omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin?

PPTX 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin? omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin? yu-4 mamadiyorov shaxboz notiqlik sana’ti notiqlik san’ati, avvalo, kishining qobiliyati va iste’dodini rivojlantirishga qaratilgan bilim sohasidir. bu san’at azaldan shaxsning aqlini charxlaydi va nutqiy mahoratini rivojlantirishga xizmat qiladi u nima? notiqlik sanati bu! omma oldidagi nutq o’zi nima ? omma oldidagi nutq-bu jonli auditoriyani xabardor qilish, ko'ngil ochish va ishontirish uchun tuzilgan tarzda nutqni ijro etish harakati. omma oldida nutq so'zlashning ko'p jihatlari bor, mavzu tanlash va nutq yozishdan tortib, tinglovchilarning savollariga javob berishgacha. ommaviy nutq odatda bitta odam yoki tinglovchilar guruhi bilan rasmiy, yuzma-yuz nutqdir. notiqlik tarixi notiqlik, ya’ni mazmunli va chiroyli so‘zlash san’atining kelib chiqishi qadimgi yunoniston bilan bog‘liq. qadimgi yunonlar chiroyli nutq so‘zlashni san’at deb baholab, uning mohiyatini izohlab berganlar. ular notiqning uchta vazifasi bor, deb hisoblashgan: biror narsani tushuntirish; ma’lum bir tafakkurga, xulosaga, ayniqsa, harakatga undash; tinglovchilarda qoniqish hosil qilish; …

2 / 20

i. qadimgi yunonistonda nutqning lo‘nda, jozibador bo‘lishiga jiddiy e’tibor berishgan. chiroyli nutq so‘zlashning uch uslubini farqlash mumkin: aralash uslub emotsional-hissiy uslub ajralib turuvchi uslub nutq turkumlari va turlari: ijtimoiy-siyosiy notiqlik ijtimoiy-siyosiy nutq hisobot nutqi siyosiy nutq sharhlar miting nutqi tashviqot nutqi akademik notiqlik ilmiy nutq ilmiy axborot oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlaridagi ma’ruzalar sud notiqligi prokurorlik yoki ayblov nutqi advokatlik yoki himoya nutqi ijtimoiy-maishiy notiqlik tantanalardagi nutq sahna nutqi tele-radio jurnalistlar nutqi diniy notiqlik juma namozida imom va’zxonligi amri ma’rufda imom va’zxonligi va b. omma oldida nutq so‘zlashga qanday tayyorlanish kerak? 1. beriladigan vaqtni hisobga olish. aniq vaqt belgilanmagan bo‘lsa-da, uzun nutq tayyorlash yaramaydi. o‘rtacha 5-7 daqiqa, ko‘pi bilan 10 daqiqaga mo‘ljal olish lozim. 2. ma’ruzaning maqsadi va asosiy g‘oyasini belgilab olish. shundan so‘ng nutq rejasini tuzish kerak, reja qanchalik batafsil bo‘lsa, matnning o‘zini yozish shunchalik oson bo‘ladi. ma’ruza ma’noli, mazmundor va mantiqan bir-biriga bog‘langan gaplardan iborat bo‘lishi lozim. …

3 / 20

da, u auditoriya oldida obro‘yini yo‘qotadi 9 omma oldidagi nutq sifatiga qanday omillar ta’sir ko‘rsatadi? nutq so‘zlashda, albatta, asosiy fikr (tezis) bo‘lishi va butun chiqish unga qaratilishi kerak. shuningdek, auditoriya bilan doimiy aloqa o‘rnatish lozim. notanish auditoriyada notiq va tinglovchi o‘rtasida tinglovchiga ta’sir qilishga halaqit beradigan “rasmiylik”, ishonchsizlik devori bo‘ladi. bu devorni yo‘q qilish uchun notiq quyidagi vositalarga ega bo‘lishi lozim: samimiylik (bu notiqning tabassumida ifodalanishi mumkin); ishonchli ohang; tabiiylik; erkin harakat. notiq nutqi tinglovchining diqqatini tortishi uchun: omma oldidagi nutq qanchalik ta’sirchan? bu savolga birgina hayotiy misol bilan javob berish mumkin: 2015 yilda amerikaning prinston universitetilik doktor uri xansson quyidagi tajribani o‘tkazadi. u bir guruh ko‘ngillilarni mrt (miya faoliyatini o‘rganadigan) apparatiga joylab, ularga 50 daqiqalik bir filmni namoyish qiladi. tomosha payti olimlar tomoshabinlar miyasidagi o‘zgarishlarni belgilab borishadi. muayyan qism reaksiyalarning bir xilligi tomosha taassuroti hosil qilayotgan emotsiyalarning o‘xshashligidan dalolat berar edi. ko‘ruvdan keyin doktor tajriba ishtirokchilaridan filmdan esida qolganlarini …

