etnos muammosi bilan bog‘liq qarashlar va nazariyalar

DOCX 11 стр. 29,7 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu: etnos muammosi bilan bog‘liq qarashlar va nazariyalar reja: 1. etnos va va etniklik masalasi 2. primordializm va konstruktivizm 3. etnologiyada etnogenez va etnik tarix masalasi 1. etnos va va etniklik masalasi o'z o'rnida, hozir dunyo etnologiya fanida mavjud etnos nazariyasiga va uning o'rganish ob'ektiga alternativ tarzda ko'plab qarashlar va yangidan-yangi kontseptsiyalar paydo bo'layotganligi, zamonaviy g'arb va evropadagi ayrim ilmiy maktab vakillari etnos nazariyasini keskin tanqid qilayotganligi, ba'zi nazariyatchi tanqidchilar esa etnogenez va etnik muammolari bilan bog'liq mavjud nazariyalarni mutlaqo rad etishgacha borib etganliklarini ta'kidlash o'rinlidir. ayrim qarashlarga ko'ra, ko'plab odamlar o'zlarini u yoki bu etnosga tegishli ekanligini unitganlar, yoki “men biror etnosga tegishliman” deb hisoblamay qo'yganlar. bu tipdagi odamlarning ijtimoiy o'ziga xosligi o'z navbatida davlatga yoki diniy jamoaga mansubligiga qarab ham aniqlanadi. umuman olganda, postmodernizm falsafasiga asoslangan zamonaviy etnosshunoslikda bu tipdagi odamlar tabiatiga moslashtirilgan etnos ta'riflari paydo bo'lgan. ana shunday ta'riflardan birida: “etnos-bu umumiy nom (etnonim)ga, madaniyatda umumiy o'xshashliklarga …

2 / 11

b borish an'anaga aylandi. ayniqsa, bu tarixiy jarayonda shaxs va jamoa munosabatlari, zamonaviy tsivilizatsion jamiyatda milliy madaniyatlarning o'rni, ularni saqlab qolish omillari, etnomilliy majarolar va ularning paydo bo'lish sabablari va mazkur voqealarda etnik faktorning o'rni kabi muammolar muhim ahamiyat kasb etmoqda. natijada, fanning tadqiqot ob'ekti va metodlari ham o'zgara boshladi. tadqiqot ob'ekti endi nafaqat arxaik xalqlar va ularning madaniyatlari bo'lib qoldi, balki zamonaviy industrlashgan xalqlar va ularning madaniyatlari ham tadqiqot ob'ekti sifatida o'rganiladigan bo'ldi. hozirgi kunda ko'proq etnomilliy madaniyatlarga tadqiqot ob'ekti sifatida katta e'tibor berilmoqda. bizning serquyosh o'zbekistonimizda ham va markaziy osiyo davlatlarida ham etnogenez va etnik tarixni o'rganishda milliy etnik xususiyatlarni o'rganishga e'tibor berilmoqda. shu bois, milliy madaniyatlar va tsivilizatsiyalarning tarixiy rang-barangligi, dunyo xalqlari taraqqiyotida etnik omilning o'rni va roli, etnoslararo kommunikatsiya shakli va turlari, milliy etnik o'zlikni anglash printsiplari, an'anaviy mashg'ulot va xo'jalik-madaniy tiplar, moddiy va manaviy madaniyat, xalq bayramlari, udum va marosimlar, ijtimoiy munosabatlar, jamoa an'analari va …

