sorgichlilar-odamparazitlari

PPTX 20 pages 972.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 972.5 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation sorgichlilar -odam parazitlari 1. ta'rif, tasnif va epidemiologiya 2. yuqish yo'llari, hayot sikli va patogenlik 3. klinik ko'rinishlar, diagnostika, davolash va profilaktika reja: qurtlar - inson parazitlari: ta'rif va tasnif gelmintlar - inson parazitlari bo'lib, ular nematoda (dumaloq qurtlar), cestoda (tasmasimon qurtlar) va trematoda (so'rg'ichli qurtlar) kabi asosiy guruhlarga bo'linadi. parazit qurtlar enterobius vermicularis (istirid qurtlari) va ascaris lumbricoides (askaridalar) kabi turli xil turlarni o'z ichiga oladi, ularning har biri o'ziga xos morfologiya va hayotiy xususiyatlarga ega. gelmintlarning klassifikatsiyasi ularning morfologiyasi, hayot sikli va joylashuvi asosida amalga oshiriladi, masalan, trichinella spiralis odam muskullarida uchraydi, bu ularning tasnifini aniqlaydi. tarqalish va epidemiologiya aksariyat gelmintozlar tarqalishi sanitariya-gigiyena holati past bo'lgan rivojlanayotgan mamlakatlarda yuqori bo'lib, 3,5 milliarddan ortiq odam kasallangan deb hisoblanadi. geogelmintlar, masalan, askaridalar tuproq orqali yuqadi va tropik iqlimda yaxshi rivojlanadi, bu ularning global tarqalishining sabablaridan biri hisoblanadi. schistosomiaz kabi ba'zi gelmintozlar ma'lum geografik hududlarda endemik bo'lib, 200 milliondan …

2 / 20

vojlanish faqat bitta xo'jayinda, masalan, ingichka chuvalchangda sodir bo'ladi. trematodalar murakkab hayot aylanishiga ega, ularda kamida 2 ta xo'jayin (masalan, mollyuskalar va umurtqali hayvonlar) ishtirok etadi, har birida aseksual ko'payish bosqichlari bo'lishi mumkin. ba'zi sestodalarning hayot sikliga 3 ta xo'jayin kiradi: birinchi oraliq xo'jayinda onkosferalar paydo bo'ladi, ikkinchi oraliq xo'jayinda pleroserkoidlar paydo bo'ladi va yakuniy xo'jayinda voyaga etgan chuvalchang paydo bo'ladi. patogenlik va patofiziologiya ba'zi gelmintlar, masalan, ankilostomalar, kuniga 0,2 ml gacha qon so'rishadi, bu esa surunkali temir tanqisligi anemiyasini keltirib chiqaradi, ayniqsa bolalarda va homilador ayollarda. gelmintlarning patogenligi mexanik shikastlanishdan kelib chiqadi, bunda ular to'qimalarni shikastlaydi va o'z harakati bilan yallig'lanishni keltirib chiqaradi, bu esa og'riq va disfunktsiyaga olib keladi. gelmintlarning metabolik chiqindilari va antijenlari immunitet reaksiyalarini qo'zg'atadi, masalan, eozinofiliya va ige darajasining oshishi, bu esa allergik belgilarga va to'qimalarning shikastlanishiga olib keladi. klinik ko'rinishlar (simptomlar) trixinellyoz mushaklardagi og'riq, isitma va periorbital shish kabi simptomlar bilan namoyon bo'ladi, chunki …

3 / 20

zit antijenlariga qarshi antitanachalarni aniqlash uchun ishlatiladi va sistiserkoz yoki exinokokkoz kabi invaziv gelmintozlarni tashxislashda juda foydali hisoblanadi. pcr (polimeraza zanjirli reaktsiyasi) dnkni kuchaytirishga asoslangan molekulyar diagnostika usuli bo'lib, hatto gelmintlarning juda kichik miqdorini ham yuqori aniqlik bilan aniqlashga imkon beradi. davolash usullari (dori-darmonlar) prazikvantel trematodalar va tsestodalarga qarshi samarali bo'lib, parazit membranalarining kaltsiy o'tkazuvchanligini oshiradi, bu esa falajga olib keladi; doza 600 mg dan 7200 mg gacha. albendazol - bu keng spektrli antelmintik dori bo'lib, u glyukoza so'rilishini inhibe qilish orqali nematodalarga qarshi samarali, odatda 400 mg dozada, infektsiya turiga qarab belgilanadi. mebendazol parazit hujayralarida tubulin polimerizatsiyasini bloklaydi, natijada mikrotubula hosil bo'lishi inhibe qilinadi va parazit glyukoza so'rilishini to'xtatadi; doza 100 mg dan 500 mg gacha. profilaktika choralari oziq-ovqat xavfsizligini ta'minlash uchun go'shtni kamida 70°c haroratda pishiring va sabzavotlarni iste'mol qilishdan oldin yaxshilab yuving; bu gelmintozlarning oldini olishga yordam beradi. shaxsiy gigiena qoidalariga rioya qiling, ayniqsa ovqatdan oldin va …

