ma`ruza: shaxsning individual tipologik xususiyatlari

DOCX 16 pages 111.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ma`ruza: shaxsning individual tipologik xususiyatlari reja: 1. inson shaxsi va individuallik xususiyatlari. 2. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 3. xarakter haqida tushuncha, 4. qobiliyatlar haqida tushuncha tayanch so`z va iboralar: temperament, mijoz, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, nerv sistemasi, onf, nazariya, klassifikatsiya, piknik, atletik, leptosomatik, differentsial, individuallik, onf tipi: kuch, muvozanat, qo`zg`alish. xarakter, urg`u, tamg`a, ijtimoiy muhit roli, aksentuatsiya, ortiqcha urg`u berish, xarakter tipi: introversiya, ekstroversiya, ambiversiya. 1.temperament haqida tushuncha insonning ruhiy olami beto’xtov harakatlar majmuasidan iborat bo’lib, biri ikkinchisini bevosita taqozo etadi va ular uzluksiz zanjir tizimiga o’xshash tarzda hukm suradi. xuddi shu bois shaxs ruhiyatida tashqi atrof - muhit to’g’risidagi taassurotlar, o’tmish xotiralari, kelajak yuzasidan ijodiy xayollar, ezgu niyatlar, xohish istaklar, maqsad va tilaklar, mulohaza, fikr va muammo, hissiy kechinmalar, irodaviy sifatlar uzluksiz tarzda o’zaro o’rin almashtirib turish evaziga ontogenetik dunyoga mustahkam negiz hozirlanadi. ruhiy olam kechishi, uning sur’ati, mazmuni, shakli, ko’lami, xususiyati, xislati, sifati, mexanizmi …

2 / 16

aroq, aynan shu shaxsning o’zida, uning turli faoliyatlarida, muomalasida ifodalanadi. 1. temperament xususiyatlari tabiiy shartlanganlik omiliga taalluqli bo’lganligi tufayli inson hayoti va faoliyatining (umrining) davomida yoki uning muayyan bir bo’lagida (ta’sirga beriluvchanligi sababligidan qat’iy nazar) barqaror, o’zgarmas va mustahkamdir. 1. yakkahol shaxsga dahldor temperamentning turli xususiyatlari o’zaro bir-biri bilan g’ayriqonuniy ravishda birlashgan bo’lmasdan, balki ular o’zaro bir-biri muayyan qonuniyat asosida mujassamlashib, xuddi shu xususiyatlar uning tiplarini tavsiflovchi o’ziga xos tuzilmani vujudga keltiradi. psixologiya fanida temperament xususiyatlari deganda, alohida bir shaxsning psixik faoliyati dinamikasini belgilovchi psixikaning barqaror, o’zgarmas individual-tipologik xususiyatlari majmuasi tushuniladi. mazkur xususiyatlar turli shakl va mazmunga ega bo’lgan motivlarda, psixik holatlarda, maqsadlarda, faoliyatlarda nisbatan o’zgarmas temperament tipini tavsiflovchi tuzilmani tashkil qiladi. psixologiya fanining ijtimoiy tarixiy-taraqqiyoti davrida temperamentga nisbatan bildirilgan mulohazalar, uning moddiy asosi to’g’risidagi talqinlar xilma-xil bo’lib, shaxsning psixologik xususiyatlarini o’ziga xos tarzda tushuntirish uchun xizmat qilib kelgan. temperament lotincha “temperamentum” degan so’zdan olingan bo’lib, buning ma’nosi “aralashma” degan …

3 / 16

o’t yoki safro (yunoncha “chole”), qon (lotincha sanguis yoki sanguinis), qora o’t (yunoncha melas “qora”, chole “o’t”), balg’am (yunoncha “phlegma”) kabilardan iboratdir. uning mulohazasicha: 1. o’tning xususiyati- quruqlikdir, uning vazifasi-tana a’zolarida quruqlikni saqlab turish yoki badanni quruq tutishdir. 1. qonning xususiyati-issiqlikdir, uning vazifasi tanani isitib turishdir. 1. qora o’tning xususiyati-namlikdir, uning vazifasi badan namligini saqlab turishdir. 1. balg’amning (shilimshiq moddaning) xususiyati-sovuqlikdir, uning vazifasi badanni sovutib turishdan iboratdir. gippokrat ta’limotiga muvofiq har bir insonda shu to’rt xil suyuqlik mavjud bo’lib, uning bittasi ustuvorlik kasb etadi. mazkur aralashma (lotincha temperamentum)lardan qaysi biri salmoqliroq bo’lsa, shunga qarab insonlar temperament jihatdan farqlanadilar, chunonchi xolerikda sariq o’t, sangvinikda qon, flegmatikda balg’am, melanxolikda qora o’t ustun bo’lishi ta’kidlanadi. gippokratning to’rt xil moddalar (suyuqliklar) aralashmasi, ya’ni temperament tushunchasi va uning tipologiyasi (sangvinik, xolerik, flegmatik, melanxolik) ramziy ma’noda hozirgi zamon psixologiyasida ham qo’llanilib kelinmoqda. temperamentning fiziologik asoslariga ulkan o’z hissasini qo’shgan olimlardan biri rus fiziologi i.p.pavlov (1849-1936) hisoblanadi. …

4 / 16

legamtik melanxolik muvozanatlashgan muvozanatlashmagan sust kuchsiz nerv sistemasi tiplari i.p.pavlov shartli reflektor faoliyatining individual xususiyatlari bilan temperamentga aloqador nerv sistemasi xususiyatlarining o’zaro qo’shiluvini nerv sistemasining tipi deb nomlaydi va uni to’rtta tipga ajratadi. ular quyidagilardan iborat. 1. kuchli, muvozanatli, epchil; 2. kuchli, muvozanatsiz, epchil; 3. kuchli, muvozanatli, sust; 4. kuchli, muvozanatsiz sust. yirik rus psixologlaridan biri b.m. teplov (1896 - 1965) va uning shogirdlari, maslakdoshlari i.p.pavlovning tadqiqotlarini davom ettirib, inson nerv jarayonlari xususiyatlarining o’ziga xos tomonlarini ochishga muvaffaq bo’ldilar. ular nerv-fiziologik jarayonlarning nozik qirralarini o’rganishga maxsus moslamalar yordami bilan o’zgarishlarni qayd qilish hamda olingan natijalarni (omillarni) matematik statistika metodlari orqali hisoblashni tatbiq etdilar. shuningdek, b.m. teplov ilmiy maktabining namoyondalari tomonidan ijobiy va tormozlovchi shartli reflekslarning hosil bo’lish tezligini tavsiflovchi individual xususiyatlar turkumi ham ta’riflab berilgandir. ushbu individual xususiyatlar mohiyatida ifodalanuvchi nerv sistemasining notanish xususiyati dinamiklik deb nomlangan ham tavsiflangan. bundan tashqari, ular shartli reflektor faoliyatining bir guruh individual xususiyatlari qo’zg’alish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma`ruza: shaxsning individual tipologik xususiyatlari"

ma`ruza: shaxsning individual tipologik xususiyatlari reja: 1. inson shaxsi va individuallik xususiyatlari. 2. temperament haqida tushuncha, temperament tiplari, temperament haqidagi nazariyalar. 3. xarakter haqida tushuncha, 4. qobiliyatlar haqida tushuncha tayanch so`z va iboralar: temperament, mijoz, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, nerv sistemasi, onf, nazariya, klassifikatsiya, piknik, atletik, leptosomatik, differentsial, individuallik, onf tipi: kuch, muvozanat, qo`zg`alish. xarakter, urg`u, tamg`a, ijtimoiy muhit roli, aksentuatsiya, ortiqcha urg`u berish, xarakter tipi: introversiya, ekstroversiya, ambiversiya. 1.temperament haqida tushuncha insonning ruhiy olami beto’xtov harakatlar majmuasidan iborat bo’lib, biri ikkinchisini bevosita taqozo etadi va ular uzluksiz zanj...

This file contains 16 pages in DOCX format (111.4 KB). To download "ma`ruza: shaxsning individual tipologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma`ruza: shaxsning individual t… DOCX 16 pages Free download Telegram