oliy majlis

DOCX 26 pages 43.6 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.6 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

mavzu: o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi. reja: 1.o'zbekistonda parlamentning vujudga kelishi va parlament islohotlari. 2.oliy majlisning davlat hokimiyati tizimidagi o rni va vazifasi. 3. oliy majlisning tarkibiy tuzilishi va vakolatlari. tayanch so’zlar: parlament, ittifoq, oliy sovet, vakillik, palata, murojaatnoma. rasmiy ravishda saylab qo'yiladigan va qonun qabul qiladigan organ 0‘zbekistonda mustaqillik davrigacha ham mavjud bo'lib, u 0‘zbekiston respublikasi oliy soveti deb atalardi. lekin u tub mohiyati bilan parlamentdan ancha yiroq organ edi. boshqacha qilib aytganda, formal saylov asosida saylanadigan bu organning kovinishi - shakli parlamentga o'xshasada, mazmunan u kommunistik partiyaning xohish-irodasi bilan tashkil qilinadigan va unga xizmat qiladigan organ edi. 80-yillarning oxirida butun ittifoq hududida mavjud rejimdan norozilik kuchaydi, xalqning o‘z huquq va erkinliklarini ro'yobga chiqarishga intilishi kuchayib bordi. natijada, 1989-yilgi sssr xalq deputatlari syezdi, 1990-yilda 0‘zbekiston oliy sovetiga bo‘lib o‘tgan saylovlar birinchi marta demokratik usullarda, eng muhimi, muqobillik asosida o‘tdi va oliy vakillik organiga.xalq xohish-istaklarini yaxshi his qilgan, o‘z fikrini ochiq …

2 / 26

tida e’tirof etib qadam qo‘ydi. keyinchalik ittifoq davrida saylangan oliy sovet tarqatib yuborilmasdan, uning salohiyatidan vakolat muddati tugaguncha foydalanish to‘g‘ri yo‘l bo‘ldi. shu oliy sovetda mamlakatimizning asosiy qonuni - konstitutsiyamiz qabul qilindi. konstitutsiyamizda oliy qonunchilik organimiz - oliy majlis o‘z tilimizda bayon etildi. konstitutsiyamizning xviii bobi «0‘zbekiston respublikasining oliy majlisi» deb nomlandi. unga asosan, oliy majlis 0‘zbekiston fuqarolari tomonidan umumiy, teng, to‘g‘ridan-to‘g‘ri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish orqali ko‘ppartiyaviylik asosida saylanadigan, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradigan oliy davlat organi deb belgilandi. vakolat muddati besh yil qilib o‘rnatildi. konstitutsiyaga asosan, oliy majlis bir palatali strukturada tashkil qilinishi nazarda tutildi. 1993yil 28-dekabrda «0‘zbekiston respublikasi oliy majlisiga saylov to‘g‘risida»gi' (2003-yil 29-avgustda yangi tahrirda qabul qilindi), 1994-yil 22- sentabrda «0‘zbekiston respublikasi oliy majlisi to‘g‘risida»gi (oliy majlisning 2002-yil 12-dekabrdagi qarori bilan o‘z kuchini yo'qotgan) qonunlar qabul qilindi. 1994 yil 25-dekabrda oliy majlisga saylov o‘tkazildi. saylov eng demokratik prinsip va talablar asosida o‘tdi. mamlakatda tashkil …

3 / 26

iyatini vujudga keltirishning jahondagi eng demokratik tizimlaridan biri tashkil etildi. 0‘zbekiston parlamenti — oliy majlis ilk marta ko‘ppartiyaviylik asosida saylandi» 1995 yilda saylangan parlament - oliy majlis 0‘zbekiston hayotida, xalqlar taqdirida muhim rol o‘ynadi. jamiyatning rivojlanishini ta’minlovchi huquqiy asoslar yaratildi. parlamentda xalqchillik o'rnatildi. parlamentda ishlash tajribasi vujudga keldi, aytish mumkinki, u mustaqillikni mustahkamlash, mamlakatda barqarorlikni ta’minlash kabi muhim vazifalarni bajardi. lekin jamiyatning rivojlanishi islohotlarni doimiy ravishda o'tkazib borishni taqozo etadi. shuning uchun xx asr oxirida - 2000-yillarda parlamentni yanada rivojlantirish zarurati vujudga keldi. 0‘zbekiston respublikasi oliy majlisining 2000-yil may oyida bo‘lib o‘tgan sessiyasida prezident oliy majlisni ikki palatali tizimga o‘tkazish hamda professional parlamentni shakllantirish g‘oyasini ilgari surdi. hayotning, kishilar ongining o‘zgarishi parlamentni qayta tashkil qilish va uning davlat hokimiyatini tashkil etishdagi rolini yanada oshirish lozimligi ta’kidlandi. parlamentni tashkil qilish masalasi yuzasidan xalqning fikrini bilish maqsadga muvofiq deb topilib, 2002-yil 27-yanvarda referendum o‘tkazilib, unga ikki palatali parlamentga o‘tish hamda prezident vakolati …

4 / 26

ilik palatasi va senatni tashkil etish tartibi, palatalarning ishini tashkil etish, prezidentning vakolat muddatini belgilab berdi. mazkur qonunga asosan, konstitutsiyaning tegishli bob va moddalariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi. natijada, oliy majlis ikki palatadan: yuqori palata - senatdan va quyi palata - qonunchilik palatasidan iborat qilib belgilandi. qonunchilik palatasi doimiy ishlovchi, professional a’zolardan iborat tuzilma, senat a’zolari senatorlik faoliyatini asosiy ishlash joyidan ajralmagan holda olib borishi belgilandi. konstitutsiyada har ikki palataning mutlaq vakolatlari, birgalikdagi vakolatlari, qonunchilik jarayonining konstitutsiyaviy asoslari belgilab qo'yudi- 2004-yilda «0‘zbekison respublikasi oliy majlisiga saylov to‘g‘risida»gi qonun yangi tahrirda qabul qilindi va unda senatni tashkil qilish bilan bog'liq tartiblar belgilandi. 2002-yil 12-dekabrda «0‘zbekiston respublikasi oliy majlisining qonunchilik palatasi to‘g‘risida»gi va «0‘zbekiston respublikasi oliy majlisining senati to‘g‘risida»gi konstitutsiyaviy qonunlar^ qabul qilindi. 2004-yil dekabr oyida bo‘lib o'tgan saylov natijasida oliy majlisning qonunchilik palatasi va yangidan saylangan mahalliy vakillik organlari deputatlarining qo‘shma majlislarida ko‘rsatilgan nomzodlar asosida oliy majlisning yuqori palatasi shakllantirildi hamda …

5 / 26

linganligini, qonunchilik palatasining roli kuchaytirib borilayotganligini quyidagilarda ko'rishimiz mumkin: 1.2007-yil 11-aprelda qabul qilingan va 2008-yil 1-yanvardan kuchga kirgan «davlat boshqaruvini yangilash va yanada demokratlashtirish hamda mamlakatni modernizatsiya qilishda siyosiy partiyalarning rolini kuchaytirish to‘g‘risida»gi konstitutsiyaviy qonunga asosan, bosh vazir nomzodi prezident tomonidan qonunchilik palatasidagi siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashuv o'tkazilgandan so‘ng parlamentda ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun taqdim qilish tartibining o'rnatilishi, qonunchilik palatasidagi siyosiy partiyalar fraksiyalariga prezidentga bosh vazirni lavozimidan ozod qilish bo'yicha taklif kiritish huquqining berilishi qonunchilik palatasining mavqei kengayganligini ko'rsatadi. 2.prezident konsepsiyasi va u asosida konstitutsiyaga kiritilgan o'zgartirish va qo‘shimchalarga asosan, bosh vazir va qonunchilik palatasi o‘rtasida ziddiyatlar doimiy tus olgan holda qonunchilik palatasi deputatlari umumiy sonining uchdan bir qismi ovozi bilan bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi bildirish masalasini ko'tarish huquqining berilishi ham qonunchilik palatasi mavqei oshib borayotganini ko‘rsatadi. 3.«2017-2021-yillarda 0‘zbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishlari bo‘yicha harakatlar strategiyasi»da, «davlat va jamiyat qurilishi tizimini takomillashtirish ustuvor yo'nalishlari» belgilanib, unga …

6 / 26

monidan tasdiqlash amaliyotini kiritishni taklif etdi. bu parlament rolini yanada kuchayishiga olib keladi. oliy majlis - parlamentning davlat hokimiyati tizimidagi o'rnini aniqlash uchun, avvalo, uning davlatchilikdagi, xalq hokimiyatini amalga oshirishdagi rolini aniqlash, boshqacha aytganda, shu haqda tushunchaga ega bo'lish kerak. parlamentning vujudga kelishi jahon davlatchilik tajribasidagi eng yirik voqea desa bo'ladi. parlamentning vujudga kelishi, birinchidan, ming yillar davomida yashab kelgan davlat hokimiyatining bir kishi (monarx) qo'lida to‘planishiga barham berdi. ikkinchidan, yakka hukmronlikni chegaraladi. uchinchidan, davlat hokimiyatini tarmoqlar asosida amalga oshirish imkoniyatini vujudga keltirdi. to‘rtinchidan, hokimiyat ishlarida mamlakat aholisi (fuqarolari) ishtirok etishining samarali vositasi vujudga keldi. beshinchidan, davlat, jamiyat faoliyatida vakillik nazorati vujudga keldi. oltinchidan, qonun ishlab chiqish, qabul qilish professionalizm asosida olib boriladigan bo'ldi. parlamentarizmning vujudga kelishi keyinchalik davlat boshqaruvining eng demokratik, davlat boshqaruvida ko'pchilikning ishtirokini ta’minlaydigan respublika shaklining paydo bo‘lishi va rivojlanishiga ta’sir qildi. parlamentarizmning vujudga kelishi va rivojlanishi inson huquqlarini himoya qilishda yangi bosqichni boshlab berdi. yuqoridagilarni hisobga …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliy majlis"

mavzu: o‘zbekiston respublikasi oliy majlisi. reja: 1.o'zbekistonda parlamentning vujudga kelishi va parlament islohotlari. 2.oliy majlisning davlat hokimiyati tizimidagi o rni va vazifasi. 3. oliy majlisning tarkibiy tuzilishi va vakolatlari. tayanch so’zlar: parlament, ittifoq, oliy sovet, vakillik, palata, murojaatnoma. rasmiy ravishda saylab qo'yiladigan va qonun qabul qiladigan organ 0‘zbekistonda mustaqillik davrigacha ham mavjud bo'lib, u 0‘zbekiston respublikasi oliy soveti deb atalardi. lekin u tub mohiyati bilan parlamentdan ancha yiroq organ edi. boshqacha qilib aytganda, formal saylov asosida saylanadigan bu organning kovinishi - shakli parlamentga o'xshasada, mazmunan u kommunistik partiyaning xohish-irodasi bilan tashkil qilinadigan va unga xizmat qiladigan organ edi. 80-yill...

This file contains 26 pages in DOCX format (43.6 KB). To download "oliy majlis", click the Telegram button on the left.

Tags: oliy majlis DOCX 26 pages Free download Telegram