abdullaqodiriy

PPTX 22 pages 280.0 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 22
abdulla qodiriy abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda tug`ilgan 1924-25-yillarda moskvadagi oily jurnalistika institutida ta’lim oladi. 1926-y “o`tkan kunlar”, 1928-y “mehrobdan chayon” , 1934-y “obid ketmon” qissasi yozgan. 1937-y 31-dekabrda hibsga olinadi, 1938-yil 4-oktabrda qatl ettiriladi. 1914-yilda rasulmuhammadboyning katta qizi rahbaroyga uylanadi va hafiza, habibulla, , adiba, anisa, mas’ud nomli farzandlarni tarbiyalaydi. u arab adibi jo`rji zaydonni “roman yozishga havaslantirgan” ustoz deb atadi. qodiriyning katta o`g`li habibulla qodiriy (1919-1987) shifokor, yozuvchi bo`lib yetishib, “otam haqida”, “abdulla qodiriyning so`nggi kunlari” kabi asarlar muallifi sifatida tanilgan. “jinlar bazmi” hikoyasi , “baxtsiz kuyov” dramasini yozadi. bu m.behbudiyning “padarkush” dramasidan ta’sirlanib yozilgan. bu haqda shunday deydi: “1913-yillarda chiqqan “padarkush” pyesasi ta’sirida “baxtsiz kuyov” degan teatr kitobini yozib yuborg`onimni bilmay qoldim ( 1915-yilda)” . qodiriy, julqunboy, kalvak maxzum, dumbul,toshpo`lat, shig`oy kabi taxalluslarni qo`llagan. rasulmuhammad otliq savdogar boy qo`lida ishboshqaruvchilik qiladi. 1914-yilda abulqosim madrasasidga o`qishga kiradi. rus tuzem maktabida rus va u orqali dunyo adabiyotini o`rgandi 1937-y 31-dekabrda …
2 / 22
lar hayotida ro`y bergan o`zgarishlarni aks ettiradigan “obid ketmon” qissasini yozdi. a.qodiriy “amir umarxonning kanizagi”, “namoz o`g`ri”, “dahshat”, singari romanlar yozmoqchi bo`lib, materiallar to`plagan. ammo qonsiragan sho`rolar tuzumi adibning bu romanlarini amalga oshishiga to`sqinlik qildi. a.qodiriy “o`tkan kunlar” asarida “moziyga qaytib” ish ko`rgan, “tariximizning eng qora kunlari” bo`lgan “xon zamonlari”ni mavzu qilib olgan. romanning ma’no-mundarija doirasi keng. unda xilma-xil ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy muammolar qalamga olingan. biroq ular orasida eng muhimi – yurtning, millatning taqdiri, mustaqilligi masalasidir. a.qodiriyning “o`tkan kunlar” romani bilan o`zbek adabiyotining obrazlar, xarakterlar silsilasida yangi davr boshlandi. qodiriyning bu boradagi xizmatini hazrat navoiy ijodiy jasorati bilan qiyoslash mumkin. a.navoiy “xamsa” dostonlari orqali turkiy –o`zbek tilida farhod, shirin, layli, majnun, iskandar kabi fors-tojik adabiyotining ma’lum va mashhur qahramonlari bilan tenglasha va bellasha oladigan original obrazlar yaratib katta jasorat ko`rsatdi. a.qodiriy esa real hayotdan olingan otabek, yusufbek hoji, kumush, ozbek oyim, oftob oyim, zaynab kabi oddiy odamlarni farhod, shirin, mehinbonu, tohir, …
3 / 22
i buguni mustahkam, ertasi poydor bo`lishini istagan har bir xalq o`tmishini yaxshi bilishi kerak. adib millat tarixining “eng kirlik, qora kunlari”ni tasvirlash asnosida xalqning asl ma’naviy qiyofasini ko`rsatib berishga harakat qiladi. yozuvchi asarda tarixning eng chirkin paytlarida ham millat hayotida yuksak ma’naviyatli yorqin shaxslar va yorug` jihatlar bo`lganligini aks ettiradi. lekin u romanda xalq va uning o`tmishini quruq ulug`lash yo`lidan bormaydi. balki millat tabiatdagi qoloqlik va tanazzulga sabab bo`lgan illatlarni ham shafqatsiz xolislik bilan ko`rsatib beradi. millat o`zining yuksak va tuban jihatlari bilan to`la aks ettirilgani uchun ham asar xalq orasida keng tarqalib ketdi. o`z davrida “o`tkan kunlar” romanini o`qish uchun navbat kutib turganlarning sanog`iga yetib bo`lmas, asarni to`la yodlab olgan kitobxonlar ham bor edi. asarda xalqning baxtsizligi , millat rahnamolarining kaltabinligi, hukmdorlarning ma’rifatsizligi, ommaning johilligi, yurt mustaqilligining omonatligi va deyarli hech kimni qiziqtirmasligi singari holatlar bot-bot tilga olingan. romanning bosh qahramonlari novdaligidayoq xazon etilgan, asar ulkan fojia bilan tugagan …
4 / 22
li ekanligini bilib o`sadi. milliylik – tashqi belgi emas. u ichki holatdir. biror millatning vakili o`zining qaysi millatga mansubligini bilsa va shu bilan faxrlansa, unda millat tuyg`usi shakllangan bo`ladi. millatini tanimaslik va u bilan faxrlanmaslik ulkan baxtsizlikdir. bu ota-onadan yuz o`girishga o`xshagan nuqsondir. ota-onani tanlab bo`lmaganidek, millatni ham tanlamaydilar. uni boricha qabul qilish, avaylash, uning har jihatdan yuksalishiga hissa qo`shish lozim. savollar: 1.o`zbek adabiyotida qaysi shoirlar, shoiralar, yozuvchilarini bilasiz? 2.abdullar qodiriy qachon va qayerda tavallud topgan? uning qanday hikoya, romanlarini bilasiz? 3.nima uchun abdulla qodiriyni o`zbek romanchiligining asoschilaridan biri deymiz? 4. adibning “o`tgan kunlar” asari haqida to`liq ma’lumot bering? 5.nima uchun sho`rolar davrida “o’tgan kunlar” asarini o’qish taqiqlangan? 6. “o’tgan kunlar” asari nima haqida va unda nimalar aks etiladi? 7. “o`tgan kunlar” asari qahramonlari- ni sanang? 8. asar personaj- lari haqida nima deya olasiz? 9. keling, o’zbek oyim to’g’risida gaplashaylik. uning otabek bilan munosabati tasviriga tayanib shaxsiyatiga qanday baho berasiz? …
5 / 22
abdullaqodiriy - Page 5
6 / 22
abdullaqodiriy - Page 6

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdullaqodiriy"

abdulla qodiriy abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda tug`ilgan 1924-25-yillarda moskvadagi oily jurnalistika institutida ta’lim oladi. 1926-y “o`tkan kunlar”, 1928-y “mehrobdan chayon” , 1934-y “obid ketmon” qissasi yozgan. 1937-y 31-dekabrda hibsga olinadi, 1938-yil 4-oktabrda qatl ettiriladi. 1914-yilda rasulmuhammadboyning katta qizi rahbaroyga uylanadi va hafiza, habibulla, , adiba, anisa, mas’ud nomli farzandlarni tarbiyalaydi. u arab adibi jo`rji zaydonni “roman yozishga havaslantirgan” ustoz deb atadi. qodiriyning katta o`g`li habibulla qodiriy (1919-1987) shifokor, yozuvchi bo`lib yetishib, “otam haqida”, “abdulla qodiriyning so`nggi kunlari” kabi asarlar muallifi sifatida tanilgan. “jinlar bazmi” hikoyasi , “baxtsiz kuyov” dramasini yozadi. bu m.behbudiyning “padarkush” dramasidan ...

This file contains 22 pages in PPTX format (280.0 KB). To download "abdullaqodiriy", click the Telegram button on the left.

Tags: abdullaqodiriy PPTX 22 pages Free download Telegram