endokrinologiya 21 asr

PPT 48 pages 4.3 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPT

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

slayd 1 gormonlarning biologik effekti. endokrin tizimining boshkariluvi. gipotalamo-gipofizar tizim. dolzarbligi endokrinologiya 21 asrning hozirgi kuniga qadar rivojlanib bormoqda va ijtimoiy ahamiyati yuqori bo'lgan kasalliklarni davolovchi tibbiyotning bir bo'g'ini hisoblanadi. ma'ruza maqsadi : organizmning endokrin boshkaruvi bilan tanishish. : ma'ruza vazifalari 1.gipofiz va gipotalamus tuzilishi bo'yicha bilimlarini chuqurlashtirish va mustaxkamlash 2. gormonlarning biologik effektlari bilan tanishtirish. 3. endokrin bezlarning gipotalamo-gipofizar boshkarishi bilan tanishish. endokrinologiya - klinik va nazariy meditsinaning tez rivojlanib borayotgan qismidir. endokrin tizim kasalliklari ijtimoiy ahamiyatga ega bo'lgan va keng tarqalgan kasalliklar soxasiga kiradi. endokrin tizim endokrin tizimning vazifasi gumoral boshkaruv gomeostaz o'sin, ulg'aish, jinsiy differentsirovkasi energiyani hosil kilish, sarif qilish,saklash emotsiyalar , psixik faoliyat endokrinologiyada- «gormon» termini axamiyatga ega. gormon– endogen kimyoviy birikma bo'lib, nishon xujayralarga juda kichik kontsentratsiyalarda ma'lum biokimyoviy yoki biofizik reaktsiya ko'rsatadi. bu ta'sirni amalga oshirish uchun esa maxsus oqsil - retseptorlar bilan bog'lanib, regulyar signalni xo'jayra ichi effektorlariga bevosita yoki «ikkilamchi vositachilar» sistemasi …

2 / 48

i: gormonlarning hujayralar sekretor granulalaridan chiqishi (oqsil-peptid va katexolamin gormonlar sekretsiyasi); oqsil birikmalaridan ajralish (tireoid gormon); gormonlarning hujayra membranasi orqali nisbatan erkin diffuziyasi (steroid gormon). gormon sekretsiyasi ritmlari vaktga va intensivligiga karab bulinadi: daqiqa va soat davomida (insulin) kun davomida (aktg, kortizol) xafta davomida (xayz tsikli) mavsumiy davomida (tireoid gormonlar). gormonlar transporti. gidrofillar spetsifik oqsillar bilan birikmaydi nogidrofillar spetsifik oksil-transporterlar (kortizol -transkortin, tiroksin – tiroksin bog'lovchi globulin) bilan birikadi erkin shakli qondagi umumiy miqdorining 10% dan oshmaydi gormonlar ta'siri va o'zaro ta'sirlarining mexanizmlari. gormonlarning hujayralarga ta'siri gormonning spetsifik retseptorlar yoki diskriminatorlarga o'zaro ta'siri orqali amalga oshadi, bu moddalar gormonni maxsus tanib, biriktirib - gormon-retseptor-kompleksini xosil qiladi. tanib olish va bog'lash "qulf-kalit" printsipiga asoslangan. retseptorlarning uch turi mavjud: - membrana - endoplazmatik - yadro retseptorlari. gormonlarning nishon-hujayralarga ta'siri to'g'ri (bevosita) membrana effekti; ikkilamchi vositachilar sistemasi orkali; hujayra yadrosiga ta'sir qilish orkali. gormonlarning ta'siri endokrin bezlar faoliyatining boshqarilish tasnifi: nerv regulyatorlari endokrin …

3 / 48

n (yakuniy tashxis ko'yish uchun supressiv sinama); – gormon sintezi yoki effektini bloklovchi vositalar bilan davolash, shuningdek, jarroxlik yoki nur terapiyasini o'tkazish mumkin. gipotalamus suprarptik va paraventrikulyar yadrolar neyronlari oksitotsin va vazopressin gormonlar ishlab chikarishadi. aksonlar orkali neyrofizin transporter yordamida gipofiz oyokchasi orkali neyrogipofizga etkiziladi. * gipotalamusning supraoptik va paraventikulyar yadrolari aksonlaridan tashkil topgan mustaqil va deyarli avtonom sistemadir. vazopressin (adg) oktsitotsin to'planadi adg sekretsiyasi boshqariladi: • gipotalamusning osmoretseptorlari bilan; • baroretseptorlar (aorta ravog'i, chap qorincha,ko'krak qafasi devori, karotid sinuslar) bilan, qon zardobi giperosmolyarligida •gipovolemiya, arterial gipotenziya •og'rik, stress, gipoksiya, giperkapniya, ko'ngil aynish. oksitotsin - oksitotsin bachadon silliq mushaklarini qisqarishga olib keladi; sut bezlari alveolalarining mioepitelial hujayralari qisqarishini stimullaydi; oksitotsin sut yo'llariga sut kelishini ta'minlaydi; oksitotsin sekretsiyasiga estrogenlar stimullovchi, alkogol esa susaytiruvchi ta'sir ko'rsatadi. gipotalamus gormonlari liberinlar - tiroliberin, somatoliberin, gonadoliberin, kortikoliberin, melanoliberin, prolaktoliberin statinlar – somatostatin, melanotsitostatin, prolaktostatin * gipofiz - kalla suyagining chuqurlashgan soxasi, ya'ni turk egarida joylashib, …

