muqimiy lirikasi

DOC 52,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662842488.doc muqimiy lirikasi muqimiy lirikasi reja: 1.shoir lirikasining mavzu rang barangligi, janriy xususiyatlari. 2.lirik qahramon turmushdan zavqlanish ishq va oshiqlik. 3.lirik qahramonning hasrat ohanglari, muhitdan noroziliklari 4.shoir she’rlarining badiyati va xalq qo`shiqlariga yaqinligi. muqimiy qoldirgan adabiy merosning katta bir qismini lirik g`azallar,murabba va muxammaslar tashkil etadi.oz adabiy faoliyatini g`azallardan boshlagan shoir umrining oxirigacha,qariyib 35-40 yil davomida tinimsiz va barakali ijod etib,bu davr o`zbek poeziyasining rivojiga jiddiy hissa qo`shdi. muqimiy ham bir qalam ahllari kabi,ma’lum ijodiy evolyutsiyani o`z boshidan kechirgan.uning salmoqdor lirik merosida taqlidiy mashqlar ekani sezilib turgan,mazmunan sayoz,badiiy jihatdan esa hali etilmagan ayrim g`azallarning ham uchrashi, siqalangan(ayrim g`azallarning ham uchrashi) asrlar davomida qolipga tushgan «tayyor» obrazlarning qayta-qayta qo`llangan toshbehlarning (ra’no kad», «sarv kad»v.b.mavjudligi shundan darak beradi.muqimiy «uchradi nogoh»-39 bet (as.tup.1tom,1960). lekin muqimiy asta-sekin taqlidchilik,shogird-lik davrini orqada qoldirib,mustaqil mushohada qilish davriga-izlanish,qidirish bosqichiga o`tdi.shoir lirikasining ham g`oyaviy, ham badiiy kamolatga erishuvida,xalqchil va xaqqoniy bo`lishida x.o.i.bilan bir qatorda ko`p asrlik she’riyatimizdagi eng yaxshi …

di.faqat klassik adabiyotimizda yoxud sharq poeziyasidagina emas,balki jahon adabiyotida ham juda eski,ammo hamma vaqt yosh,abadiy barhayot bo`lgan bu tema ko`p ishlangan va unda qanchadan-qancha shox asarlar yaratilgandir.bu tema ulug` a.navoiyga xu asrda qanday bitmas-tuganmas ma’nolar bag`ishlagan bo`lsa,oradan qariyib 5 asr o`tgandan keyin ham muqimiyga shunday ilhom manbai bo`lib xizmat qildi.bu tasodifiy emas,albatta.chunki,adabiyotning asosiy ob’ekti insondir.insonni muhabbatsiz tasavvur qilish mumkin emas,muhabbat inson ma’naviy hayotining ajralmas qismidir. muhabbat haqida qo`shiq to`qish hayotni kuylash demakdir.shu ma’noda muqimiy lirikasi chuqur hayotiy lirikadir.shoir lirikasining zo`r sotsial qiymatini ham uning hayotiyligi-ta’min etadi.chunki islom ruhoniylari diniy fonatizmni,tarki dunyochilikni, mistikani targ`ib qilib,jamiyatda pessimizm urug`larini sochib turgan bir paytda hayot to`g`risida kuylash,muhabbatni tarannum qilish katta ijtimoiy qiymatga ega bo`lgan zo`r jasorat edi. bu davrdagi diniy-mistik adabiyotning yirik vakillaridan biri yusuf saremiy: bu muammodir tiriklik uzlukingdin urmo dam, bu jahon oynadek asrorini xayronidur san tumon etma, «baks bor?»deb,jahon ayvonida, bil yaqin avvalda foniy erdi,oxir foniydur!» deb jamiyatda «odam-yo`qlik»ni, «foniylik»ni targ`ib …

som qalami bilan chizilgan ajoyib lavha namoyon bo`ladi.shoir xayolida yaratilgan lavha jonli va qonli hayot manzarasiga aylanib ketadi.chunonchi «yolg`iz» radifli g`azal shunday san’at mo`jizalaridan biri bo`lib,u rassom uchun ham,haykaltorosh uchun ham tayyor materialdir. banogoh uchradi,ot o`ynatib bir dilrabo yolg`iz, rikobiga surib ko`z,qo`l ochib duo yolg`iz. . . 100 bet bu she’rda tasvir qilingan manzara o`zining realligi va jonliligi bilan kishini o`ziga maftun etadi: ot o`ynatib kelayotgan go`zal –mahbuba,ot uzangisiga ko`zini surib,go`zal haqiga duo qiluvchi oshiq.bu manzarada sharq adabiyotiga xos qanchadan-qancha romantika va insoniy his tuyg`u bor. muqimiy lirikasida xastni sevishga hayotdan zavqlanishga chaqirib,turmushning ozod va baxtiyor bo`lishini orzu qilish asosiy va etakchi motivni tashkil qiladi.lirik qahramondagi bu ulug` niyatlarni amalga oshirish,turmushni farovon qilish va quvnoq qilish ikki yoqlama zulm hukmronlik qilgan adolatsiz,mudxish kalonial tuzum sharoitida mumkin emas edi.shoir istaklari bilan hukmron muhit o`rtasidagi bu qarama-qarshilik uning poeziyasida hasrat,nolish,shikoyat motivlarini tug`dirdi. «toleim»,(145-bet), «ohkim holimni so`rmas» (282-bet), «intizor o`lturg`usi» (284-bet), «dog`men» (307-bet), …

