reja: buxoro amirligi

PPTX 24 pages 1.0 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida. muhammad sodiq qoshg’ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. mustaqil o’qish uchun adabiyotlar: hoshimov k., nishonova s., inomova m., hasanov r. pedagogika tarixi. – t.: o'qituvchi, 1996. hasanboev j., hasanboeva o., homidov h. pedagogika tarixi. – t.: o'qituvchi, 1997. safo ochil., hoshimov k. o'zbek pedagogikasi antologiyasi. – t.: o'qituvchi, 1999. hoshimov k., safo ochil. o'zbek pedagogikasi antologiyasi. – t.: o'qituvchi, 2010. dolimov u. milliy uyg'onish pedagogikasi. – t.: noshir, 2012. ataeva n., rasulova f., hasanov s. umumiy pedagogika (pedagogika tarixi). – t.: “fan va texnoligiya”, 2011. munis shermuxammad. savodi ta'lim. – t.: o'qituvchi, 1997. muhammad …

2 / 24

ari boshlang’ich maktab qorixona daloilxona madrasa otinoyilar maktabi xix asrning birinchi yarmida o‘rta osiyoning yirik shaharlarida mavjud bo‘lgan maktablar va o’quvchilar soni shaharlar maktablar soni o’quvchilar soni toshkent 120 2000 buxoro 360 6000 qo’qon 300 5500 andijon 90 1700 samarqand 80 1000 marg’ilon 70 800 namangan 60 900 jizzax 10 150 maktablarda ta’lim mazmuni 1 alifbo kitobi 2 haftiyak 3 chor-kitob sabotul ojizin 4 qorixonalar va ularda ta’lim mazmuni ta’lim muassasasining maqsadi o’qitishni tashkil etish tartibi o’qitish mazmuni ushbu ta’limdan ko‘zda tutilgan asosiy maqsad – turli diniy marosimlarda qur’on tilovat qiluvchi qorilarni (shu sababli qorixona talabalari safida ko‘zi ojizlarni ham uchratish mumkin edi) tayyorlashdan iborat bo‘lgan. qorixonadagi o‘quv muddati 2-3 yil davom etgan. mashg‘ulotlar jumadan tashqari har kuni o‘tkazilgan. o‘qish jarayonida ayrim talabalar o‘z uylarida yashaganlar, ular har kuni o‘qituvchining oldiga kelib topshiriq olganlar va o‘qish qiyin bo‘lgan duolarni o‘qish yuzasidan maslahatlar olganlar. ayrim hollarda esa ba’zi talabalar oilalari bilan …

3 / 24

idagina bunga erishganlar. bo’limlar kurslar mashg’ulotlarning tashkil etilish tartibi madrasa odatda ikki bo‘limdan, ya’ni: quyi (ibādat al-’islām) va yuqori (mas’ola) bo‘limlardan iborat bo‘lgan. birinchi bo‘limda talabalar din ahkomlarini o‘rganganlar. ikkinchi bo‘limda esa – qur’oni karimga muvofiq holda bayon etilgan islomning asosiy qonunlari o‘qitilgan. bundan tashqari, arab tilshunosligi, mantiq, tarix, she’r yozish ilmi, metafizika va boshqa fanlar ham o‘qitilgan. madrasa talabalarini shartli ravishda uchta kursga bo‘lish mumkin. birinchi, ya’ni boshlang‘ich kurs adnā (quyi), ikkinchi kurs – avsat (o‘rta) va uchinchi kurs – a‘lo (yuqori) deb nomlangan. shu o‘rinda bunday kurslarga ajratish faqat yirik madrasalarda mavjud bo‘lgani, talabalar soni 20 kishiga yetmagan kichik madrasalarda esa talabalarning barchasi faqat bitta mudarrisga mashg‘ulotga qatnaganlarini qayd etish lozim madrasada darsni tashkil etish tartibi quyidagicha bo‘lgan: bitta darslikdagi aynan bir bobni o‘rganayotgan 10-15 nafar talaba bir sinf xonasiga to‘planishgan va o‘zlariga oqsoqol (sardor) saylab olishgan. bu guruh «jamoa», uning oqsoqoli esa «qori jamoa» deb nomlangan. darsni …

4 / 24

tablarda o‘qitilgan. ayol muallimani o‘lkaning turli hududlarida “otinoyi”, “otinbibi”, “bibiotin”, “bibixalifa” deb ataganlar. qizlar maktabi o‘g‘il bolalar maktablariga nisbatan ancha kam bo‘lgan, ko‘p hollarda maktabdorlarning, imomlarning xotinlari maktabdorlik qilgan. dilshodi barno-ning qizlar maktabi. jahon otin uvay-siyning qizlar maktabi. anbar otinning qizlar maktabi. qizlar maktabida qizlarga savod, diniy va adabiy bilimlar beril-gan. mazkur ta’lim muassasalarini ko’pchi-lik qizlar nazm bilan oshno bo’lib, keyincha-lik o’zlari ham otinoyi-lik bilan shug’ulla-nishgan. otinoyilar faoliyatining o’ziga xosliklari dilshodi barnoning qizlar maktabi jahon otin uvaysiyning qizlar maktabi anbar otinning qizlar maktabi atoqli zullisonayn shoira dilshodi barno 50 yildan ortiq muallimalik qilib, qizlarga xat-savod o‘rgatdi, tab’i nazm qizlarga she’riyat ilmidan dars berdi. dilshod o‘z maktabida yosh qizlarni tarbiyalar, ularga xat-savod o‘rgatar va ularni chuqur bilim egasi qilib chiqarishga intilar edi. shu bilan birga, yosh iste’dodli qizlarga o‘zbek, tojik mumtoz adabiyoti namoyondalarining asarlarini ham o‘rgatar va ularni nafosat ruhida tarbiyalab, o‘z zamonasining ilg‘or kishilari qilib yetishtirishga harakat qilgan. uning maktabida …

5 / 24

antirishga qo‘shilgan eng munosib hissa – bu alifboning yaratilishidir. masnaviylar yoki yakka baytlar ko‘rini-shida ifodalangan bu alifbo, nafaqat qizlarni harflarni tez va oson o‘zlashtirishni, balki ularda yuksak axloqiy fazilatlarni shakllantirishga ham xizmat qilgani bilan alohida ahamiyatga molik-dir. uvaysiyning mashxur chistoni ul na gumbazdir eshigi, tuynigidin yo’q nishon necha gulgun pok qizlar makon aylabdur makon sindirib gumbazni qizlar xolidin olsam habar yuzlarida parda tortgulik turarlar bag’ri kon o‘rta osiyoda faoliyat yuritgan qizlar maktablarida o‘qitish texnologiyasi va uning o‘ziga xosliklari maktabdorlar qizlar maktabi faoliyatining asosiy yo‘nalishlari jahon otin uvaysiy xotin-qizlarning savodxonligini oshirish, aqliy tarbiya, ijtimoiy faollik, iqtidorli qizlar bilan ishlash, nazirago‘ylikka o‘rgatish, notiqlik, xushmuomalilik kabi fazilatlarni tarkib toptirish dilshod otin (barno) tabaqalashtirilgan va dasturlashtirilgan ta’lim, adabiy ta’lim, kitobsevarlik, hayotparvarlik, insonparvarlik pedagogikasi, nafosat tarbiyasi anbar otin milliy va jahon tajribasini uyg‘unlashtirish, integratsiyalashgan va innovatsion ta’lim, tavsifli alifboning yaratilishi, yangilikka intilish, yuksak axloqiylikka erishish usullarini egallash shermuhammad munis xviii asr oxiri va xix asr …

6 / 24

‘lgan bolalarga xat-savod o‘rgatuvchi risolalarning barcha nuqson va kamchiliklarni ochib tashlagan va eski risola bilan o‘zi yaratayotgan risolani bir-biri bilan taqqoslab, eski risolaning o‘sha kungi talablarga javob bera olmasligini ilmiy-nazariy jihatdan asoslab bergan. risolaning ikkinchi qismida arab alifbosidagi har bir harfning yozilish uslubini ma’rifiy-didaktik nuqtai nazardan sodda qilib tushuntirishga harakat qiladi. “savodi ta’lim” asaridan parcha “ro” ( ر ) qomati ikki nuqta, ammo boshi biyik ermas, o‘ylakim “zo”, “zo” ( ژ ) – uch nuqtau lek sarkash, qilsa bo‘lur, oni qushga o‘xshash. “kof” ( ک ) avvali “fo” boshiga monand, “nun” xalqasiga valek payvand. “vov” ( و ) avvali “fo” boshiga monand, bir nuqtani “ho”ga ayla afsar. “lo” ( ل ) avvali bir “alif” tahi “ro”, so‘ngra yana bir “alif” qil insho. “lo” uch “alif” qatoru mulsah, “yo” boshidur uch nuqta muayyan. har harfkim munda bo‘lmadi, zikr, ta’limini qil nazaridan fikr. muhammad sodiq qoshg’ariy 1740 yilda tavallud topgan. u tarixchi, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "reja: buxoro amirligi"

xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida. muhammad sodiq qoshg’ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. mustaqil o’qish uchun adabiyotlar: hoshimov k., nishonova s., inomova m., hasanov r. pedagogika tarixi. – t.: o'qituvchi, 1996. hasanboev j., hasanboeva o., homidov h. pedagogika tarixi. – t.: o'qituvchi, 1997. safo ochil., hoshimov k. o'zbek pedagogikasi antologiyasi. – t.: o'qituvchi, 1999. hoshi...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "reja: buxoro amirligi", click the Telegram button on the left.

Tags: reja: buxoro amirligi PPTX 24 pages Free download Telegram