yerning litosfera qobigʻi

PPTX 20 pages 2.8 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation yerning litosfera qobigʻi. shoyimova gulshan 1. litosfera-astenosfera chegarasi 2. yer qobig'i tarkibi 3. tektonik plitalar va litosfera harakati reja: litosferaga inson ta'siri sanoat jarayonlari har yili milliardlab tonna issiqxona gazlarini chiqarib, global haroratga ta'sir qiladi va issiqlik kengayishiga olib keladi inson faoliyati (masalan, aqsh appalachi tog'larida ko'mir qazib olish, janubiy afrikada oltin qazib olish), o'rmonlarni yo'q qilish (braziliya amazon o'rmoni, kanada boreal o'rmonlari) va shaharlashuv (masalan, yaponiyaning tokio, meksikaning mexiko shaharlari kabi ulkan shaharlar) yer litosferasini keskin o'zgartiradi litosfera ta'rifi va tarkibi yer qobig'i tarkibi: asosan silikat minerallari (masalan, kvarts, dala shpati, olivin); kontinental qobiq felsic jinslarga (granit va boshqalar) boy, okeanik qobiq esa mafitik (bazalt, gabbro); mantiya peridotit (olivinga boy). zichlik farqlari litosfera plitalari tektonikasini boshqaradi. yer qobig'i dinamikasi: mantiya konveksiyasi bilan harakatlanuvchi litosfera plitalari (sm/yil); dengiz tubining yoyilishi (o'rta atlantika tizmasi), subduksiya (mariana xandagi), kontinental to'qnashuv (himalaya orojenezi); vulkanizm, zilzilalar natijaviy hodisalar. litosfera hosil bo'lishi yer …

2 / 20

sodir boʻlib, geologik vaqt davomida (millionlab yillar) relyefning sezilarli oʻzgarishiga olib keladi. issiq nuqtalar (masalan, gavayi orollari zanjiri) mantiyadan koʻtarilayotgan magma oqimlarini ifodalaydi litosfera deformatsiyasi va stress yer qobig'i (qit'a qismi ~100km, okean qismi ~70km) elastik va plastik xususiyatlarga ega. kuchlanish yig'ilishi tog' jinsining mustahkamligidan oshib ketganda zilzilalar ro'y beradi. deformatsiyalar geodezik usullar (insar) yordamida o'lchanadi yer qobig'ining tektonik plitalar harakati (masalan, arabiston plitasining yevroosiyo plitasi bilan to'qnashuvi natijasida himoloy tog'lari hosil bo'lishi) tufayli deformatsiyasi mo'rt sinish (san-andreas yoriqlari kabi) va plastik oqim (tibet platosi tog'larining hosil bo'lishi)ni o'z ichiga oladi litosfera tuzilmasi yer sharining eng tashqi qattiq qobig'i bo'lgan litosfera o'rtacha 100 km qalinlikda bo'lib, taxminan 70% okean qobig'idan (7-10 km qalinlikda, bazalt tarkibida) va 30% materik qobig'idan (30-70 km qalinlikda, granit tarkibida) iborat subduksiya zonalari (masalan, andes togʻlari, yaponiya), zich okean litosferasi kontinental litosfera ostiga choʻkishi bilan yer tuzilishini shakllantirishda muhim rol oʻynaydi. transform chegaralar (masalan, san-andreas yoriq) …

3 / 20

iruvchi. vulkanlar va litosfera faoliyati vulkanik jinslar (bazalt, andesit, riolit) yer mantiyasi tarkibi va tektonik jarayonlar haqida ma'lumot beradi. vulkanik jinslarning radiometrik sanasi geologik hodisalar yoshini aniqlashga yordam beradi (masalan, islandiyaning vulkan faoliyati, millionlab yillar). vulkanik hududlardan olingan geotermal energiya (masalan, islandiya, geotermal elektr stansiyalari) yer qobig'i plitalarining harakati (5-10 sm/yil), mantiya konveksiyasi tufayli yuzaga keladi va zilzilalarga (masalan, 2011 yilgi tohoku zilzilasi, yaponiya) sabab bo'ladi. subduksiya zonalari ustida vulqon kamarlari (masalan, shimoliy amerikadagi kaskadiya tog'lari) hosil bo'ladi litosfera roli va iqlim yer sharining litosferasi (taxminan 100 km qobiq va yuqori mantiyadan iborat) litosfer plitalari tektonikasini belgilab, okean oqimlariga (masalan, global issiqlik taqsimotini ta'sir qiluvchi termogalin aylanishi) ta'sir qiladi yer qobig'i jarayonlari, jumladan, kontinental to'qnashuvlar orqali tog'larning hosil bo'lishi (orogenez, masalan, himoloy), atmosferaning aylanish sxemasini o'zgartirib, mintaqaviy iqlimga, shu jumladan yog'ingarchilik va harorat taqsimotiga ta'sir qiladi izostaziya va litosfera muvozanati yer qobig'ining muvozanati ko'tarish kuchlari bilan ta'minlanadi. zichroq litosfera astenosferaga …

4 / 20

harakatlanadi. plitalar chegaralari (konvergent, divergent, transform) kuchli seysmik va vulkanik faollik markazidir (olovli halqa, tinch okeani atrofi). yer qimirlashlari litosfera plitalarining harakati (masalan, chili yaqinida tinch okeani plitasining naska plitasining tagiga kirishi, 8 va undan yuqori balli zilzilalarni keltirib chiqaradi) natijasida yoriqlar bo'ylab seysmik energiyani chiqaradi (san-andreas yorig'i, kaliforniya) litosfera va astenosfera yerning litosferasi, o'rtacha 100 km qalinlikda (qit'a > okean), qattiq tektonik plitalardan (masalan, tinch okeani plitasi) yer po'sti (bazalt okean, granit qit'a) va yuqori mantiya qatlamlaridan iborat; yoriqlar zilzilalarni (masalan, san-andreas yorig'i) keltirib chiqaradi. yer qobigʻi-astenosfera chegarasi (yqax) keskin chegarasi emas; uning chuqurligi geografik jihatdan oʻzgaradi (masalan, okean oʻrtasidagi tizmalar ostida sayozroq, materiklar ostida chuqurroq); temperatura va bosim gradienti uning reologiyasini (yopishqoqligini) boshqaradi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image3.png image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image1.png

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerning litosfera qobigʻi"

powerpoint presentation yerning litosfera qobigʻi. shoyimova gulshan 1. litosfera-astenosfera chegarasi 2. yer qobig'i tarkibi 3. tektonik plitalar va litosfera harakati reja: litosferaga inson ta'siri sanoat jarayonlari har yili milliardlab tonna issiqxona gazlarini chiqarib, global haroratga ta'sir qiladi va issiqlik kengayishiga olib keladi inson faoliyati (masalan, aqsh appalachi tog'larida ko'mir qazib olish, janubiy afrikada oltin qazib olish), o'rmonlarni yo'q qilish (braziliya amazon o'rmoni, kanada boreal o'rmonlari) va shaharlashuv (masalan, yaponiyaning tokio, meksikaning mexiko shaharlari kabi ulkan shaharlar) yer litosferasini keskin o'zgartiradi litosfera ta'rifi va tarkibi yer qobig'i tarkibi: asosan silikat minerallari (masalan, kvarts, dala shpati, olivin); kontinental qob...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "yerning litosfera qobigʻi", click the Telegram button on the left.

Tags: yerning litosfera qobigʻi PPTX 20 pages Free download Telegram