konstruktor materiallari

DOCX 18.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1702401510.docx konstruktor materiallari reja: 1.konstruksion materiallar. 2.po’lat ishlab chiqarish. 3.cho’yan ishlab chiqarish. 4.konstruksion materiallarning xalq xo’jaligi va sanoatda foydalanishi. konstruksion materiallar — kuch qabul qiladigan, nagruzka tushadigan, konstruksiya detallari tayyorlanadigan, fizik, mexanik va kimyoviy xossalari yaxshi bo’ladigan materiallar. metall, metallmas va kompozitsion, hammabop xillari bor. metall konstruksion materiallar ichida po’lat eng keng tarqalgan: bulardan tashqari cho’yan, alyuminiy qotishmalari, berilliy qotishmalari, volfram qotishmalari, magniy qotishmalari, titan qotishmalari, xrom qotishmalari va boshqa konstruksion materiallarga taalluqli. texnologik alomatlari bo’yicha, deformatsiyalab (prokatlab, presslab, shtamplab) olinadigan, quyib, payvandlab, pishirib, yelimlab tayyorlanadigan materiallarga ishlatilish sharoitiga ko’ra, normal, past va yuqori temperaturalarda ishlatiladigan (olovbardosh qotishmalar, olovbardosh beton) materiallarga; strukturasiga ko’ra, ferritli, austenitli po’latlar; mustahkamlash turiga ko’ra, toblanadigan, yaxshilanadigan, dispersli-mustahkamlanadigan (qiyin eriydigan dispers zarrali), eskirtiriladigan, mustahkamlik ko’rsatkichi bo’yicha (mustahkamligi yuqori po’lat va cho’yanlar) turlarga bo’linadi. konstruksion materiallarning mexanik xossalari (konstruksiyasi mustahkamligi, o’tga chidamliligi, qovushoqligi, olovbardoshligi, korroziyaga chidamliligi va boshqalar) ularning sifat ko’rsatkichlarini belgilaydi. metall konstruksion materiallarga termik ishlov …

ligi 550—750 mn/m2) samolyot, vertolyot, raketa korpuslarini tayyorlashda qo’llaniladi. titan qotishmalarining mustahkamligi 1600 mn/m2 dan ortiq bo’lib, kompressor, aviatsiya dvigatellari, tibbiyot asboblari yasashda ishlatiladi. metallmas konstruksion materiallarga beton, o’tga chidamli materiallar, plastmassalar, shisha, sopol, rezina va yog’och materiallar kiradi. ular samolyotsozlik, raketasozlik, mashinasozlik, radiotexnika va kemasozlikda qo’llaniladi. po’lat — temirning uglerod (2%) va boshqa elementlar bilan qotishmasi. odatdagi texnik po’latning tarkibi — 0,05—1,5% uglerod, 0,4% gacha kremniy, 0,1 — 1% marganets, 0,08% gacha oltingugurt, 0,1% gacha fosfor va 96,92—99,27% temirdan iborat. sanoatda ishlab chiqariladigan po’latlar tarkibida doimiy qo’shilmalar: kremniy si, marganets mn, oltingugurt s va fosfor r bo’ladi. po’latning cho’yandan farqi shuki, cho’yan tarkibida uglerod 2% dan ortiq, doimiy qo’shilmalar ham ko’proq bo’ladi. po’lat toblanganda uning fizik-mexanik xossalari keskin o’zgaradi, qattiqligi va mustahkamligi ortadi, bolg’alanuvchan bo’lib qoladi. kimyoviy tarkibidagi uglerod va legirlovchi elementlar miqdoriga qarab, po’lat uglerodli va legirlangan xillarga bo’linadi. uglerodli po’latga (tarkibida ugleroddan tashqari 0,7% gacha marganets, 0,37% …

shlab chiqariladi. suyuq po’lat konverter, marten pechi, elektr pechi, tigel va boshqa pechlarda oli-nadi. qattiq holatdagi po’lat temir rudasini baraban shaklidagi pechlarda qaytarib yoki elektroliz qilib olinadi. xom ashyo sifatida domna cho’yani va temir-tersaklar ishlatiladi. ular pechda qizdiriladi. kimyoviy reaksiya natijasida cho’yan va temir-tersaklar tarkibidagi s, si, mn, r va s oksidlanib temirning qaytarilishi natijasida po’lat hosil bo’ladi. lozim bo’lsa (legirlangan po’lat olishda), po’lat tarkibiga zarur kimyoviy elementlar qo’shiladi. fosfor va oltingugurt po’latning xossalariga salbiy taʼsir etgani sababli po’lat ulardan tozalanadi (rafina-siyalanadi). bunda asos harakterli flyusdan foydalaniladi. po’latni qaytarish, yaʼni uning tarkibidagi kislorod miqdorini kamaytirish uchun suyuq po’latga qaytaruvchilar (tarkibida mn, si, al, ca bo’lgan qotishmalar) qo’shiladi. ular temir oksidi tarkibidagi kislorod bilan birikib, uni tozalaydi. qaytarish diffuziya yordamida ham bajarilishi mumkin. bu usulda kukun holida maydalanib toshqol (shlak) ustiga solingan qaytaruvchilar toshqolda erib, tarkibidagi temirni qaytaradi. bu esa, taqsimlanish qonuniga binoan, po’lat tarkibidagi temirning ham qaytarilishiga sabab bo’ladi. po’lat …

