o'zbekiston uyg'onish davri

PPTX 20 pages 122.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation òzbekiston hududida uyğonish davri. buyuk allomalarning jahon siviliziyatsiyasiga qõshgan hisasi 1. o'zbekiston uyg'onish davri: asosiy xususiyatlar va ilmiy rivojlanish 2. buyuk allomalar: jahon sivilizatsiyasiga qo'shgan hissa 3. madaniy merosni saqlash va kelajak istiqbollari reja: o'zbekiston hududida uyg'onish davri o'zbekistonda uyg'onish davri 9-12-asrlarda, ayniqsa somoniylar davrida, ilm-fan, adabiyot va san'atning gullab-yashnash davri sifatida namoyon bo'ldi, bu esa islom olamiga katta ta'sir ko'rsatdi. amir temur hukmronligi davrida 14-15-asrlarda samarqand shahri madaniyat markaziga aylandi. mirzo ulug'bek rasadxonasi astronomiyani rivojlantirishda muhim rol o'ynadi. bu davr temuriylar renessansi deb ataladi. o'zbekistonda uyg'onish davri faqat madaniy emas, balki ijtimoiy va iqtisodiy o'zgarishlarni ham o'z ichiga olgan. shaharlar rivojlandi, savdo yo'llari kengaydi va ilm-fan qo'llab-quvvatlandi. uyg'onish davrining asosiy xususiyatlari uyg'onish davrida insonparvarlik g'oyalari rivojlanib, odamlar individual qobiliyatlarini anglashga va ularni ro'yobga chiqarishga intilishdi. bu davrda 14-16- asrlarda yangi ilm-fan va madaniyat gullab yashnadi. bu davrning o'ziga xos xususiyatlaridan biri dinning ta'siri kamayishi edi, chunki dunyoviy …

2 / 20

ga joriy etishi ilm-fanning rivojlanishiga katta hissa qo'shdi. astronomiya sohasida mirzo ulug'bekning samarqand rasadxonasida tuzgan 'ziji jadidi ko'ragoniy' asari, 1018 ta yulduzning joylashuvini aniq ko'rsatib, jahon fani uchun muhim ahamiyatga ega bo'ldi. adabiyot va san'at gullab-yashnashi xv asrda alisher navoiyning 30 dan ortiq asarlari, jumladan, "xamsa" turkumida yaratilgan 5 ta doston adabiyotda o'zbek tilining yuksalishiga olib keldi. kamoliddin behzodning 100 dan ortiq miniaturalari san'atda realizm va badiiy nafosatni mujassam etib, samarqand maktabi uslubini rivojlantirdi. uyg'onish davrida 70 dan ortiq shoirlar va yozuvchilar ijod qilgan, ular she'riyat va nasrda insonparvarlik g'oyalarini targ'ib etib, adabiy merosni boyitdilar. me'morchilik durdonalari shohizinda majmuasi, samarqandda joylashgan bo'lib, xiv-xv asrlarga oid noyob maqbaralar ansambli bo'lib, o'zining rang-barang koshinlari va murakkab geometrik naqshlari bilan mashhur, bu o'ziga xos me'moriy durdona hisoblanadi. amir temurning buyrug'i bilan samarqandda bunyod etilgan bibixonim masjidi, 1399-1404 yillarda qurilgan bo'lib, o'zining ulkan o'lchamlari va hashamatli bezaklari bilan ajralib turadi, bu davr me'morchiligining yorqin …

3 / 20

ilmining yuksalishi: ibn sino merosi ibn sino "tib qonunlari" asari 5 jilddan iborat bo'lib, unda 760 xildan ortiq dorivor o'simliklar tavsifi, kasalliklar diagnostikasi va davolash usullari batafsil yoritilgan. avitsenna mikrobial infeksiyalar g'oyasini ilgari surdi va dori vositalarining samaradorligini sinash uchun klinik sinovlar o'tkazishning ahamiyatini ta'kidladi. u 100 dan ortiq asar yaratgan. ibn sino asarlari, xususan, "tib qonunlari" xvii asrgacha yevropa universitetlarida tibbiyot bo'yicha asosiy darslik sifatida o'qitilgan, bu uning ilmga ta'sirini tasdiqlaydi. tarixshunoslik va geografiya taraqqiyoti mahmud qoshg'ariyning xi asrda yozilgan "devonu lug'atit turk" asari turkiy xalqlar tarixi, geografiyasi va tili haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan qomusiy asar hisoblanadi. abu rayhon beruniyning "hindiston" asari xi asrda yaratilgan bo'lib, unda hindistonning tarixi, geografiyasi va madaniyati haqida batafsil ma'lumotlar berilgan, bu tarixiy manba sifatida qimmatlidir. mirzo ulug'bek davrida samarqandda yaratilgan geografik xaritalar va jadvalalar xv asrda o'sha davr uchun juda aniq bo'lgan va jahon geografiyasiga muhim hissa qo'shgan. alisher navoiy: uyg'onish davrining …

4 / 20

limlariga katta ta'sir ko'rsatdi. uning aniq o'lchovlari kopernik va boshqalarning nazariyalariga asos bo'ldi. ulug'bekning 'ziji jadidi guragoniy' asari astronomik jadvallar to'plami bo'lib, unda sayyoralarning harakatini aniq hisoblash usullari 1 gradusgacha hisoblangan. abu ali ibn sino (avitsenna): tib ilmining sultoni ibn sino dori vositalarini sinovdan o'tkazishning qat'iy qoidalarini ishlab chiqqan, shu jumladan, ularning tozaligi, samaradorligi va dozalari bo'yicha talablar qo'ygan hamda bu zamonaviy farmatsevtika asosini yaratgan. ibn sino o'zining "tib qonunlari" asarida 760 ga yaqin dorivor o'simliklar haqida ma'lumot bergan, bu esa yevropa universitetlarida xvii asrgacha asosiy tibbiyot qo'llanmasi bo'lgan. avitsenna yurak-qon tomir tizimi, shu jumladan, qon aylanishi va yurak klapanlarining tuzilishini batafsil tasvirlab bergan. u meningit va uning sabablarini aniqlagan birinchi olimlardan biri bo'lgan. al-xorazmiy: algebra asoschisi al-xorazmiyning "hisob al-jabr val-muqobala" asari algebra faniga asos soldi. unda birinchi va ikkinchi darajali tenglamalarni yechish usullari sistemalashtirilgan bo'lib, "al-jabr" so'zi algebra atamasiga aylandi. al-xorazmiy hind raqamlari asosida o'nlik pozitsion sanoq sistemasini takomillashtirdi. …

5 / 20

sh uchun eksperimentlar o'tkazdi, bu esa uning aniq o'lchovlarga bo'lgan qobiliyatini va fizika sohasiga qo'shgan hissasini ko'rsatadi. boshqa mashhur olimlar va mutafakkirlar abu nasr farobiy, 9-asrning buyuk mutafakkiri, falsafa, mantiq va musiqa sohalarida muhim asarlar yaratgan, aristotel ta'limotini sharhlagan va ilm-fanning rivojiga katta hissa qo'shgan. mahmud zamahshariy, xii asrda yashab ijod qilgan mashhur tilshunos va adib, arab tilining grammatikasi va leksikografiyasi bo'yicha o'z davrining eng bilimdon olimlaridan biri bo'lgan. mahmud zamahshariy, xii asrda yashab ijod qilgan mashhur tilshunos va adib, arab tilining grammatikasi va leksikografiyasi bo'yicha o'z davrining eng bilimdon olimlaridan biri bo'lgan. o'zbekiston uyg'onish davri olimlarining jahon sivilizatsiyasiga qo'shgan hissasi ibn sinoning (avitsenna) "tib qonunlari" asari 11- asrdan 17-asrgacha yevropa tibbiyotining asosiy qo'llanmasi bo'lib, uning tibbiyotga oid 760 ga yaqin dorivor vositalar ta'rifi muhim ahamiyatga ega. al-xorazmiyning 9-asrda algebra asoslarini yaratishi, xususan, "al-jabr" atamasini kiritishi matematikaga sezilarli hissa qo'shdi va yevropa universitetlarida asrlar davomida o'rganildi. mirzo ulug'bekning 15-asrda samarqand …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston uyg'onish davri"

powerpoint presentation òzbekiston hududida uyğonish davri. buyuk allomalarning jahon siviliziyatsiyasiga qõshgan hisasi 1. o'zbekiston uyg'onish davri: asosiy xususiyatlar va ilmiy rivojlanish 2. buyuk allomalar: jahon sivilizatsiyasiga qo'shgan hissa 3. madaniy merosni saqlash va kelajak istiqbollari reja: o'zbekiston hududida uyg'onish davri o'zbekistonda uyg'onish davri 9-12-asrlarda, ayniqsa somoniylar davrida, ilm-fan, adabiyot va san'atning gullab-yashnash davri sifatida namoyon bo'ldi, bu esa islom olamiga katta ta'sir ko'rsatdi. amir temur hukmronligi davrida 14-15-asrlarda samarqand shahri madaniyat markaziga aylandi. mirzo ulug'bek rasadxonasi astronomiyani rivojlantirishda muhim rol o'ynadi. bu davr temuriylar renessansi deb ataladi. o'zbekistonda uyg'onish davri faqat madaniy ...

This file contains 20 pages in PPTX format (122.4 KB). To download "o'zbekiston uyg'onish davri", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston uyg'onish davri PPTX 20 pages Free download Telegram