epidemiologiya

PPTX 22 pages 86.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

epidemiologiya epidemiologiya 512 guruh talabasi abduhafizov shahboz epidemiologiya (epidemiya va ...logiya) — tibbiyotning bir sohasi. infeksion kasalliklarni kelib chiqish sabablari, tarqalishini oʻrganadi, shuningdek, ularga qarshi kurash hamda oldini olish choralarini ishlab chiqadi. epidemiologiya biol., mikrobiologiya, virusologiya, genetika, biokimyo, fizika va boshqalar fanlar bilan chambarchas bogʻliq. umumiy va xususiy epidemiologiya farqlanad umumiy epidemiologiya yuqumli kasalliklar tasnifining evolyutsion asoslari, epidemik jarayon,epidemiologiya ning kategoriya va qonuniyatlarini oʻrganadi; xususiy epidemiologiya har bir yuqumli kasallikning oʻziga xos tarixi, qoʻzgʻatuvchisi, epidemiologiyasi, infeksiya manbai, yuqish yoʻllari va vositalari, unga qarshi kurash va oldini olish usullarini oʻrganadi. epidemiologiya - bu epidemik jarayon qonuniyatlari, uning odamlar orasida vujudga kelishi va tarqalish sabablari, profilaktika qilish usullari va tadbirlari haqidagi fan (ta’limot)dir. turli yuqumli kasalliklarda epidemik jarayonning o ʻxshashligi, qolaversa uning umumiyligi sababli umumiy epidemiologiya hamda har bir yuqumli kasallik o ʻziga xos epidemik jarayonni xarakterlaydigan spetsifik xususiyatlarga egaligi tufayli xususiy epidemiologiya vujudga keldi. epidemik jarayon yuqumli kasalliklar qoʻzgʻatuvchilarining kishilar jamoasi …

2 / 22

ay kasalliklar tabiiy oʻchoqli kasalliklar deb ataladi. bunday infeksiyalarga oʻlat, tularemiya, kanadan yuqadigan rikketsiozlar, leyshmaniozlar va boshqalar kiradi. infeksiya manbai bemor yoki kasal hayvon infeksiya manbai hisoblanadi. kasallik bemordan ham, bakteriya tashib yuruvchilardan ham yuqadi. kasallik qoʻzgʻatuvchilari odam organizmidan tashqi muhitga u yoki bu fiziologik (nafas chiqarish, siydik ajratish, defekatsiya) yoki patologik (yoʻtal, balgʻam ajratish, qusish) yoʻllar orqali ajralib chiqadi. bemorlar infeksiyaning har qanday shaklida ham yuqumlidirlar. kasallikning yengil va belgilarsiz shakllarida yuqumlilik davri qisqa boʻlishi mumkin. ammo bunday bemorlar kasallikning tipik shakli bilan ogʻrigan bemorlarga qaraganda ancha xavflidirlar, chunki kasallik koʻpincha aniqlanmay qolib, ular jamoada infeksiya tarqatib yuradilar. infeksiya tashuvchanlik bu holat infeksiya manbai sifatida, ayniqsa meningokokk infeksiyasida, difteriya, qorin tifi va boshqa kasalliklarda juda katta rol o ʻynaydi. tashuvchanlik odatda qisqa muddatli boʻladi, lekin ayrim hollarda u bir necha oy, hatto yillargacha choʻzilishi mumkin. uzoq muddatli tashuvchanlik va bakteriya ajratib yuruvchanlikka odatda surunkali yalligʻlanish oʻchoqlari boʻlgan kishilar sharoit …

3 / 22

lashgan yeriga bogʻliqdir. masalan, ichak infeksiyalarida qoʻzgʻatuvchilar defekatsiyada, nafas yoʻllari infeksiyalarida nafas chiqarishda va aksa urishda ajralib chiqadi. koʻp qoʻzgʻatuvchilar tashqi muhitda tezroq nobud boʻlishi mumkin. shuning uchun qoʻzgʻatuvchilaming noqulay omillarga chidamliligi katta ahamiyatga ega. masalan, meningokokk infeksiyasi, soʻzak kasalliklari qoʻzgʻatuvchilari tashqi muhitda juda tez — bir necha minutlar ichida nobud boʻlsa, kuydirgi, qoqshol va botulizm kabi kasalliklar qoʻzgʻatuvchilari spora hosil qilgan holda tuproqda yillar va hatto oʻn yillar davomida saqlanishi mumkin. go`sht, sut va turli kremlarda koʻpgina yuqumli kasalliklar qo`zgʻatuvchilari nafaqat uzoq vaqtgacha saqlanadi, balki bu mahsulotlarda ular koʻpayadi. yuqumli kasalliklar qo`zg`atuvchilarining yuqish mexanizmiga koʻra, infeksiya yuqishining quyidagi turlari farqlanadi. havo-tomchi yoʻli bilan yuqish kasallik qoʻzgʻatuvchilari bemorning nafas yoʻllaridan tashqi muhitga yoʻtalganda, aksa urganda, gaplashganda soʻlak zarrachalari bilan ajralib chiqadi va nafas olish orqali sog`lom organizmga tushadi. bunday yoʻl bilan o ʻtadigan qoʻzgʻatuvchilar odatda tashqi muhitga chidamsiz boʻlib, tez nobud boʻladi. infeksiyaning chang orqali tarqalishi (havo - chang yoʻli …