hoir murabba’lari uning ko`pchilik g`azal va muxammaslari kabi,o`zbek xalq kuylariga moslab yozilgan.ehtimol ularning ba’zilari maxsus ashula uchun atab yozilgandir. bizga muqimiy murabba’laridan 21 tasi ma’lum bo`lib,ular o`zining g`oyaviy va badiiy xususiyatlari bilan alohida diqqatga sazovordir.ularning deyarli hammasi ishqiy temada yozilgan.mazmunan tugallangan, shakllangan kam-ko`stsiz yozilgan ko`p murabba’larning bir namunasi sifatida «ko`nglum sandadur» murabba’sini olaylik: (243-bet) ko`rinib turibdiki,unda muhabbat kechinmalari tasvirlanadi.lekin shoirning ustaligi,mahorati shundaki,kichik hajmdagi she’rda muhabbatning butun bir sarguzashti,tarixi:muhabbatning tug`ilishi,boshidan kechgan kunlar, amal-hasratlari,shodliklari va nihoyat, uning taqdiri ko`rstiladi. keltirgan bu bandalar mazmunidan ko`rinib turibdiki,she’rning ma’lum va aniq muqadimmasi va xotimasi (1-va 7-bandlar) bor.mahbubani ko`rib oshiq bo`lgan va uning visoliga erisholmay ,ertayu kech hijron o`tida yongan oshiq duogo`y bo`lib turish bilan qanoatlanishga majbur. muqimiy lirikasining badiiy xususiyatlari muqimiy lirikasining katta shuhrati,mangu barhayotlik va hamisha navqironligini ta’minlagan asosiy omillardan biri –ilg`or g`oya,hayotiy mazmunni haqqoniy va xalqchil ifodalashdagi badiiy barkamollikdir. badiiylikni belgilovchi komponentlar rang-barang va xilma-xil.uslubning soddaligi,bayonning ravonligi, fikrning ravshan hamda detallarning konkret va …

qirralarini ochishga ham intilib,bu sohada qator yutuqlarga erishadi.shu ma’noda «kelur» radifli g`azal xarakterlidir: 196-bet muqimiy oshiq va ma’shuqa xarakterlarini ochishda turli badiiy va uslubiy san’atlarni ishga soladi.m: dialog shaklidagi g`azallar shular jumlasidandir.bu usul obrazlarning ichki kechinmalarini,ko`ngil nozini yuzma-yuz uchrashuvda «o`z so`zlari» bilan ifodalashga, jonli manzara chizishga imkon beradi. aydi kulib: «ey notavon,hajrimda ranging za’faron;» jabru jafo qildim yomon,ma’zur tut,chekting sitam. aydimki: “qulikka bitib,kelgan zamon tashrif etib qoldi ko`ngillardan ketib har qanchakim ranju alam”. . . . ma’shuqa bilan kutilmaganda yuz bergan uchrashuv oshiqni gangitib qo`yadi.u o`zini batamom yo`qotadi,hatto,xalq iborasi bilan aytganda «tili so`zga kelmay qoladi».ma’shuqa esa o`zining bunday ta’siridan mamnun.u hazil-mutoyiba aralash oshiqqa «tegajaklik»,qiladi, «qizishtirib» qo`yadi: otarda er,kelmay qoldi til so`zga,kulub aytdi: -«qalaysiz? kamnamosiz,gangu lolu bezabonim siz». mana bu baytda esa ma’shuqaning ko`pchilik oldida iymanib, hayo bilan ko`chadan o`tishi, uni, ayni zamonda,qandaydir qo`rquv,vahima qurshaganligi shahar g`ala-g`ovuri o`rtasiga tushib qolgan olazarak saxro ohusiga o`xshatiladiki,bu ma’shuqaning o`sha vaziyat,o`sha ondagi andisha- iztirobini ham,ruhiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"muqimiy lirikasi" haqida

1662842488.doc muqimiy lirikasi muqimiy lirikasi reja: 1.shoir lirikasining mavzu rang barangligi, janriy xususiyatlari. 2.lirik qahramon turmushdan zavqlanish ishq va oshiqlik. 3.lirik qahramonning hasrat ohanglari, muhitdan noroziliklari 4.shoir she’rlarining badiyati va xalq qo`shiqlariga yaqinligi. muqimiy qoldirgan adabiy merosning katta bir qismini lirik g`azallar,murabba va muxammaslar tashkil etadi.oz adabiy faoliyatini g`azallardan boshlagan shoir umrining oxirigacha,qariyib 35-40 yil davomida tinimsiz va barakali ijod etib,bu davr o`zbek poeziyasining rivojiga jiddiy hissa qo`shdi. muqimiy ham bir qalam ahllari kabi,ma’lum ijodiy evolyutsiyani o`z boshidan kechirgan.uning salmoqdor lirik merosida taqlidiy mashqlar ekani sezilib turgan,mazmunan sayoz,badiiy jihatdan esa hali etilm...

DOC format, 52,0 KB. "muqimiy lirikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: muqimiy lirikasi DOC Bepul yuklash Telegram

muqimiy lirikasi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"muqimiy lirikasi" haqida

O'xshash fayllar