nodir metallarni ishlab chiqarish va rivojlanishi

DOCX 21.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1668116134.docx nodir metallarni ishlab chiqarish va rivojlanishi reja: 1. oltin metallurgiyasining dastlabki rivojlanish bosqichlari 2. nodir metallar ishlab chiqarishning hozirgi holati 3. nodir metallarning iqtisodiyot sohasidagi o’rni 1. oltin metallurgiyasining dastlabki rivojlanish bosqichlari butun dunyoda rudadan rangli metallarni qazib olish jarayoni qimmatlashib bormoqda, buni asosan oltin va kumush misolida ko’rishimiz mumkin. bunga asosiy sabab qilib quyidagi omillarni keltirishimiz mumkin: -rangli va nodir metall rudalari zaxiralarining kamayishi va bu metallarni olishga ketadigan xarajatlarning oshishi; -xom-ashyo mahsulotlari narxining stabillashuviga milliy va xalqaro bozorlarning doimiy aralashuvlarining kengayishi; · atrof muhitni muhofaza qilish bo’yicha davlat va xalqaro talablarni bajarish, chiqindilarni zararsizlantirish va chiqindi suvlarni neytrallash jarayonlarning qiyinliligi va qimmatliligi; · xom-ashyo va elektr energiya narxininig tez suratda o’sishi. shuni e’tiborga olish lozimki, nodir metallarning noyob fizik-kimyoviy xossalari tufayli ularning fan va texnikaning ko’p sohalarida keng qo’llanilishiga olib kelmoqda. nodir metallarning asosiy vazifasi ulaning yuqori narxi sababli belgilangan bo’lib, bu ularning davlat ichki va tashqi …

. o’sha davrdayoq oltin taqinchoq, zeb-ziynat va boshqa maishiy jihozlar ishlab chiqarishda ishlatilgan. qadimgi asrlarda oltin va kumush yevropa va yaqin sharq, xitoy, hindiston xalqlari tomonidan ko’p miqdorda ishlab chiqarilgan va ishlatilgan. qadimgi grek va rimliklarda oltin qazib olish yuqori darajada bo’lgan. qadimgi zamonda asosiy oltin qazib olish markazlari: afrika, kichik va o’rta osiyo, ispaniya, kavkaz, vengriya, chexiya, armaniston va ural, sibirning tog’li rayonlari hisoblangan. qadimgi vaqtda quldorchilik va feodal muhitida oltin qazib olish, qayta ishlash faqatgina qo’l mehnati yordamida amalga oshirilgan. ruda bo’laklarini maydalash ham qo’l mehnati bilan amalga oshirilgan. oltinning yirik bo’lakchalarini ushlab qolish hayvonlar terisi va tarnovlarda yuvish bilan amalga oshirilgan. o’sha davr taraqqiyotidan bizgacha metallarni eritish, oltin va kumush qo’rg’oshin qotishmasidan kupellash usuli bilan ajratib olish, hamda kislotalar yordamida oltin va kumushni ajratib olish usullari yetib kelgan. bundan tashqari, oltinni yog’li yuzaga ushlab qolish va ajratib olish usuli eramizdan avvalgi 5000-yillarda ma’lum bo’lgan. tarixiy manbalarga ko’ra, …

1-yarmida rossiya davlati oltin qazib olish bo’yicha yetakchilikka da’vogarlik qildi, chunki shu davrda ural va sibirning oltinga boy sochma konlari ochilib o’zlashtirishga kirishildi. savdoning rivojlanishi, texnika va sanoatning taraqqiy etishi oltin va kumushga bo’lgan talabni oshirdi, bu esa o’z navbatida yangi konlar izlab topish va ochish sabab bo’ldi. kaliforniya (1848 y) va avstraliya (1851 y) ning boy sochma konlarining ochilishi va tug’ma oltin konlarning topilishi oltin olishining sezilarli darajada o’sishiga olib keldi. biroq bu o’sishdan so’ng, ko’p o’tmay xix asr 2-yarmida oltinga boy sochma konlarning o’zlashtirilib bo’lishi natijasida bu metall qazib olish miqdori kamaydi. oltin qazib olish miqdorini ko’paytirish maqsadida bir qancha texnik qurilmalar zamonaviylashtirildi, jumladan, sochma konlardan qazib olish va yuvish ishlari mexanizatsiyalashtirildi, bu o’z navbatida avval nosanoat deb hisoblangan kambag’al sochma oltin konlarini ochilishi va o’zlashtirilishiga olib keldi. sulfidli ruda va konsentratlarni qayta ishlash uchun amalgamatsiya fabrikalari qurildi. sulfidli rudalarni qayta ishlashda shteynga eritib olish va keyinchalik metall …

