abdullaqodiriy

PPTX 22 pages 280.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 280.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

abdulla qodiriy abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda tug`ilgan 1924-25-yillarda moskvadagi oily jurnalistika institutida ta’lim oladi. 1926-y “o`tkan kunlar”, 1928-y “mehrobdan chayon” , 1934-y “obid ketmon” qissasi yozgan. 1937-y 31-dekabrda hibsga olinadi, 1938-yil 4-oktabrda qatl ettiriladi. 1914-yilda rasulmuhammadboyning katta qizi rahbaroyga uylanadi va hafiza, habibulla, , adiba, anisa, mas’ud nomli farzandlarni tarbiyalaydi. u arab adibi jo`rji zaydonni “roman yozishga havaslantirgan” ustoz deb atadi. qodiriyning katta o`g`li habibulla qodiriy (1919-1987) shifokor, yozuvchi bo`lib yetishib, “otam haqida”, “abdulla qodiriyning so`nggi kunlari” kabi asarlar muallifi sifatida tanilgan. “jinlar bazmi” hikoyasi , “baxtsiz kuyov” dramasini yozadi. bu m.behbudiyning “padarkush” dramasidan ta’sirlanib yozilgan. bu haqda shunday deydi: “1913-yillarda chiqqan “padarkush” pyesasi ta’sirida “baxtsiz kuyov” degan teatr kitobini yozib yuborg`onimni bilmay qoldim ( 1915-yilda)” . qodiriy, julqunboy, kalvak maxzum, dumbul,toshpo`lat, shig`oy kabi taxalluslarni qo`llagan. rasulmuhammad otliq savdogar boy qo`lida ishboshqaruvchilik qiladi. 1914-yilda abulqosim madrasasidga o`qishga kiradi. rus tuzem maktabida rus va u orqali dunyo adabiyotini o`rgandi 1937-y 31-dekabrda …

2 / 22

lar hayotida ro`y bergan o`zgarishlarni aks ettiradigan “obid ketmon” qissasini yozdi. a.qodiriy “amir umarxonning kanizagi”, “namoz o`g`ri”, “dahshat”, singari romanlar yozmoqchi bo`lib, materiallar to`plagan. ammo qonsiragan sho`rolar tuzumi adibning bu romanlarini amalga oshishiga to`sqinlik qildi. a.qodiriy “o`tkan kunlar” asarida “moziyga qaytib” ish ko`rgan, “tariximizning eng qora kunlari” bo`lgan “xon zamonlari”ni mavzu qilib olgan. romanning ma’no-mundarija doirasi keng. unda xilma-xil ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy muammolar qalamga olingan. biroq ular orasida eng muhimi – yurtning, millatning taqdiri, mustaqilligi masalasidir. a.qodiriyning “o`tkan kunlar” romani bilan o`zbek adabiyotining obrazlar, xarakterlar silsilasida yangi davr boshlandi. qodiriyning bu boradagi xizmatini hazrat navoiy ijodiy jasorati bilan qiyoslash mumkin. a.navoiy “xamsa” dostonlari orqali turkiy –o`zbek tilida farhod, shirin, layli, majnun, iskandar kabi fors-tojik adabiyotining ma’lum va mashhur qahramonlari bilan tenglasha va bellasha oladigan original obrazlar yaratib katta jasorat ko`rsatdi. a.qodiriy esa real hayotdan olingan otabek, yusufbek hoji, kumush, ozbek oyim, oftob oyim, zaynab kabi oddiy odamlarni farhod, shirin, mehinbonu, tohir, …