4 / 48

2% strukturasi platsentar laktogen bilan analogik (o'xshash)dir. stg sekretsiyasi epizodik bo'lib, har 20-30 dakikada amalga oshiriladi. uning qondagi maksimal kontsentratsiyasi chuqur uyquning birinchi soatlarida kuzatiladi. sutkalik sekretsiya miqdorining yarmidan ko'pi uyqu vaqtiga to'g'ri keladi. stg sekretsiyasini kuchaytiruvchi quyidagi omillar mavjud: pirogen moddalar ta'siri yoki jarohatlardan keyin mushaklar bilan ishlagandan keyin (mashqlardan keyin) gipoglikemiya holatlarida arginin yuborilgandan keyin vazopressin yuborilgandan keyin morfin yoki unga o'xshash moddalar yuborilganda. o'sish gormonining bolalar va o'smirlardagi asosiy effekti: - naysimon suyaklarning bo'yiga o'sishi hisoblanadi (asosan naysimon, kam hollarda g'ovaksimon suyaklar); - stg suyak to'qimasi almashivuni faollashtirib, suyak hosil bo'lishini kuchaytiradi; - o'sish gormoni (o'g) xilma xil metabolik effektlarga ega. o'g organizmda oksil sintezini kuchaytiruvchi va n2 ni ushlab koluvchi anabolik gormon hisoblanadi. - o'g faol lipolitik ta'sirga ega - jigarda keton tanachalari hosil bo'lishini kuchaytiradi o'sish gormonining bolalar va o'smirlardagi asosiy effekti: barcha to'kimalar gipertrofiyasida ishtirok etadi o'g ning suv-tuz almashinuviga ta'siri antinatriyuretik ta'sir bilan …

5 / 48

kuchli stimulyator bo'lib tirotropin-rilizing gormon (trg) xisoblanadi vip (vozoaktiv intestinal polipeptid) prl sekretsiyasi ingibitori : • dofamin ttg – tireotrop gormon molekulyar massasi 28 kda bo'lgan glikoproteid, 2 subbirlikdan iborat: ttg, fsg, lg, xg uchun bir xil -subbirlik va ttg uchun maxsus bo'lgan -subbirlik. adenogipofiz hujayralarining 10% . ttg funktsiyasi qalqonsimon bez gormonlarining biosintezi, yig'ilishi, sekretsiyasini boshqarish, shuningdek, tireotsitlar trofikasi va proliferatsiyasini ta'minlashdir ttg sekretsiyasi ingibitori : • tireoid gormonlar fsg va lg adenogipofiz hujayralarining 10% ini tashkil etadi. ayollarda fsg va lg sekretsiyasi tsiklik kechadi. fsg - follikul etilishiga ta'sir qiladi (estrogen) lg - sariq tanacha hosil bulishiga ta'sir (progesteron) erkaklarda tsiklik sekretsiya bo'lmaydi. fsg spermatogenezni amalga oshiradi. lg –leyding xujayralar tomonidan testosteron ishlab chiqilishini ta'minlaydi. * aktg – kortikotroflar tomonidan ishlab chikariladi, ular barcha adenogipofiz hujayralarining 15% ini tashkil kiladi. aktg pomk dan (proopiomelanokortin) hosil bo'ladi. pomk parchalanganda va 3ta aminokislotali aktg, - va -msg, -lipotrop gormon (-lpg) …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrinologiya 21 asr"

slayd 1 gormonlarning biologik effekti. endokrin tizimining boshkariluvi. gipotalamo-gipofizar tizim. dolzarbligi endokrinologiya 21 asrning hozirgi kuniga qadar rivojlanib bormoqda va ijtimoiy ahamiyati yuqori bo'lgan kasalliklarni davolovchi tibbiyotning bir bo'g'ini hisoblanadi. ma'ruza maqsadi : organizmning endokrin boshkaruvi bilan tanishish. : ma'ruza vazifalari 1.gipofiz va gipotalamus tuzilishi bo'yicha bilimlarini chuqurlashtirish va mustaxkamlash 2. gormonlarning biologik effektlari bilan tanishtirish. 3. endokrin bezlarning gipotalamo-gipofizar boshkarishi bilan tanishish. endokrinologiya - klinik va nazariy meditsinaning tez rivojlanib borayotgan qismidir. endokrin tizim kasalliklari ijtimoiy ahamiyatga ega bo'lgan va keng tarqalgan kasalliklar soxasiga kiradi. endokrin tizim ...

This file contains 48 pages in PPT format (4.3 MB). To download "endokrinologiya 21 asr", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrinologiya 21 asr PPT 48 pages Free download Telegram