onkologik kasalliklar

DOCX 13 стр. 25,5 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti amaliy psixologiya yo‘nalishi *-kurs b patok talabasi___________________ning ‘’klinik psixologiya’’ fanidan tayyorlagan ijodiy ishi onkologik kasalliklar. onkologik kasalliklar — hozirda insoniyatning yetakchi patologiyalar guruhidir. jahon tibbiyoti amaliyotida kasallikni dastlabki bosqichlarini davolashda muvaffaqiyatga erishildi. cheklovchi omillar — saratonning preklinik bosqichida muntazam keng ko‘lamli diagnostik tekshiruvlarini tashkil etishning murakkabligi, ba’zi shakllarining patogenezi tezligining yuqori bo‘lishi. shu munosabat bilan, aholi o‘rtasoda onkologik sergaklikni yaxshilash uchun ta’lim muhim ahamiyatga ega. saraton (rak) nima? kasallik haqida ma’lumot saraton (rak) — bu tanadagi ichki to‘qimalardan o‘sadigan yomon sifatli o‘sma (shish). kasallikning bunday nomlanishiga sabab, 90% holatlarida bemorlarda yomn sifatli o‘smalar qisqichbaqa (saraton) qisqichiga o‘xshaydi (rus. rak). rivojlangan mamlakatlarda barcha o‘limlarning 15-20% saraton kasalligidan kelib chiqadi. saratonni davolash istiqbollari onkologiya — tibbiyotning yuqori texnologik bo‘limidir. tashxisdan tortib to reabilitatsiya qilishgacha bo‘lgan tibbiyotni tashkillashtirish bosqichlari logistikasi qancha yuqori bo‘lsa, bemorni tiklanib ketishga …

2 / 13

shifokorlar saraton oldi (prekantseroz) va erta bosqichlarida saratonni davolashga optimizm bilan nazar solishlari, ilm-fan yutuqlari va ularni amaliy qo‘llash natijalariga asoslanadi: kundalik amaliyotga minimal invaziv diagnostika tizimlari: kt, mrt, mskt, pet-kt kiritilishi real vaqtda shikastlangan hujayralarning yakka to‘planmalarini 2d va 3d vizualizatsiya qilish (saraton oldi bosqichlari uchun) imkonini berdi; erta bosqichlarida onkojarayon patogenezi mexanizmini yaxshiroq tushunish, biokimyo, patofiziologiya, klinik tibbiyot sohasidagi kashfiyotlar davolashning yangi choralari va usullarini ochib berdi. yuqorida keltirilganlar faqat onkologiya boshlanayotganida samarali bo‘ladi. saratonning so‘nggi bosqichi tibbiy muassasalarga beparvo qilingan patologiya shakllari bilan murojaat qilgan bemorlarni samarali davolash juda qiyin. onkologik kasallikni kech aniqlanishi sabablari: ko‘plab odamlarda onkologik kasalliklarni erta aniqlash texnologiyasi ishlab chiqilmagan, klinik belgilar bo‘lmagan bemorlar o‘zlarini sog’lom deb hisoblashadi; saratonning ba’zi shakllarida metastaz mavjudligi, subklinik kechimdan o‘smalarning tez o‘sishi bilan namoyon bo‘ladigan patogenezning yuqori tezligi. bu omillar saraton rivojlanishining tashqi sabablari hisoblanadi. biroq, tashqi omillardan tashqari ichki sabablar ham mavjud — bu irsiy moyillikdir. …

3 / 13

vojlanib bo‘lgan kasallikning oqibatlarini bartaraf etishga asoslangan: jarrohlik aralashuvi, kimyoterapiya va radioterapiya usullari orqali o‘simta hujayralari o‘sishini bostirish; hujayra mutatsiyasini boshqarish usullarini tushunish uchun hech qanday tamoyillar mavjud emas. kantserogenezning universal mexanizmi kashf qilinganidan so‘ng, shubhasiz, kasallik ustidan o‘rnatilgan haqiqiy g’alaba degan ma’noni anglatuvchi yomon sifatli shishlarning rivojlanishini istisno qilish usuli aniqlanadi. nima uchun saraton paydo bo‘ladi? inson organizmni ko‘p sonli, taxminan 1013–1014 tagacha bo‘lgan hujayralardan iborat bo‘lib, to‘rt turdagi to‘qima mavjud: epiteliy, biriktiruvchi, mushak, nerv to‘qimalari, ular 200 dan ortiq turdagi maxsus hujayralardan iborat. normal organizmda barcha hujayralar bitta genetik dasturga muvofiq ishlaydi. hujayralarning hayot muddati dasturlashtirilgan. har bir hujayra turi uchun shaxsiy chegara mavjud, masalan, trombotsid 4 kun, eritrosit esa 125 kun. inson tanasi doimiy ravishda yangi hujayralar tufayli yangilanadi. sog’lom hujayralarining bosqichlari: organizmning o‘zak hujayralarining tug’ilishi va bo‘linishi. yetilish. hujayraning morfologik va fiziologik ixtisoslashuviga bo‘lgan genetik kelib chiqgan intilishi. ixtisosligi. hujayra yetilgan morfologik, gistologik va fiziologik belgilarga …