3 / 22

i buguni mustahkam, ertasi poydor bo`lishini istagan har bir xalq o`tmishini yaxshi bilishi kerak. adib millat tarixining “eng kirlik, qora kunlari”ni tasvirlash asnosida xalqning asl ma’naviy qiyofasini ko`rsatib berishga harakat qiladi. yozuvchi asarda tarixning eng chirkin paytlarida ham millat hayotida yuksak ma’naviyatli yorqin shaxslar va yorug` jihatlar bo`lganligini aks ettiradi. lekin u romanda xalq va uning o`tmishini quruq ulug`lash yo`lidan bormaydi. balki millat tabiatdagi qoloqlik va tanazzulga sabab bo`lgan illatlarni ham shafqatsiz xolislik bilan ko`rsatib beradi. millat o`zining yuksak va tuban jihatlari bilan to`la aks ettirilgani uchun ham asar xalq orasida keng tarqalib ketdi. o`z davrida “o`tkan kunlar” romanini o`qish uchun navbat kutib turganlarning sanog`iga yetib bo`lmas, asarni to`la yodlab olgan kitobxonlar ham bor edi. asarda xalqning baxtsizligi , millat rahnamolarining kaltabinligi, hukmdorlarning ma’rifatsizligi, ommaning johilligi, yurt mustaqilligining omonatligi va deyarli hech kimni qiziqtirmasligi singari holatlar bot-bot tilga olingan. romanning bosh qahramonlari novdaligidayoq xazon etilgan, asar ulkan fojia bilan tugagan …

4 / 22

li ekanligini bilib o`sadi. milliylik – tashqi belgi emas. u ichki holatdir. biror millatning vakili o`zining qaysi millatga mansubligini bilsa va shu bilan faxrlansa, unda millat tuyg`usi shakllangan bo`ladi. millatini tanimaslik va u bilan faxrlanmaslik ulkan baxtsizlikdir. bu ota-onadan yuz o`girishga o`xshagan nuqsondir. ota-onani tanlab bo`lmaganidek, millatni ham tanlamaydilar. uni boricha qabul qilish, avaylash, uning har jihatdan yuksalishiga hissa qo`shish lozim. savollar: 1.o`zbek adabiyotida qaysi shoirlar, shoiralar, yozuvchilarini bilasiz? 2.abdullar qodiriy qachon va qayerda tavallud topgan? uning qanday hikoya, romanlarini bilasiz? 3.nima uchun abdulla qodiriyni o`zbek romanchiligining asoschilaridan biri deymiz? 4. adibning “o`tgan kunlar” asari haqida to`liq ma’lumot bering? 5.nima uchun sho`rolar davrida “o’tgan kunlar” asarini o’qish taqiqlangan? 6. “o’tgan kunlar” asari nima haqida va unda nimalar aks etiladi? 7. “o`tgan kunlar” asari qahramonlari- ni sanang? 8. asar personaj- lari haqida nima deya olasiz? 9. keling, o’zbek oyim to’g’risida gaplashaylik. uning otabek bilan munosabati tasviriga tayanib shaxsiyatiga qanday baho berasiz? …

5 / 22

6 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdullaqodiriy"

abdulla qodiriy abdulla qodiriy 1894-yil 10-aprelda tug`ilgan 1924-25-yillarda moskvadagi oily jurnalistika institutida ta’lim oladi. 1926-y “o`tkan kunlar”, 1928-y “mehrobdan chayon” , 1934-y “obid ketmon” qissasi yozgan. 1937-y 31-dekabrda hibsga olinadi, 1938-yil 4-oktabrda qatl ettiriladi. 1914-yilda rasulmuhammadboyning katta qizi rahbaroyga uylanadi va hafiza, habibulla, , adiba, anisa, mas’ud nomli farzandlarni tarbiyalaydi. u arab adibi jo`rji zaydonni “roman yozishga havaslantirgan” ustoz deb atadi. qodiriyning katta o`g`li habibulla qodiriy (1919-1987) shifokor, yozuvchi bo`lib yetishib, “otam haqida”, “abdulla qodiriyning so`nggi kunlari” kabi asarlar muallifi sifatida tanilgan. “jinlar bazmi” hikoyasi , “baxtsiz kuyov” dramasini yozadi. bu m.behbudiyning “padarkush” dramasidan ...

This file contains 22 pages in PPTX format (280.0 KB). To download "abdullaqodiriy", click the Telegram button on the left.

Tags: abdullaqodiriy PPTX 22 pages Free download Telegram