rangli metallurgiya pechlaridan konverter va anod pechlari

DOCX 1,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1692012015.docx rangli metallurgiya pechlaridan konverter va anod pechlari hozirgi kunda texnika taraqqiyoti yuksak darajada shunchalik tez va eng zamonaviy elektron texnikalar bilan jihozlangan holda rivojlanmoqdaki, bu esa o’z navbatida, mis olish texnologiyasiga ham o’zining kuchli ta’sirini o’tkazmoqda. mis olish, uning xomashyolarini qayta ishlash qadimdan yo’lga qo’yilganligi, miloddan oldingi asrlarda ham bizning hududimizda mis rudalari qazib olinganligi oldingi bo’limlarda ta’kidlab o’tilgan edi. arxeologik qazilmalar va ayrim tarixiy manbalar shuni ko’rsatadiki, qadimiy iloq viloyatining poytaxti tunkentda, to’qkentda (pskent tumani, hozirgi qirqqiz jamoa xo’jaligida), qurama tog’ tizmalarida misli hamda qo’rg’oshinli, oltin va kumushga boy rudalar qo’l mehnati orqali qazib olinib, ba’zan alohida boyitilib, ba’zan esa boyitilmasdan pechlarda eritilgan. taxminlarga qaraganda, vi asrgacha mis va oltin boyitilmasdan to’g’ridan-to’g’ri eritilgan. mis, oltin izlovchilar tomonidan konlarda yerosti va yerusti usuli bilan ularni rangiga qarab (mis qizg’ish, oltin sarg’ish rangda bo’lgan) o’tkir bolg’acha va teshalar bilan ajratib olingan. ayrim joylarda toshlarni yuqori alangada qizdirib, so’ng suv sepib, …
2
a kelib shosh, iloq davlati mis, oltin, kumushni nafaqat metall, balki qotishma holida, tanga, zeb-u ziynat holida tayyorlash bo’yicha butun o’rta osiyoda yuqori o’rinlardan birini egallaydi. tozaligi va sifatliligi jihatidan bu davlat butun mo’g’uliston, arab mamlakatlari hattoyevropaga ham aynan shu metallar orqali tanildi. mo’g’ullar davri va undan keyingi davrlarda metalni eritib olish juda kam amalga oshirilgan. yozma ma’lumotlarga suyangan holda shuni aniqlash mumkinki, petr i davrida rossiyada metallurgiya, ayniqsa, qora metallurgiya nihoyatda rivojlanib, dunyoda birinchilar qatoridan o’rin egallagan. 1920–1930-yillarga kelib esa metallurgiya asta-sekin qayta tiklanib, rangli, so’ng nodir va qimmatbaho metallar ajratib olish yo’lga qo’yila boshlandi. bir vaqtlar 80–90 % mis aynan yallig’ qaytaruvchi eritish pechida qayta ishlanib, bu usul dunyo bo’yicha yetakchi o’rinlardan birini egallab kelgan bo’lsa, hozirgi kunda ushbu usul zamonaviy talablarga javob berolmay qoldi. lekin shunday bo’lsa-da, aqsh, kanada, finlandiya va mdh mamlakatlarining ko’pgina eritish korxonalarida haligacha ishlab turibdi. yallig’ qaytaruvchi eritish pechining qariyb sakson yildirki texnologiyadan …
3
logiyadan siqib chiqarishining asosiy sabablaridan biri mis rudalarini flotatsiya usuli bilan boyitishning har tomonlama taraqqiyotidir. minorali pechlarda, yallig’ qaytaruvchi pechlardan farqli ravishda, mis boyitmalarini qayta ishlash imkoni yo’q. xx asrning 80–90-yillariga kelib, yallig’ qaytaruvchi pechda umumiy mis eritish ko’rsatkichi dunyo miqyosida 80% dan 50 – 60%ga tushib qoldi. buning asosiy sabablaridan biri avtogen jarayonlarining keng ko’lamda sanoatda ishlatilishidir. olmaliq tog’-metallurgiya kombinati boshqa zavodlardan o’zining ikki xil jarayon bilan ishlayotganligi, ikkita eritish agregatining mavjudligi bilan farq qiladi. bular yallig’ qaytaruvchi eritish va kislorodli-mash’alli eritish pechlaridir. quyidagi jadvalda olmaliq mis eritish zavodidagi eritish pechlarining ayrim taqqoslovchi ko’rsatkichlari keltirilgan. olmaliq mis eritish zavodidagi eritish pechlarining ayrim taqqoslovchi ko’rsatkichlari [15, 16, 17] t/r ko’rsatkichlar nomi o’lchov birligi konverter pechda eritish kme pechda eritish farqi 1. shixta bo’yicha solishtirma unumdorlik t/m2 5 – 6 10 –12 5 –7 2. shteyn tarkibidagi mis miqdori % 22 – 28 40 – 50 2 barobar 3. misning shteynga …