material hisoblanadi. asbobsozlik po’latlari o’zining oson kesiluvchanligi bilan ajralib turadi. po’lat asosiy konstruksion material bo’lib, u cho’yanga nisbatan puxta, plastik, qoniqarli oquvchanlikka ega bo’lib, qoliplarni ravon to’ldiradi. po’lat olish texnologiyasi asoslari. po’lat ishlab chiqarish. po’lat ishlab chiqarishning mohiyati shundan iboratki, cho'yan tarkibidagi uglerod bilan qo'shimcha elementlar miqdori oksidlantirib kamaytiriladi, shlak va gazga aylantiriladi. po’lat eritish jarayoni bir necha bosqichda amalga oshiriladi. birinchi bosqich - shixtani eritish va suyuq metall vannasini qizdirish.bu bosqichda metal harorati yuqori emas; temirni oksidlanishi jadal boradi; temir oksidi liosil bo'lishi va qo'shimchalar si, p, mn larni oksidlanishi. bu jarayonning muhim vazifasi fosforni (po’latni zararli qo’shimchalardan biri. ikkinchi bosqich - metall vannaning “qaynashi” qaynash vannaning birinchi bosqichga nisbatan yuqori qizdirilganda boshlanadi. vannaning qaynashi po’lat eritish jarayonining asosi hisoblanadi. bu davrda metal tarkibidan oltingugurtni (zararli) chiqarib olishga sharoit yaratiladi. harorat qancha yuqori bo’lsa, shuncha ko’p miqdorda fes shlakda eriydi; demak, shuncha ko’p oltingugurt metalldan shlakka o’tadi. uchinchi vosqich …

k darajasiga qarab po’latlar uch xil boladi: finch, qaynayotgan, yarimtinch. tinch po’lat pech va qovshdi qaytarish to’la o’tganda olinadi. qaynayotgan po’latda pechdagi qaytarish to’la o’tmaydi. tuzlar pufakchalar ko'rinishda chiqadi, uni qaynashga olib keladi. qaynayotgan po’latda nometall qo'shimchalar yo’q(qaytarish mahsulotlari yo’q). shuning uchun bu poriatning plastikligi yaxshi. yarim tinch po'latlar tinch va qaynayotgan po’latlar oralig’ida bo’ladi. po’latni legirlash ferraqotishmalarni va toza metallarni kerak miqdorda eritishga qo’shib amalga oshiriladi. yarimtinch po'latlar tinch va qaynayotgan po’latlar oralig’ida bo’ladi. po’latlarni legirlash ferraqotishmalarni va toza metallarni kerak miqdorda eritishga qo’shib amalga oshiriladi. legirlovchi elementlarni (ni, co, mo,cu) kislorodga yaqinligi temirnikiga nisbatan kam, eritish va quyish davrida amalda oksidlanmaydi; shuning uchun eritish davrida pechkaga xohlagan vaqtda(odatda boshqa shixta bilan birga)tanlash mumkin. temirga nisbatan kislorodga yaqin legirlovchi elementlar (si, mn; al; cr; v; ti va h.) pechga qaytarilib bo’lgandan so’ng tashlanadi. bazan to’g’ridan-to’gri kovushga tashlanadi. cho'yan - mo'rt, temir qotishmasidir. domnada suyuqlantirilgan cho'yan tarkibida 93% atrofida temir, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "konstruktor materiallari"

1702401510.docx konstruktor materiallari reja: 1.konstruksion materiallar. 2.po’lat ishlab chiqarish. 3.cho’yan ishlab chiqarish. 4.konstruksion materiallarning xalq xo’jaligi va sanoatda foydalanishi. konstruksion materiallar — kuch qabul qiladigan, nagruzka tushadigan, konstruksiya detallari tayyorlanadigan, fizik, mexanik va kimyoviy xossalari yaxshi bo’ladigan materiallar. metall, metallmas va kompozitsion, hammabop xillari bor. metall konstruksion materiallar ichida po’lat eng keng tarqalgan: bulardan tashqari cho’yan, alyuminiy qotishmalari, berilliy qotishmalari, volfram qotishmalari, magniy qotishmalari, titan qotishmalari, xrom qotishmalari va boshqa konstruksion materiallarga taalluqli. texnologik alomatlari bo’yicha, deformatsiyalab (prokatlab, presslab, shtamplab) olinadigan, q...

DOCX format, 18.8 KB. To download "konstruktor materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: konstruktor materiallari DOCX Free download Telegram