3 / 11

guruhiga nisbatan ishlatilgan. bunday qaraganda millat tushunchasiga berilgan izoh etnos tavsifidan farq qilmaydi. millat atamasi birinchi bor xviii asrda buyuk frantsiya inqilobidan keyin g'arbiy evropa xalqlari tillarida ma'lum bir davlat fuqarolariga nisbatan etnik ma'noda qo'llanila boshlaydi. keyinroq, bu atama sharqiy evropa mamlakatlariga ham etnik ma'noda kirib keldi. millat kontseptsiyasini fanga dastlab frantsuz etnologi renan olib kirgan. u o'rta asrlar evropasida milliy davlatchilikning paydo bo'lish jarayoni bilan bog'liq holda ilk bora 1877 yilda talqin qilgan. millat uning fikricha, ma'lum bir guruh kishilarining birgalikda yashashga, ajdodlardan avlodlarga o'tib kelayotgan an'analarni saqlab qolishga bo'lgan harakat va umumiy maqsad yo'lida birlashishga aytiladi. e. renandan so'ng millat tushunchasi masalasida qator nazariy-metodologik qarashlar paydo bo'lgan bo'lsada, ammo, ularning birontasi ham mukammal nazariya sifatida shakllanmagan va umum e'tirof etilmagan. sovet davrida millat atamasiga rivojlangan sinfiylikka xos etnos tipi deb ta'rif berilgan. ammo, masalaga jiddiyroq yondashilsa, yuqorida ta'kidlaganimizdek, etnos millat darajasiga o'sib chiqqanda, uning oldidagi mas'uliyat yuz va …

4 / 11

antropologiya instituti, uning direktori v.a. tishkovning tadqiqotlari kishi e'tiborini o'ziga tortadi. konstruktivizm tarafdorlaridan biri bo'lgan antropolog v.a tishkov etnos bilan bog'liq tarixiy-ijtimoiy voqelikni insoniyat tasavvuri natijasi tarzida tahlil etadi va etnosni sovet nazariyachilari tomonidan yaratilgan sun'iy ijtimoiy tuzilma deb tanqid qiladi. uningcha, aslida ushbu “aqliy tuzilma” o'rnida jamiyat va madaniyatda ob'ektiv mavjud hamda o'zaro farqli ko'rinishlardan iborat bo'lgan o'z-o'zini boshqaruv kontinumi va strukturaviylikka harakat qiluvchi mozaik, lekin o'ziga xos madaniy xilma-xillik mavjud, deydi. shuningdek, v.a.tishkov bugungi kunda dolzarb bo'lib turgan terrorizm, ekstremizm, millatchilik, separatizm, diasporalar, kam sonli milliy guruhlar kabi tushunchalarni “ijtimoiy antropologiya” nuqtai nazaridan tahlil qiladi. uning fikricha, turli-tuman mahalliy qarama-qarshiliklar tarixiy va etnik muammolardan emas, balki “zamonaviy muammolarga oid ijtimoiy makondagi zamonaviy ishtirokchilarning zamonaviy ixtiloflari”dan paydo bo'ladi va o'z navbatida bu vaziyatda milliy adovat va agressiya sun'iy tarzda ataylab avj oldiriladi[footnoteref:1]. ammo, v.a. tishkov etnos nazariyasini «reviziya» qilish asnosida mantiqqa zid xulosalarga ham keladi. jumladan, uningcha, “millat tasavvurdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "etnos muammosi bilan bog‘liq qarashlar va nazariyalar"

mavzu: etnos muammosi bilan bog‘liq qarashlar va nazariyalar reja: 1. etnos va va etniklik masalasi 2. primordializm va konstruktivizm 3. etnologiyada etnogenez va etnik tarix masalasi 1. etnos va va etniklik masalasi o'z o'rnida, hozir dunyo etnologiya fanida mavjud etnos nazariyasiga va uning o'rganish ob'ektiga alternativ tarzda ko'plab qarashlar va yangidan-yangi kontseptsiyalar paydo bo'layotganligi, zamonaviy g'arb va evropadagi ayrim ilmiy maktab vakillari etnos nazariyasini keskin tanqid qilayotganligi, ba'zi nazariyatchi tanqidchilar esa etnogenez va etnik muammolari bilan bog'liq mavjud nazariyalarni mutlaqo rad etishgacha borib etganliklarini ta'kidlash o'rinlidir. ayrim qarashlarga ko'ra, ko'plab odamlar o'zlarini u yoki bu etnosga tegishli ekanligini unitganlar, yoki “men biro...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (29,7 КБ). Чтобы скачать "etnos muammosi bilan bog‘liq qarashlar va nazariyalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: etnos muammosi bilan bog‘liq qa… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram