijasida hayot jarayonida orttiriladi individual tipologik xususiyatlar temperament, xarakter va qobiliyatdan namoyon bo´ladi s.l.rubeshteyn bo`yicha shaxs strukturasi quyidagi ko`rinishga ega: 3. shaxsning faoliyatini yo`naltirib turadigan va mavjud vaziyatlarga nisbatan bog`liq bo`lmagan barqaror motivlar majmui kishi shaxsning yo`naltirilganligi deb …

5 / 20

ning eng yuqori cho`qqisi. intilish – birlamchi qiziqish, ehtiyojni hissiy kechirilishi, ob’ektga intilishidir. inson o`z ehtiyojlarini qondirish uchun atrof muhit, tabiat, kishilar bilan o`zaro ta’sirga kirishadi. ularni o`zgaradi, o`z faoliyatini yo`naltiradi. ijtimoiy qonun-qoidalar, muhit, jamiyat talablariga rioya qilgan tarzda o`z - o`zini yo`altiradi, o`z oldiga maqsad qo`yadi, maqsadga intilish yo`lida uchraydigan kiyinchilik va to`siqlarni engib o`tishga harakat qiladi. maqsadga yo`naltirilgan ongli faoliyatini amalga oshirishda moddiy, ma’naviy olam bilan faol tarzda muloqotga kirishadi. ehtiyojlar asosida odamda faoliyatning motivlari, muayyan ehtiyojlarini qondirish bilan bog`liq ichki turtki kuchlar paydo bo`ladi. motiv odamni faoliyatiga, faolikka yo`naltiruvchi sababdir. shaxs inson aniq maqsad sari intiladi, muayyan ishni bajaradi, uni natijasiga ega bo`lishga, uni qo`lga kiritishga o`z-o`zini yo`naltiradi. shaxsning faolligining yo`nalishi turli ehtiyojlar: kelib chiqishi, predmetiga ko`ra a) tabiat - inson o`zini, avlodini saqlab qolishdagi faolligi; b) madaniy-odamning insoniyat madaniyati mahsuliga bog`liq bo`lgan faoliyati; predmetiga ko`ra: v) moddiy – ovqatlanish kiyinish, uy-joy, maishiy turmush ashyolari; g) ma’naviy …

6 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi"

shaxs psixologiyasi reja: psixologiyada shaxs tushunchasi shaxsning tuzilishi, tarkib topishi shaxs faoliyatining yo`nalishi 1. insonning shaxs sifatida tarkib topishi, unga ta’sir etuvchi omillar, uning mexanizmlari haqida psixologiya fani aniq ma’lumotlarga ega. jamiyat taraqqiyotida bosh omil hisoblanuvchi, shu jamiyatning rivojlantiruvchisi bo`lib hisoblanuvchi inson odam sifatida dunyoga keladi. uning shakllanishi o`ziga xos xususiyatlari u yashab turgan jamiyatda tarbiyalanadi, yuz beradi. odam insoniyat vakili sifatida baholanuvchi termin bilan xarakterlanadi. hamma odamlar, u yangi tug`ilgan yoki katta, sog`lom yoki kasal bulsa ham, uning sifatlari va xususiyatlaridan qat’iy nazar individ deb ataladi. “individ” tushunchasida odamning nasl-nasabi mujassamlashgandir. demak, individ q...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "shaxs psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi PPTX 20 pages Free download Telegram