suvlarni oqava mikroorganizmlar yordamida tozalash

PPTX 20 pages 526.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 526.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation o zbekiston respublikasiʻ oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: oqava suvlarni mikroorganizmlar yordamida tozalash tayyorladi: 1. mikroorganizmlar yordamida oqova suvlarni tozalash: asosiy tushunchalar va usullar 2. biologik tozalash texnologiyalari: faollashtirilgan loydan tortib ilg'or oksidlanish jarayonlarigacha 3. amaliy qo'llanilishi, iqtisodiy va ekologik baholash hamda kelajak istiqbollari reja: kirish mikroorganizmlar yordamida oqava suvlarni tozalash - bu 20-asrning oxiridan boshlab rivojlanib kelayotgan, suvni tozalashning ekologik jihatdan qulay usuli hisoblanadi. biologik tozalash usullari chiqindi suvlardagi organik birikmalarni kamaytirishda muhim rol o'ynaydi va bu jarayon tabiiy ekosistemalarda ham sodir bo'ladi. so'nggi 10 yillikda mikrobial texnologiyalar tufayli, oqava suvlarni tozalash samaradorligi 95% gacha oshdi va bu xarajatlarni sezilarli darajada kamaytirdi. mikroorganizmlar turlari bakteriyalar chiqindi suvlarni tozalashda muhim rol o'ynaydi, masalan, *pseudomonas* turkumidagi bakteriyalar uglevodorodlarni degradatsiya qiladi, *bacillus* esa oqsil moddalarini parchalashga yordam beradi. zamburug'lar, xususan, *aspergillus* va *penicillium* kabi turlari sanoat chiqindilaridan og'ir metallarni va rang beruvchi moddalarni olib tashlashda samarali bo'lib, …

2 / 20

r qiladi. bod5 (biokimyoviy kislorodga bo'lgan talab) odatda 100 dan 400 mg/l gacha bo'ladi, bu mikroorganizmlar tomonidan parchalanadigan organik moddalarning miqdorini ifodalaydi. biologik tozalash mexanizmlari mikroorganizmlar organik moddalarni co2 va h2oga aylantirish uchun aerobik oksidlanishdan foydalanadi, bu jarayonda elektronlarni tashuvchi kislorod (o2) muhim rol o'ynaydi va hujayra massasi hosil bo'ladi. denitrifikatsiya jarayonida bakteriyalar nitrat (no3-)ni azot gaziga (n2) aylantiradi, bu esa suvdan azotni olib tashlashga yordam beradi va suv havzalarining evtrofikatsiyasini oldini oladi. fosforni olib tashlash uchun mikroorganizmlar, xususan fosforni to'plovchi organizmlar (pao), ortofosfatni (po4^3-) hujayralarida polifosfat sifatida saqlaydi, bu esa uni suvdan ajratib olishga imkon beradi. faollashtirilgan loy usuli aeratsiya tankida biologik floklar hosil bo'ladi, ular cho'kindi xususiyatiga ega bo'lib, 90-95% bodni olib tashlashga yordam beradi va keyingi cho'ktirish jarayonini osonlashtiradi. faollashtirilgan loy usulida mikroorganizmlarning yuqori konsentratsiyasi (2000-5000 mg/l) bo'lgan suspenziya organik moddalarni parchalaydi, bu esa yuqori tozalash samaradorligini ta'minlaydi. loyni qayta ishlash tizimlari, jumladan loyni quyultirish va anaerobik …

3 / 20

chi bakteriyalar yordamida metan (ch4) va karbonat angidrid (co2) kabi biogazga parchalanadi, bu 60-70% metandan iborat bo'lishi mumkin. anaerob tozalash jarayoni metanni yig'ish va energiya ishlab chiqarish imkoniyatini beradi, bu esa chiqindi suvlarni tozalashning energiya samaradorligini oshiradi hamda isitish yoki elektr energiyasi uchun ishlatilishi mumkin. anaerob reaktorlar yuqori yuklanish tezligiga ega bo'lishi mumkin va 90% dan ortiq boi (biokimyoviy kislorodga bo'lgan talab) va koi (kimyoviy kislorodga bo'lgan talab)ni olib tashlashga qodir, ayniqsa yuqori konsentratsiyali chiqindilarda. fitoremediatsiya fitoremediatsiya turli usullarni oʻz ichiga oladi, jumladan, fitoekstraksiya (oʻsimliklar ifloslantiruvchi moddalarni oʻz ichiga oladi) va fitostabilizatsiya (ifloslantiruvchi moddalarni ildiz zonasida immobilizatsiya qiladi), har biri oʻziga xos jarayon. fitoremediatsiya ogʻir metallarni, masalan, qoʻrgʻoshin (pb) va kadmiy (cd) kabi ifloslantiruvchi moddalarni oʻsimliklar yordamida suvdan chiqarib tashlash uchun ishlatilishi mumkin, bu 90% gacha samaradorlikka erishadi. ba’zi oʻsimliklar, masalan, suv giatsinti (eichhornia crassipes), organik ifloslantiruvchi moddalarni, jumladan, pestitsidlarning 75% gacha qismini suvdan olib tashlash qobiliyatiga ega, shuningdek, suvni …

4 / 20

lovchi moddalar (masalan, ozon, vodorod peroksid) yoki uv nurlanishini organik ifloslantiruvchi moddalarni oksidlash uchun ishlatadi, ko'pincha 90% dan ortiq yo'qotish samaradorligiga erishadi. ioplar dori vositalari qoldiqlari va endokrin buzuvchi moddalar kabi an'anaviy biologik tozalashga chidamli, 0,001 mg/l dan past konsentratsiyadagi qiyin ifloslantiruvchi moddalarni tozalashda ayniqsa samarali hisoblanadi. fenton reaksiyasi – bu temir ionlari va vodorod peroksidni o'z ichiga olgan keng tarqalgan iop bo'lib, gidroksil radikallarini hosil qiladi, ular ko'plab organik molekulalarni tezda yo'q qila oladi. jarayonning monitoringi va nazorati plc va scada tizimlari kabi avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari jarayon samaradorligini oshirish, xatolarni kamaytirish va suv tozalash jarayonida uzluksiz ishlashni ta'minlash uchun ishlatiladi. jarayonning barqarorligini ta'minlash uchun o2 darajasi, ph va harorat kabi asosiy ko'rsatkichlarni real vaqtda monitoring qilish muhim, maqbul diapazonlar 6-8 ph va 20-30°c harorat hisoblanadi. mikroorganizmlarning faolligini baholash uchun kimyoviy kislorodga bo'lgan ehtiyoj (kkb) va biokimyoviy kislorodga bo'lgan ehtiyoj (bkb) kabi parametrlarni kuzatib borish kerak, bu suv sifatini baholashning …

5 / 20

h 90-99% gacha ifloslantiruvchi moddalarni olib tashlaydi, ammo har doim ham ayrim farmatsevtika mahsulotlari kabi iz qoldiqlarini tozalay olmaydi. kamchiliklari esa, faollashtirilgan loy usuli uchun katta maydonlar talab etiladi, shuningdek, texnologik jarayonni nazorat qilish uchun doimiy ravishda 20-30°c haroratni ta'minlash zarur. ijobiy tomoni shundaki, anaerob tozalash jarayonida metan gazi ishlab chiqariladi, bu esa energiya manbai bo'lib, ushbu texnologiyani 15-25% gacha arzonlashtiradi. amaliy misollar germaniyadagi strass shahridagi tozalash inshooti faollashtirilgan loy usulidan foydalanib, 100 ming aholi ekvivalentiga mo'ljallangan, azot va fosforni biologik yo'qotishga erishadi. avstraliyadagi mbr tizimi sig'imi 20 ming m3/kun bo'lgan maishiy oqava suvlarni tozalaydi va yuqori sifatli suvni sug'orish uchun qayta ishlaydi hamda ifloslanishni kamaytiradi. avstraliyadagi mbr tizimi sig'imi 20 ming m3/kun bo'lgan maishiy oqava suvlarni tozalaydi va yuqori sifatli suvni sug'orish uchun qayta ishlaydi hamda ifloslanishni kamaytiradi. iqtisodiy tahlil mikroorganizmlar yordamida tozalash, an'anaviy usullarga nisbatan 15-20% arzonroq bo'lishi mumkin, ammo loyni utilizatsiya qilish va texnik xizmat xarajatlari bu …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suvlarni oqava mikroorganizmlar yordamida tozalash"

powerpoint presentation o zbekiston respublikasiʻ oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: oqava suvlarni mikroorganizmlar yordamida tozalash tayyorladi: 1. mikroorganizmlar yordamida oqova suvlarni tozalash: asosiy tushunchalar va usullar 2. biologik tozalash texnologiyalari: faollashtirilgan loydan tortib ilg'or oksidlanish jarayonlarigacha 3. amaliy qo'llanilishi, iqtisodiy va ekologik baholash hamda kelajak istiqbollari reja: kirish mikroorganizmlar yordamida oqava suvlarni tozalash - bu 20-asrning oxiridan boshlab rivojlanib kelayotgan, suvni tozalashning ekologik jihatdan qulay usuli hisoblanadi. biologik tozalash usullari chiqindi suvlardagi organik birikmalarni kamaytirishda muhim rol o'ynaydi va bu jarayon tabiiy ekosistemalarda ham sodir bo'ladi. so'nggi 10 yi...

This file contains 20 pages in PPTX format (526.2 KB). To download "suvlarni oqava mikroorganizmlar yordamida tozalash", click the Telegram button on the left.

Tags: suvlarni oqava mikroorganizmlar… PPTX 20 pages Free download Telegram