4 / 22

. infeksiya oziq-ovqatlarga pashshalar orqali ham tushishi mumkin. ichak infeksiyalari ifloslangan qo`l va buyumlar orqali ham yuqadi. ichak infeksiyalari, ayniqsa dizenteriya, qorin tifi va vabo kabilar, hovuz, individual quduqlar yoki ayrim vodoprovod tarmoqlarining ifloslanishi natijasida suv orqali yuqishi mumkin. bundan tashqari, yomg'ir natijasida tuproqda boʻlgan yuqumli kasalliklar qoʻzgʻatuvchilarining yer osti suvlari orqali suv havzalariga tushishi tabiiydir. bu esa yirik epidemiyalarga sabab boʻlishi mumkin. shuning uchun aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlash ichak kasalliklari profilaktikasida asosiy yoʻnalishlardan biri hisoblanadi. kontakt yoʻli bilan yuqish bu yoʻl bilan infeksiya bevosita va bilvosita yuqishi mumkin. bevosita kontakt yoʻli bilan yuqishga odamni quturgan hayvon tishlashi natijasida quturish kasalligi hamda jinsiy yoʻl bilan oits va venerik kasalliklarning yuqishi misol boʻla oladi. infeksiyaning bemorlar foydalangan buyumlardan sogʻlom odamlarga kontakt yoʻli bilan yuqishi, masalan kuydirgining mo ʻyna yoqa orqali yoki teridan tayyorlangan buyumlar orqali yuqishi odatda bilvosita kontakt yoʻli bilan yuqish deyiladi. transmissiv yuqish transmissiv yuqishda kasallik qoʻzg …

5 / 22

olining kasallikka moyilligi bu koʻrsatkich yuqqan infeksiyaning rivojlanishi uchun asosiy sharoitdir. bunda nafaqat har bir kishi, balki aholining umuman mazkur infeksiyaga nisbatan moyillik darajasi alohida ahamiyatga ega. moyillik kontagiozlik indeksi bilan baholanadi. bu kasallanganlar sonining bemor bilan aloqada boʻlganlar soniga nisbatidir. bu koʻrsatkich oʻndan bir boʻlaklarda yoki foizlarda ifodalanadi. qizamiqda bu koʻrsatkich 1 ga yoki 100% ga yaqin. infeksiya tarqalishida ijtimoiy sharoitlar, bemor yoshi, umumiy madaniy darajasi, aholining sanitariya madaniyati, ovqatlanish xarakteri hamda immunitet holati katta rol oʻynaydi. /docprops/thumbnail.jpeg

6 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "epidemiologiya"

epidemiologiya epidemiologiya 512 guruh talabasi abduhafizov shahboz epidemiologiya (epidemiya va ...logiya) — tibbiyotning bir sohasi. infeksion kasalliklarni kelib chiqish sabablari, tarqalishini oʻrganadi, shuningdek, ularga qarshi kurash hamda oldini olish choralarini ishlab chiqadi. epidemiologiya biol., mikrobiologiya, virusologiya, genetika, biokimyo, fizika va boshqalar fanlar bilan chambarchas bogʻliq. umumiy va xususiy epidemiologiya farqlanad umumiy epidemiologiya yuqumli kasalliklar tasnifining evolyutsion asoslari, epidemik jarayon,epidemiologiya ning kategoriya va qonuniyatlarini oʻrganadi; xususiy epidemiologiya har bir yuqumli kasallikning oʻziga xos tarixi, qoʻzgʻatuvchisi, epidemiologiyasi, infeksiya manbai, yuqish yoʻllari va vositalari, unga qarshi kurash va oldini olis...

This file contains 22 pages in PPTX format (86.4 KB). To download "epidemiologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: epidemiologiya PPTX 22 pages Free download Telegram