4 / 20

ayni mavzu bo‘yicha boshqalar qarshisida gapirish uchun ma’naviy huquqni talab qiladi. biroq bu degani, sizda ayni vazifaga men loyiq emasman, degan qo‘rquvni yoxud men hali tayyor emasman, degan andisha va iymanishni aslo paydo qilmasligi kerak. chunki dunyodagi aqli raso har bir kishida boshqalarda yo‘q va hatto bo‘lishi ham mumkin bo‘lmagan o‘ziga xos hayotiy tajriba, o‘y va fikrlar, xulosalar, kelajak mo‘ljallari, hech kimnikiga o‘xshamagan ajoyib orzular bo‘ladi. siz ham o‘sha insonlardan biri – takrorlanmas hodisasiz! ishoningki, sizni eshitishni xohlaydigan, kutadigan, qutlaydigan, olqishlaydigan odamlar juda ko‘p topiladi. yodingizda bo‘lsin: boshqalar bilan o‘rtoqlashishga arzigulik g‘oya va tashabbusga ega har qanday kishi ajoyib (hatto buyuk!) nutq irod etishi mumkin. omma qarshisida so‘zlashning eng muhim talabi – bu o‘ziga ishonch ham, o‘zini tutish ham, tekis va chiroyli gapira olish ham emas, balki asosiysi – aytishga arzigulik g‘oya va fikrga ega bo‘lishdir! siz aytadigan gap olamshumul ilmiy kashfiyot yoki yuridik nazariyaning ochilmagan bir qirrasi to‘g‘risida bo‘lishi …

5 / 20

asosiy qismlari, ularning maqsadi asosiy qismlar maqsadlar kirish qiziqish uyg‘otish, auditoriya diqqatini tortish o‘zaro ishonch va tushunish muhitini yaratish auditoriyani nutqni tinglashga tayyorlash maqsad bayoni asoslash inkor etish ma’lumotlar berish o‘z qarashini isbotlash auditoriyani ishontirish tinglovchilarni amaliy harakatlarga yo‘llash xulosa aytilganlarni ymymlashtirib, xulosalar yasash nutq mavzusiga qiziqishni kuchaytirish nutqdan olingan taassurotni mustahkamlash auditoriya diqqatini jalb qilish uchun qanday usullardan foydalangan ma’qul? ma’ruzani auditoriya kutmagan tarzda boshlash. auditoriyaga shaxsiy daxldorligini ifodalash orqali yaqinlashish. notiq bu usuldan foydalanganda o‘zi tashqaridagi kishi emasligini, auditoriyada o‘tirgan tinglovchilarning hayoti, quvonchi, tashvishlari va muammolarini kimdandir eshitgani uchun emas, balki o‘zi ham ulardan biri bo‘lgani va o‘zida his qilgani tufayli juda yaxshi bilishini aytib, auditoriyaning diqqatini tortishga harakat qiladi. yangi ma’lumotlarni keltirish. mavzu bo‘yicha auditoriya avval eshitmagan yangilikni aytish orqali tinglovchilarning diqqatini jamlash. muammoli vaziyatlarni yaratish. bu usuldan foydalanganda notiq auditoriyaga savol bilan murojaat qilib, ulardan muammoning echimini topish yo‘llari bo‘yicha fikrlar so‘rash orqali zalda jonlanish paydo …

6 / 20

trga qaraganda ham pavelning kimligini ko‘proq ayon qiladi”. benedikt spinoza juda ham ko‘p takrorlanaverganidan, to‘g‘ri fikr ham o‘z kuchini yo‘qotadi”. andre morua “mening siyosatchi bo‘lishimni tabiatning o‘zi belgilab bergan. gap shundaki, men birinchi aprelda tug‘ilganman...” bismark “pauzani o‘yna. shunaqa o‘ynaginki, har daqiqada yo‘talib turadigan tuberkulyoz odam, sening mahoratingni ko‘rib, yo‘tali esidan chiqib qolsin”. shukur burhonov xalqaro nobel mukofoti sovrindori, kolumbiyalik mashhur yozuvchi gabriel garsia markesning “vido maktubi”ning quyidagi juz’iy o‘zgartirilgan matnini sinchiklab o‘qing, mazmun-mohiyatini idrok eting, matndagi o‘zgartirilgan so‘zlarni topishga urining. bu narsa sizga mashg‘ulot davomida o‘tkaziladigan sinchkovlik sinovida qo‘l keladi. mutafakkirning vido maktubi: “mabodo alloh taolo mening taqdirimdan ko‘z yumsa-yu, latta monand hilvirab qolgan shu vujudimga yana bir parchagina hayot hadya etsaydi, hoynahoy, o‘ylayotganlarimning hammasini aytmasam ham, gapirayotganlarimning hammasini o‘ylagan bo‘lardim. shunda… tevarakdagi narsalarni narxlariga qarab emas, shakliga qarab baholardim. ko‘zim yumuq mahalda o‘tkazilgan har bir daqiqada yorug‘likning yuz soniyasini yo‘qotayotganimni idrok etgan holda, kamroq uxlagan, ko‘proq orzu qilgan …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin?"

omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin? omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin? yu-4 mamadiyorov shaxboz notiqlik sana’ti notiqlik san’ati, avvalo, kishining qobiliyati va iste’dodini rivojlantirishga qaratilgan bilim sohasidir. bu san’at azaldan shaxsning aqlini charxlaydi va nutqiy mahoratini rivojlantirishga xizmat qiladi u nima? notiqlik sanati bu! omma oldidagi nutq o’zi nima ? omma oldidagi nutq-bu jonli auditoriyani xabardor qilish, ko'ngil ochish va ishontirish uchun tuzilgan tarzda nutqni ijro etish harakati. omma oldida nutq so'zlashning ko'p jihatlari bor, mavzu tanlash va nutq yozishdan tortib, tinglovchilarning savollariga javob berishgacha. ommaviy nutq odatda bitta odam yoki tinglovchilar guruhi bilan rasmiy, yuzma-yuz nutqdir. notiqlik tarixi...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "omma oldidagi nutq va uni qanday rivojlantirish mumkin?", click the Telegram button on the left.

Tags: omma oldidagi nutq va uni qanda… PPTX 20 pages Free download Telegram