4
ari haqida to’xtalib o’tamiz. mo‘ri kessonlar toshqol mash’al shteyn toshqol poydevor xomashyo kislorod kislorod-konverter jarayoni — konverterlaraa suyuq choʻyanga texnik jihatdan toza kislorod yuborib, poʻlat ishlab chiqarish jarayoni; konverterda ishlab chiqarish usullaridan biri. sanoatda birinchi marta 1952-yilda avstriyada sinab koʻrilgan. k.-k. j.da qayta ishlanadigan oddiy marten choʻyanidan, baʼzan tarkibida fosfor koʻp boʻlgan, marganetsi yoki vanadiysi koʻp boʻlgan choʻyandan foydalaniladi. konverterga suyuq choʻyandan tashqari 20—0% temir-tersak, ohak, boksit, shpat, kamdan-kam temir rudasi solinadi. suyuq choʻyan solingan konverterga 1—1,6 mpa bosim ostida boʻgʻzi orqali yuqoridan kislorod beriladi. bunda, odatda suv bilan sovitiladigan furmadan foydalaniladi. kislorod berish 12—20 min., eritish sikli esa 30—45 min. davom etadi. choʻyandagi qoʻshilmalar (uglerod, kremniy, marganets va boshqalar) ning kislorod bilan oksidlanishi natijasida choʻyan poʻlatga aylanadi va oʻzidan issiqlik ajratadi. natijada metall suyuq holatda qoladi. poʻlatni oksidsizlantirish yoʻli bilan poʻlatdagi ortiqcha kislorod kamaytiriladi. bunda oksidsizlantirgich sifatida kremniy, marganets, alyuminiy, shuningdek, kalsiy, seriy, titan, magniy, koʻzgu choʻyanidan foydalaniladi. oksidsizlantirish …
5
g davomiyligi misdagi kislorod miqdoriga bog’liq va 2,5–3 soat mobaynida boradi. olovli tozalash ayrim hollarda statsionar yallig’ qaytaruvchi eritish pechlarida ham o’tkaziladi. faqat bu yallig’ qaytaruvchi eritish pechlarining o’lchamlari kichikroq bo’lib, yoqilg’i yondirish uchun forkamerali va yon tomonlari tuynuklidir. pech uzluksiz emas, vaqti-vaqti bilan davriy tartibda ishlaydi. odatda, bir sutkada bitta tozalash jarayoni o’tkaziladi. pechning ishlab chiqarish unumdorligi uning eritish hajmiga bog’liqdir va 50 – 400 t ni tashkil qiladi. odatda, zamonaviy pechlarning hajmi 100–250 t bo’ladi. yoqilg’ining sarfi (misning og’irligiga nisbatan), %: mazut 7,9; ko’mir 12,3 atrofida bo’ladi. statsionar yallig’ qaytaruvchi eritish pechida issiqlik taqsimlanishi quyidagicha: - pech haroratini o’z me’yorida ushlab turish uchun 41,9– 46,9 %; - bug’olish uchun qozon-sovutkich agregatiga 36,6 – 40,2 %; - turli yo’qotish va boshqa yaroqsiz mahsulotlar uchun 21,5–14,4 %. tozalangan misning jarayon mahsulotlari bo’yicha taqsimlanishi quyidagicha: yaroqli mis anodlar tarkibiga 97,0 % o’tadi; turli yaroqsiz mahsulotlarga 0,45 %; skrapga 1,16 %; toshqolga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rangli metallurgiya pechlaridan konverter va anod pechlari" haqida

1692012015.docx rangli metallurgiya pechlaridan konverter va anod pechlari hozirgi kunda texnika taraqqiyoti yuksak darajada shunchalik tez va eng zamonaviy elektron texnikalar bilan jihozlangan holda rivojlanmoqdaki, bu esa o’z navbatida, mis olish texnologiyasiga ham o’zining kuchli ta’sirini o’tkazmoqda. mis olish, uning xomashyolarini qayta ishlash qadimdan yo’lga qo’yilganligi, miloddan oldingi asrlarda ham bizning hududimizda mis rudalari qazib olinganligi oldingi bo’limlarda ta’kidlab o’tilgan edi. arxeologik qazilmalar va ayrim tarixiy manbalar shuni ko’rsatadiki, qadimiy iloq viloyatining poytaxti tunkentda, to’qkentda (pskent tumani, hozirgi qirqqiz jamoa xo’jaligida), qurama tog’ tizmalarida misli hamda qo’rg’oshinli, oltin va kumushga boy rudalar qo’l mehnati orqali qazib olini...

DOCX format, 1,6 MB. "rangli metallurgiya pechlaridan konverter va anod pechlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rangli metallurgiya pechlaridan… DOCX Bepul yuklash Telegram