4 / 13

zil, kimyoviy, biologik) ta’siri ostida nazorat qilish funktsiyasi buzilsa, o‘zgargan hujayralar o‘lmaydi, balki o‘sma joyida ko‘payib boradi, biroq, endi organizmga aloqador bo‘lmagan o‘zlarining dasturlari bilan. muhim farq shundaki, mutatsiyaga uchragan hujayralar ixtisoslik va keyingi bosqichlariga yetib bormaydi, ularning dasturlashtirilgan o‘limi (apoptoz) sog’lom organizmning yagona qonunlariga bo‘ysunmaydi. organizmdagi o‘smaning bosqichlari giperplaziya yoki ortiqcha yetilmagan hujayralarning shakllanishi; yaxshi sifatli shish paydo bo‘lishi; ushbu bosqich: saratonning ba’zi shakllarida bu bosqich bo‘lmasligi mumkin, jarayon giperplaziyasiz birdan displaziya bosqichiga o‘tishi mumkin; patogenez davom etmasligi, shu bosqich yakuniy bosqich bo‘lishi mumkin. yaxshi o‘simta asta sekin o‘sadi, metastaz kuzatilmaydi, xavf faqatgina o‘simta atrofdagi asab tolalari, qon tomirlarini ezib qo‘yishi holatlarida paydo bo‘ladi. displaziya. o‘zgargan hujayralarning patologik o‘sishini davom etishi va kuchayishi. yaxshi sifatli o‘smani yomon sifatli o‘smaga aylanishi — bu malignizatsiya deb ataladi. saraton oldi holati — bu chegara holati bo‘lib, shish rivojlanib bo‘lgan, ammo regress yuz berishi mumkin. ushbu holatdagi hujayralarning yana bir muhim xususiyati — …

5 / 13

ni tashkil etdi. turmush sharoiti, atrof-muhit va turmush tarzi yomonlashib borayotganligi sababli, 2020 yilga kelib, olimlar bashoratiga ko‘ra, saraton bilan kasallanganlar soni 16 millionga yetadi. kasallanganlar foizini kamaytirish uchun rak kasalligini profilaktika qilish lozim. yevropada saraton kasalligining oldini olish choralari qo‘llanilgach, kasallanishlar soni 20 foizga kamaydi. saraton bilan kurashishdagi eng yaxshi choralar — chekish va noto‘g’ri ovqatlanish bilan kurashish, ultrabinafsha nurlanishini kamaytirishdir. onkologik kasalliklarni keltirib chiqaruvchi eng asosiy omillarga: psixologik travma, irsiyat, abortlar va zararli odatlar kiradi. bemorning kasallikga moslashuvi 5 bosqichda amalga oshadi. 1. rad etish 2. qahr-g'azab 3. savdolashish 4. depressiya 5. kasallikni qabul qilish rad etish. "yo'q faqat men emas, men bilan bu sodir bolishi mumkin emas". bemor kaslligini tan olmaydi va 2xil rad etadi. yoki boshqa kasalxonaga boshqa shifokorha uchrashadi, yoki bo'lmasa bemor kasalxonaga bormaydi, kasallik haqida umuman gap ochmaydi. qahr-g'azab. "nega aynan men bilan sodir bo'ldi". bemor yaqinlari va shifokorga qo'pol munosabatda bo'ladi. bemorni hayotdan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "onkologik kasalliklar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti amaliy psixologiya yo‘nalishi *-kurs b patok talabasi___________________ning ‘’klinik psixologiya’’ fanidan tayyorlagan ijodiy ishi onkologik kasalliklar. onkologik kasalliklar — hozirda insoniyatning yetakchi patologiyalar guruhidir. jahon tibbiyoti amaliyotida kasallikni dastlabki bosqichlarini davolashda muvaffaqiyatga erishildi. cheklovchi omillar — saratonning preklinik bosqichida muntazam keng ko‘lamli diagnostik tekshiruvlarini tashkil etishning murakkabligi, ba’zi shakllarining patogenezi tezligining yuqori bo‘lishi. shu munosabat bilan, aholi o‘rtasoda onkologik sergaklikni yaxshilash uchun ta’lim muhim ahamiyatga ega. saraton (rak)...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (25,5 КБ). Чтобы скачать "onkologik kasalliklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: onkologik kasalliklar DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram