kognitiv psixologik maktab

DOCX 6 pages 20.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: kognitiv psixologik maktab kognitiv psixologiya — bu inson ongining bilish jarayonlarini (idrok, diqqat, xotira, tafakkur, muammo hal qilish, qaror qabul qilish, til va nutq) o‘rganadigan psixologik yondashuvdir. bu maktab insonning ruhiy holatini faqat tashqi ta’sirlar bilan emas, balki uning ichki fikrlash tizimi orqali tushuntiradi. kognitiv maktabning asoschilari • ulrich neisser (1928–2012) — “kognitiv psixologiya” (1967) nomli asar muallifi. u kognitiv psixologiyani mustaqil yo‘nalish sifatida asoslagan. • aaron t. beck — kognitiv terapiya asoschisi. u depressiya va boshqa ruhiy buzilishlarda noto‘g‘ri fikrlar (kognitiv xatolar) asosiy rol o‘ynaydi deb hisoblagan. • albert ellis — ratsional emotiv xulqiy terapiya (rebt) asoschisi. u odamning hissiyotlari uning boshidan o‘tgan hodisalarga emas, balki o‘sha hodisalar haqidagi ishonch va baholariga bog‘liq deb hisoblaydi. kognitiv yondashuvning asosiy tushunchalari • kognitiv sxemalar — odamning hayot tajribasi asosida shakllangan fikrlar to‘plami. bu sxemalar odamning har bir holatga nisbatan qanday yondashishini belgilaydi. • kognitiv xatolar — odam o‘z hayotini noto‘g‘ri …

2 / 6

z-o‘zini anglash va boshqarish orqali tiklaydi. kognitiv psixologiyaning kelib chiqishi va taraqqiyoti kognitiv psixologiya 1950–60-yillarda bexeviorizm (xulq-atvorga asoslangan yondashuv) va psixoanaliz (ongsizlikka asoslangan yondashuv)dan farqli ravishda shakllandi. bu yo‘nalish inson ruhiyatining ichki aqliy jarayonlari — xotira, tafakkur, e’tibor, muammolarni hal qilish, til va nutq faoliyatiga asoslanadi. unga asoslangan psixologik tadqiqotlar bevosita inson ongini tushunishga qaratilgan. kognitiv inqilob deb ataluvchi jarayon xx asrning o‘rtalarida sodir bo‘ldi. u zamonaviy kompyuter texnologiyalari va sun’iy intellekt nazariyalarining rivojlanishi bilan bog‘liq. inson aqli axborotni qayta ishlaydigan tizim sifatida qaraladi asosiy nazariyalar va olimlar qarashlari ulrich neisser (1928–2012) u “kognitiv psixologiya” atamasini ilmiy muomalaga kiritgan. uning fikricha, inson miyasi — bu faol tizim bo‘lib, tashqi muhitdan axborotni qabul qiladi, qayta ishlaydi va unga asoslanib javob reaksiyalarini shakllantiradi. aaron t. beck – kognitiv terapiya asoschisi beck ruhiy muammolar, ayniqsa depressiya, asosan insonning noaniq, zararli yoki noto‘g‘ri fikrlari bilan bog‘liq deb hisoblaydi. u “avtomatik fikrlar”, “kognitiv sxemalar”, “kognitiv …

3 / 6

7 yosh) • konkret operatsion bosqich (7–11 yosh) • formal operatsion bosqich (11 va undan katta yoshlar) bu yondashuv ta’lim psixologiyasida keng qo‘llaniladi. kognitiv psixologiyaning asosiy tushunchalari kognitiv sxemalar insonda hayot davomida shakllanadigan fikrlar to‘plami. har bir voqea, holat, inson yoki hodisaga nisbatan oldindan mavjud fikr-mulohazalarimiz bor. avtomatik fikrlar ma’lum vaziyatlarda miyada darhol, ongli ravishda emas, balki odat tusiga kirgan tarzda paydo bo‘ladigan fikrlar. ko‘pincha salbiy bo‘ladi. kognitiv xatolar (fikrlashdagi xatoliklar) • qora-oq fikrlash (hammasi yaxshi yoki yomon) • generalizatsiya (bitta salbiy voqeani butun hayotga yoyish) • salbiy filtr (yaxshi narsalarni inkor etish, faqat yomoniga e’tibor berish) • mantiqsiz ayblash (boshqalarni yoki o‘zini ortiqcha ayblash) kognitiv qayta tuzish (reframing) bu texnika orqali zararli fikrlar sog‘lom, realistik fikrlar bilan almashtiriladi. amaliy jihatlar: terapiyada qo‘llanishi kognitiv psixologiya quyidagi muammolarni hal etishda samaralidir: • depressiya • xavotirli buzilishlar • fobiya • stress • o‘z-o‘zini baholash pastligi terapevt mijoz bilan birga uning fikrlashini o‘rganadi …

4 / 6

sqich: nazariy qisqacha sharh (15daqiqa) • kognitiv psixologiya tarixi va asoschilari. • avtomatik fikrlar va ularning hissiy holatga ta’siri. • kognitiv xatolar misollar bilan. 2-bosqich: amaliy mashqlar (30daqiqa) mashq 1: “fikrni aniqlang” • talabalar turli hayotiy holatlar berilgan kartochkalardan birini tanlaydi. • har bir talabaga: “bu holatda sizda qanday fikr paydo bo‘ladi?” degan savol beriladi. • fikr avtomatik bo‘lishi kerak (tez va his-tuyg‘ularga asoslangan). mashq 2: “kognitiv xatoni top” • guruhlarda ishlash: har bir guruhga noto‘g‘ri fikrlar ro‘yxati beriladi. • talabalar ushbu fikrlar qaysi kognitiv xatoga tegishli ekanini aniqlaydi (absolyut fikrlash, salbiy prognoz, o‘zini ayblash va h.k.). mashq 3: “fikrni qayta tuzish” • talabalar salbiy avtomatik fikrni ijobiy, realistik alternativ fikrga almashtiradilar. • masalan: “men hech narsaga yaramayman” → “men hozir qiynalyapman, lekin men o‘rganayotgan odamman.” 3-bosqich: qaytar aloqa (15 daqiqa) • “bugungi mashqlarda nimalarni angladim?” • “qanday fikrlar menga zarar yetkazayotganini tushundimmi?” • “o‘z-o‘zini kuzatishni qayerda qo‘llashim mumkin? kerakli …

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kognitiv psixologik maktab"

mavzu: kognitiv psixologik maktab kognitiv psixologiya — bu inson ongining bilish jarayonlarini (idrok, diqqat, xotira, tafakkur, muammo hal qilish, qaror qabul qilish, til va nutq) o‘rganadigan psixologik yondashuvdir. bu maktab insonning ruhiy holatini faqat tashqi ta’sirlar bilan emas, balki uning ichki fikrlash tizimi orqali tushuntiradi. kognitiv maktabning asoschilari • ulrich neisser (1928–2012) — “kognitiv psixologiya” (1967) nomli asar muallifi. u kognitiv psixologiyani mustaqil yo‘nalish sifatida asoslagan. • aaron t. beck — kognitiv terapiya asoschisi. u depressiya va boshqa ruhiy buzilishlarda noto‘g‘ri fikrlar (kognitiv xatolar) asosiy rol o‘ynaydi deb hisoblagan. • albert ellis — ratsional emotiv xulqiy terapiya (rebt) asoschisi. u odamning hissiyotlari uning boshidan o‘tgan ...

This file contains 6 pages in DOCX format (20.3 KB). To download "kognitiv psixologik maktab", click the Telegram button on the left.

Tags: kognitiv psixologik maktab DOCX 6 pages Free download Telegram