araqqiy etmadi. asrning boshlanishidagi tez sur’atlar bilan o’sishni 1914-1918 yillardagi 1jaxon urushi sekinlashtirib qo’ydi.1914 yildagi oltin qazib olish sur’atiga faqatgina 1934 yilda erishilib 1940 yilgacha davom etdi. so’ngra, 2-jaxon urushi boshlanishi munosabati bilan yana oltin qazib olish sur’ati kamaydi, 1970-yilgacha oltin kazib olish miqdori sekinlik bilan o’sdi. 2. nodir metallar ishlab chiqarishning hozirgi holati oltin qazib olishning tezkor suratda o’sish davri urushdan keyin 1970yilda janubiy afrika respublikasi hissasiga to’g’ri keldi, unga asosan 1 yilda jar 1000,3t oltin qazib olib, bu butun dunyoda qazib olingan oltinning 80%ni tashkil qildi. so’nggi yillarda jar oltin qazib olish hajmi 450-500t gacha qisqardi. shuningdek 2-jahon urushidan so’ng aqsh va kanadada ham oltin qazib olish hajmi ancha qisqardi.1995-98yy.larga kelib esa oltin ishlab chiqarish sanoati yangi oltin qazib olish fabrikalari hisobidan oshdi, bu aqsh, kanada, avstraliya, xitoy, indoneziya, papua-yangi gvineya davlatlari hissasiga to’g’ri keldi. ayni vaqtda oltin qazib olish bo’yicha 1-o’rinni jar, 2-o’rinni aqsh, 3o’rinni avstraliya, 4-o’rinni …

akli, surmali va glinali rudalardan oltin va boshqa metallarni to’liq ajratib olish yangi rivojlangan usullar evaziga amalga oshirilmoqda. bo’tanalardan oltinni sorbsiya usulida ajratib olish keng miqyosida qo’llanilmoqda. rangli metallarni yo’ldosh usulda qazib olish hajmi yanada kengaymoqda. oltin ajratib olishning mdh davlatlarida tarqalishi taxminan quyidagicha ko’rinishga ega: rudadan 50%, sochma konlardan 40%, yo’ldosh usulda qayta ishlash 10%ni tashkil qiladi. 3. nodir metallarning iqtisodiyot sohasidagi o’rni oltinning eng yaqin xususiyatlarini o’zida jamlagan, ammo havoda uzoq tursa oksidlanib qorayib qoladigan, ayrim kislotalarda eriydigan kumush ishlab-chiqarish va xalq xo’jaligida ishlatilishi jihatidan oltindan keyingi o’rinda turadi. oltin o’zining o’zgarmas va nodir xususiyatlari bilan davlatlararo pul muomalasi o’rnida, valyuta sifatida keng ishlatiladi. bundan tashqari u davlatlarning jahon banklaridagi boylik jamg’armalari sifatida undan foydalanib boylik orttirib daromad keltiruvchi vazifani ham bajaradi. davlatlararo tovar ayirboshlashda oltin birdan bir ishonchli muomala vositasidir. fan va sanoatda oltin (yuvelir) zargarlik, tish protezlash, miditsinada, kosmik laboratoriyada va stansiya qurilmalarida qotishma-metall sifatida, o’tga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nodir metallarni ishlab chiqarish va rivojlanishi"

1668116134.docx nodir metallarni ishlab chiqarish va rivojlanishi reja: 1. oltin metallurgiyasining dastlabki rivojlanish bosqichlari 2. nodir metallar ishlab chiqarishning hozirgi holati 3. nodir metallarning iqtisodiyot sohasidagi o’rni 1. oltin metallurgiyasining dastlabki rivojlanish bosqichlari butun dunyoda rudadan rangli metallarni qazib olish jarayoni qimmatlashib bormoqda, buni asosan oltin va kumush misolida ko’rishimiz mumkin. bunga asosiy sabab qilib quyidagi omillarni keltirishimiz mumkin: -rangli va nodir metall rudalari zaxiralarining kamayishi va bu metallarni olishga ketadigan xarajatlarning oshishi; -xom-ashyo mahsulotlari narxining stabillashuviga milliy va xalqaro bozorlarning doimiy aralashuvlarining kengayishi; · atrof muhitni muhofaza qilish bo’yicha davlat va xalqar...

DOCX format, 21.9 KB. To download "nodir metallarni ishlab chiqarish va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: nodir metallarni ishlab chiqari… DOCX Free download Telegram