4 / 20

yetishmovchiligi va aritmiyalar kabi hayotga xavf soluvchi asoratlar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. surunkali shistosomiaz jigar fibroziga olib kelishi mumkin, bunda schistosoma tuxumlari jigar to'qimasida granulomalarni keltirib chiqaradi, bu esa portal gipertenziyaga olib kelishi va jigar faoliyatini buzishi mumkin bo'lgan chandiq to'qimalari hosil bo'lishiga olib keladi. immunitet javoblari ba'zi gelmintlar immun javobidan qochish uchun molekulyar mimicrydan foydalanadi, ya'ni ular xost hujayralariga o'xshash antijenlarni ifodalaydi, bu esa immun tizimining hujumini qiyinlashtiradi. gelmintlarga qarshi immunitet javobi th2 turidagi javoblarni o'z ichiga oladi, bu esa ige antitanalarini ishlab chiqarishni, eozinofillarni faollashtirishni va shilliq qavatining ko'payishini rag'batlantiradi. ige antitanalari gelmint yuzasiga bog'lanib, eozinofillarni faollashtiradi, ular major basic protein (mbp) kabi toksik moddalarni ajratib, parazitga bevosita zarar etkazadi. global ta'sir gelmintlar tufayli kelib chiqadigan kasalliklar dunyo bo‘ylab, ayniqsa kam ta’minlangan mamlakatlarda bolalar o‘rtasida rivojlanishning susayishi va kognitiv buzilishlarga olib keladi, bu esa 10 foizdan ortiq o‘quvchini ta’sir doirasiga tortadi. ba'zi tropik hududlarda gelmintlar bilan surunkali kasallanish …

5 / 20

tlari sezilarli bo'lib, ayniqsa rivojlanayotgan mamlakatlarda sog'liqni saqlash byudjetining 5-15% ini tashkil etadi. chorvachilikda gelmintozlar hayvonlarning o'sishini sekinlashtiradi, mahsuldorlikni kamaytiradi va ozuqa samaradorligini pasaytiradi, natijada har bir hayvonga 50-100 aqsh dollari miqdorida iqtisodiy zarar yetadi. veterinariya ahamiyati veterinariyada gelmintlar chorvachilik va uy hayvonlariga jiddiy ta'sir ko'rsatadi, o'sishni sekinlashtiradi va mahsuldorlikni pasaytiradi, masalan, qo'ylarda fasciola hepatica 10-20% hosildorlik yo'qotishiga olib keladi. qishloq xo'jaligi hayvonlaridagi gelmintozlar sababli qimmatbaho dori-darmonlar talab etiladi, masalan, albendazol va ivermektin, ularning veterinariya bozorida yillik savdosi bir necha milliard dollarni tashkil etadi. qishloq xo'jaligi hayvonlaridagi gelmintozlar sababli qimmatbaho dori-darmonlar talab etiladi, masalan, albendazol va ivermektin, ularning veterinariya bozorida yillik savdosi bir necha milliard dollarni tashkil etadi. tadqiqot va rivojlanish immunologik tadqiqotlar parazitar chuvalchanglarga qarshi vaktsinalarni ishlab chiqishga qaratilgan bo'lib, 3 ta asosiy antijenik oqsillarni aniqlash va vaktsina prototiplarini sinovdan o'tkazishni o'z ichiga oladi. genomika tadqiqotlari nematodlarning yangi dori nishonlarini aniqlash uchun olib borilmoqda, bu esa 1000 dan ortiq …

6 / 20

davolashda albendazol, mebendazol kabi dori-darmonlar qo'llaniladi, lekin doimiy takrorlanishining oldini olish uchun profilaktik choralarni ko'rish juda muhimdir. savol-javoblar gelmintozlarga qarshi dorilarning qanday qilib turli xil ta'sir mexanizmlari (masalan, nerv-muskul falaji, energiya almashinuvining buzilishi) 90% samaradorlikni ta'minlaydi? immunitet javoblari, masalan ige antitelalari ishlab chiqarilishi, qanday qilib surunkali gelmintoz infektsiyalarda 30 dan 50% gacha patologik ta'sir ko'rsatishi mumkin? diagnostika usullaridagi farqlar (masalan, mikroskopiya 85% aniqlik, molekulyar testlar 98% aniqlik) davolash strategiyasiga qanday ta'sir ko'rsatadi? e'tiboringiz uchun rahmat image1.png

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sorgichlilar-odamparazitlari"

powerpoint presentation sorgichlilar -odam parazitlari 1. ta'rif, tasnif va epidemiologiya 2. yuqish yo'llari, hayot sikli va patogenlik 3. klinik ko'rinishlar, diagnostika, davolash va profilaktika reja: qurtlar - inson parazitlari: ta'rif va tasnif gelmintlar - inson parazitlari bo'lib, ular nematoda (dumaloq qurtlar), cestoda (tasmasimon qurtlar) va trematoda (so'rg'ichli qurtlar) kabi asosiy guruhlarga bo'linadi. parazit qurtlar enterobius vermicularis (istirid qurtlari) va ascaris lumbricoides (askaridalar) kabi turli xil turlarni o'z ichiga oladi, ularning har biri o'ziga xos morfologiya va hayotiy xususiyatlarga ega. gelmintlarning klassifikatsiyasi ularning morfologiyasi, hayot sikli va joylashuvi asosida amalga oshiriladi, masalan, trichinella spiralis odam muskullarida uchraydi, ...

This file contains 20 pages in PPTX format (972.5 KB). To download "sorgichlilar-odamparazitlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sorgichlilar-odamparazitlari PPTX 20 pages Free download Telegram