sinonimlar

PPTX 12 pages 2.8 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

powerpoint presentation o'zbek tilida sinonimlar 1. sinonimlarning ta'rifi, turlari va manbalari 2. sinonimlarning uslubiy xususiyatlari va badiiy nutqdagi roli 3. sinonimlarni qo'llash nozikliklari, lug'atlardagi o'rni va tarjimadagi ahamiyati reja: sinonimlarning ta'rifi va turlari sinonimlar - ma'nosi bir-biriga yaqin, ammo shakli har xil bo'lgan 2 yoki undan ortiq so'zlar bo'lib, ular to'liq va qisman sinonimlarga bo'linadi hamda nutqda o'zaro almashinishi mumkin. ma'no ottenkalari bo'yicha sinonimlar 3 turga ajratiladi: stilistik, semantik va stilistik-semantik sinonimlar. stilistik sinonimlar nutq uslubiga ko'ra farqlanadi, semantik sinonimlar esa ma'no nozikliklariga ega. stilistik-semantik sinonimlar esa ham ma'no, ham uslubiy jihatdan farq qiladi. masalan, 'go'zal', 'chiroyli' va 'latofatli' so'zlari sinonim bo'lsa-da, ularning ma'no va uslubiy farqlari mavjud. sinonimlar manbalari o'zbek tilidagi sinonimlarning asosiy manbalaridan biri turkiy tillardir; ko'plab sinonimlar qadimgi turkiy so'zlardan, xususan, xi-xii asrlardagi yozma yodgorliklardan kelib chiqqan. arab va fors tillaridan o'zlashgan so'zlar o'zbek tilida sinonimlar hosil qilishda muhim rol o'ynaydi, ba'zan bitta ma'noni ifodalovchi uchta yoki …

2 / 12

nuqson' kabi sinonimlar matnga turli intensivlik darajalarini beradi, natijada ta'sirchanlik ortadi. sinonimlarning lug'at tarkibidagi o'rni sinonimlar lug‘at tarkibini boyitadi, so‘zlarning ma’no qirralarini ochib, nutqning aniqligi va ta’sirchanligini oshiradi, 70% gacha so‘z boyligini tashkil etishi mumkin. o‘zbek tilida 20 dan ortiq sinonimik qatorlar mavjud bo‘lib, ular tilning leksik boyligini ko‘rsatadi va 5000 ga yaqin sinonim birliklarini o‘z ichiga olishi mumkin. sinonimlar lug‘aviy aloqalarni mustahkamlaydi, ma’noviy munosabatlarni rivojlantiradi va tilning sistemaliligini ta’minlaydi, bu esa 3 asosiy vazifadan biridir. sinonimlarni qo'llashdagi nozikliklar kontekst sinonimlarni tanlashda muhim rol o'ynaydi. agar 3 ta so'z bir ma'noni bildirsa ham, ularning ishlatilishi gapning umumiy mazmuniga bog'liq, bu adabiyotda 1-darajali ahamiyatga ega. sinonimlarni ishlatishda noziklik, ularning uslubiy bo'yog'ida, ya'ni bir so'z hissiy-emotsional rangga ega bo'lishi, ikkinchisi esa neytral bo'lishi mumkin, masalan, "qo'rqoq" va "jur'atsiz" 2 ta variant. sinonimlarning qo'llanilishidagi nozikliklardan biri, ularning ma'no farqlaridir. deyarli sinonimlar 4 xil ma'noni bildiradi, lekin ularning orasida kichik, ammo muhim farqlar mavjud. …

3 / 12

'shogird', farg'onada esa 'o'quvchi' kabi 2 xil sinonim ishlatilishi mumkin. dialektal sinonimlar adabiy til me'yorlariga to'g'ri kelmasligi mumkin; lekin, ular 3 xil badiiy asarda mahalliy koloritni yaratish uchun foydali, masalan, 'ayvon' so'zi surxondaryoda 'peshayvon'. o'zbek tilida 4 ta asosiy dialekt guruhi mavjud; ularning har birida o'ziga xos sinonimik qatorlar bor, masalan, 'katta' so'zi qashqadaryo shevasida 'ulug' ', boshqa hududlarda esa 'kabar' shaklida uchrashi mumkin. sinonimlar va kontekst sinonimlar kontekstga qarab turli emotsional yoki stilistik bo'yoqlarni ifodalashi mumkin; 'qo'rqoq', 'murdakor' va 'xoin' so'zlari salbiy ma'noda farqlanib, 3 xil darajadagi qo'rqoqlikni ko'rsatadi. kontekst sinonimlarning ma'nosini aniqlashda muhim rol o'ynaydi; masalan, 'chiroyli' va 'go'zal' so'zlari 1-holatda tashqi ko'rinishga, 2- holatda ichki dunyoga ishora qilishi mumkin. kontekst sinonimlar orasidagi ma'no farqlarini ochib beradi; masalan, 'uy' va 'manzil' so'zlari 1- da yashash joyini, 2-da aniq geografik joylashuvni bildiradi, bu 2 ta sinonimning o'rnini aniqlaydi. sinonimlarning badiiy nutqdagi roli badiiy matnlarda sinonimlar muallifga 2 yoki 3 …

4 / 12

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinonimlar"

powerpoint presentation o'zbek tilida sinonimlar 1. sinonimlarning ta'rifi, turlari va manbalari 2. sinonimlarning uslubiy xususiyatlari va badiiy nutqdagi roli 3. sinonimlarni qo'llash nozikliklari, lug'atlardagi o'rni va tarjimadagi ahamiyati reja: sinonimlarning ta'rifi va turlari sinonimlar - ma'nosi bir-biriga yaqin, ammo shakli har xil bo'lgan 2 yoki undan ortiq so'zlar bo'lib, ular to'liq va qisman sinonimlarga bo'linadi hamda nutqda o'zaro almashinishi mumkin. ma'no ottenkalari bo'yicha sinonimlar 3 turga ajratiladi: stilistik, semantik va stilistik-semantik sinonimlar. stilistik sinonimlar nutq uslubiga ko'ra farqlanadi, semantik sinonimlar esa ma'no nozikliklariga ega. stilistik-semantik sinonimlar esa ham ma'no, ham uslubiy jihatdan farq qiladi. masalan, 'go'zal', 'chiroyli' va ...

This file contains 12 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "sinonimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sinonimlar PPTX 12 pages Free download Telegram